EULEX apo Euleh

Ditt e fundit t pranvers 2010, EULEX ka qen n epiqendr t mediave ndrkombtare. N Ballkan, nj shprehje e vjetr sa moti, thot se kur hyn n gojn e miletit, nuk sht shenj bereqeti. Folklori popullor shqiptar shton se “ku ka z nuk sht pa gj”. Shprehja n kontekstin aktual t ngjarjeve q ndodhin n Kosov dhe vn n epiqendr EULEX nuk duhen interpretuar n sensin e “thashethemit”, por t nj realiteti t mirfillt pr sa i prket puns s misionit t BE-s n Kosov.

EULEX para disa vitesh, me nj ceremoni pompoze dhe vetknaqsi evropiane zvendsoi UNMIK n funksionet e tij n Kosov. EULEX ka t prcaktuar disa objektiva madhore.

S pari, vendosjen e ligjit dhe sundimit t tij dhe s dyti, ruajtjen e trsis territoriale t shtetit m t ri n Kosov.

EULEX sht konceptuar nga institucionet evropiane si nj organizm q do t shrbente si nj ur dialogu me autoritetet e Beogradit, t cilat e kundrshtuan fort shpalosjen e EULEX ne Kosov.

Kronika e muajit maj 2010 nga Kosova ka qen e mbushur plot me ngjarje dhe kronika ku aktori kryesor sht EULEX. Kosova pak dit m par u trondit me zbulimin e nj varri masiv, fal forcave t NATO-s, t cilat kishin fotografuar me satelit gropa t dyshimta ne territorin serb n afrsi t rajonit t Rashks gjat vitit 1999. N at koordinat gjeografike u zbulua varri masiv ku prehen 250 trupa t pajet t shqiptarve t masakruar nga forcat serbe gjat lufts s vitit 1999. Prokuroria serbe, e detyruar nga NATO-ja filloi grmimet dhe trupat e pajet tashm akuzojn haptas shtetin serb pr krime lufte.

Autoritet e EULEX pasi u njohn me kt fakt, hyn n kontakt me autoritetet serbe pr zhvarrosjen dhe identifikimin e tyre. Deklarata e misionit evropian,ndrtuar n formn e “sallats ruse”, nuk ka dha ndonj informacion transparent pr kto eshtra t gjetur kur me qindra familje n Kosov presin me ankth gjetjen e t afrmve te zhdukur.

EULEX n t vrtet nuk disponon informacion t plot nga autoritet serbe dhe n mnyr q t bhet protagoniste simulon nj heshtje mediatike, duke u fshehur pas disa voglsive teknike. Buxheti i jashtzakonshm q i akordohet nga BE-ja duhet justifikuar dhe propaganda sht mjeti m i mir pr t’u justifikuar edhe kur nuk ke prmbushur detyrn t ciln ta kan caktuar. N rolin e saj si ur lidhze dhe nyje komunikimi misioni evropian sht i dshtuar.

EULEX prbehet nga forca policore dhe gjyqsore nga vendet e BE-s dhe roli kryesor sht vendosja e ligjit. Kontradikta m e madhe e ktij misioni qndron tek fakti se at e prbejn trupa nga vende evropiane q nuk e njohin Kosovn si Republik, por nga ana tjetr zhvatin parat nga vendet e BE-s pr trupat e tyre t cilat paguhen nga taksapagues evropian.

Nj nga kto vende sht Rumania, vend i BE-s, cili nuk shquhet pr luftn ndaj korrupsionit as si model i respektimit t ligjit. M 20 prill 2010, 16 polic rumun t EULEX teksa ktheheshin me pushime n Rumani, u ndaluan nga dogana maqedonase me akuzn e kontrabands s organizuar t alkoolit dhe cigareve.

Problemi i par n rastin konkret ka t bj me faktin se oficert rumun t EULEX kan kaluar kufirin e Kosovs pa asnj problem duke prdorur imunitetin e tyre, kan shkelur ligjin e Republiks s Kosovs dhe vet EULEX ka shkelur parimin e par t misionit t tij at t vendosjes dhe respektimit t ligjit.

Nj mik, i cili ndodhet me mision pr EULEX, m tregoi para disa kohsh nj histori interesante pr polict rumun t EULEX. Ktyre t fundit u ishte krkuar t shkonin dhe t bastisnin nj shtpi dfrimi ku vallzimi nudo dhe prostitucioni ishte praktik e njohur. Polict «sypatrembur» kishin pranuar ta kryenin aksionin me kusht q t vinin maskat, n mnyr q mos njiheshin n lokal, duke qen se ishin klient t rregullt t atij klubi.

Pr hir t s vrtets, duhet t nnvizojm faktin se n vitin 2007, fal imunitetit t tyre n kuadr t UNMIK, polict rumun vran 2 persona dhe plagosn 80 t tjer pa dhn llogari para drejtsis, edhe pse kishin prdorur municione t ndaluara nga Konventa e Gjenevs pr t shtypur protestn e “Vetvendosjes”.

Pr t mbuluar skandalin e vet, EULEX vendosi t kryente nj aksion mediatik me synim luftn ndaj korrupsionit. Misioni shkoi deri atje sa bastisi zyrn e ministrit t Transporteve t Kosovs dhe arriti kulmin dhe t kontrollonte valixhet me sendet personale t Kryeministrit t Kosovs gjat nisjes s tij pr n Turqi. Mos harrojm se ku i fundit gzon imunitet dhe pasaport diplomatike si kryeministr i nj vendi sovran.

Un jam nj qytetar q militon kundr imunitetit t personave politik dhe atij t gjyqsorit, sepse kjo i vendos ata si gjith qytetart para ligjit. Kontrolli ndaj valixheve t z. Thai nuk m indinjon, nse sht dika rutin dhe bhet do her q ai del dhe hyn nga Kosova, por m sht e papranueshme q Kryeministri i Kosovs t kontrollohet dhe t’i shkelet imuniteti, ndrsa disa polic batakinj t EULEX t bjn kontraband n mes t dits pa u hyr gjembi n kmb fal imunitetit t tyre.

Kur n aeroportin e Prishtins zhvillohej nj kontroll mediatik n t njjtn koh EULEX ishte i pamundur t parandalonte dhe t arrestonte m pas disa kriminel n Mitrovic q sulmuan me arm zjarri nj patrull suedeze. Pazotsia e EULEX pr t vendosur autoritetin e BE-s dhe autoriteteve n veri t Kosovs sht nj fakt i pakontestueshm q dshmon pr dshtimin e misionit pr t vendosur sundimin e ligjit n veri t Kosovs.

Paaftsin q t ruaj kufirin verior t Kosovs, EULEX e certifikoi kur n zonn veriore hyri Vojsllav Kostunica nj lider radikal, i cili shoqrohej me eskort t armatosur mes t cilve, kriminel q krkohen pr krime lufte. Kjo vizit e armatosur diskrediton m shum EULEX, nj mision i cili i ngjan prdit e m shum nj qeni roje, i cili nga pamja e jashtme imponon respekt dhe frik, por q n detyrn e tij parsore mjaftohet vetm t leh dhe jo t kafshoj dhe t parandaloj akte, t cilat, n fund t fundit, nuk ojn vese n nj ndarje de facto t veriut t Prishtins, ashtu si dshiron dhe synon Serbia. N kt kuadr nuk kemi t bjm me EULEX, por vetm me EULEH, nj mision q vetm leh.