Ekselentët dhe të rinjtë, si do ti mbajë shteti?

Pr artistt q i kan dhn imazh t mir artit shqiptar, q sa her kemi pasur nevoj pr kontributin e tyre, prgjigjja ka qen pozitive, q kan marr vlersime kombtare dhe ndrkombtare apo jan aktiv n vendin ku jetojn, Ministria e kulturs ka propozuar q pran Teatrit t Opers ata t priten me nj fond t veant, ndryshe quhet: fondi i ekselencs. Ky projekt sht
i ditur dje, n nj konferenc pr shtyp nga drejtori i TOAP, Zhani Ciko, i cili ka prezantuar njkohsisht edhe fondin publik t t rinjve.

Pr rndsin dhe impaktet q kto projekte do t ken sht shpjeguar m qart drejtori i Teatrit t Opers, Zhani Ciko, i cili tha se “Fondi i Ekselencs do t krijohet pr artistt shqiptar, q jetojn jasht vendit, duke vlersuar arritjet e tyre artistike. Ndrsa pr Fondin e Artistve t Rinj, MTKRS me propozimin e drejtoris s TKOBAP mbshteti iniciativn e krijimit t tij, me qllim dhnien e mundsive pr t prezantuar aftsit e tyre artistike”. Pr projektin e par jan propozuar artist me karrier t rndsishme ndrkombtare, t cilt jan n eficienc profesionale t plot. N przgjedhjen e artistve, kriteret baz kan qen: dshira pr t performuar n skenn kombtare dhe pr publikun e vendit t tyre; pjesmarrja aktive n jetn artistike t vendit, ku jetojn; t vlersuar nga media, organizma t huaja apo me mime ndrkombtare; veprimtaria e tyre e deritanishme ka kontribuar n imazhin pozitiv mbi artin shqiptar. Ciko bri t ditur se kt vit personalitetet, q jan pjes e rendit t kalendarit artistik 2010 t Teatrit t Opers jan dirigjenti Bujar Llapaj, sopranoja Ermonela Jaho dhe Inva Mula. Ndrkoh, ardhja e tyre presupozon dhe prurje t tjera artistike, si pjes e stafit t shfaqjeve q do t japin, ndrsa tenori Saimir Pirgu sht konsideruar tashm pjes e kalendarit me koncertin e tij t dats 16 maj. Nj tjetr artist, Leonard Ajku, kt vit do t jet protagonist n baletin "Zorba" me muzik t M. Teodorakis.

Ndrsa pr projektin tjetr, at t fondit publik pr t rinjt, duke iu referuar nj periudhe 3-vjeare, efikasitetit t tij, drejtori i Teatrit t Opers, z. Ciko sht shprehur se n baz t konkurrimit u arrit integrimi i m t mirve n jetn skenike muzikore. “Krijimi i nj perspektive pr t ardhmen e artistve t rinj, q pas studimeve aspirojn karriern muzikore me t gjitha variabilitetet e saj vokale, koreografike, instrumentore sht prej tre vitesh e n vijim, pjes e mirmenaxhimit t kulturs n Shqipri, - ka vazhduar ai, - ku, m t interesuarit pr reformimin e sistemit t rekrutimit t m t aftve jan vet t rinjt, t cilt kan gjetur prmes tij t ndikojn individualisht mbi strukturat ekzistuese duke i hapur ato, larg ngurtsimit q e karakterizonte m par”. Pr projektin e t rinjve, fondi publik vjetor q do t vihet n dispozicion sht 7.425.000 lek. N baz t audicionit, do t shpallen prfitues vetm 25 t rinj, t cilt do t jen pjes e trupave artistike t Teatrit t Opers dhe Baletit, sipas nevojave t tij.

Prgjegjse pr sigurimin e fondit do t jet Drejtoria i Artit pran MTKRS-s, ndrsa vlersimi dhe shpallja e fituesve do t bhet prmes konkursit nga Drejtoria e Teatrit t Opers dhe Baletit, ku do t’i bhet me dije ministris. Individt, t cilt do t prftojn kt fond, do t prfshihen brenda trupave artistik t Teatrit t Opers dhe Baletit dhe do t marrin pjes rregullisht n t gjitha aktivitetet vjetore t institucionit sipas specialitetit. Gjithashtu, ata kan detyrim t realizojn si solist, role t dyta apo impenjime t tjera, q do t’u ngarkohen. Pr secilin do t ket program t veant pune t miratuar nga Drejtoria e TKOBAP. Aplikantt fitues mund t prfitojn edhe burime t tjera financiare nga donator apo fondacione t ndryshme pr projekte, ku mund t prfshihen duke marr dhe miratimin e institucionit. Fondi i Rinis do t lvrohet nga Ministria n Teatrin e Opers dhe Baletit n periudhn prill-dhjetor 2010. Aplikuesit mund t jen artist t rinj q jetojn n Shqipri, Kosov, Maqedoni ose t huaj, q plotsojn kriteret e paracaktuara n kt projekt. Fondi publik pr artistt e rinj do t zhvillohet n afat t pacaktuar mbi bazn e projektit njvjear t prshtatshm, pr sa koh do t gjykohet i vlefshm pr impaktin e tij n shrbim t politikave kulturore institucionale dhe ministrore pr prkrahjen e t rinjve t talentuar. N ndryshim nga tre vitet e mparshme, sivjet n rast t spikatjes s talenteve t veanta do t aplikohet dhe kalimi i prfituesve t fondit n stadin e solistit brenda projektit, gj q mirkupton dhe nj trajtim financiar m t lart. N perspektiv, ky fond do t synohet q mbi bazn e efikasitetit t shndrrohet n nj struktur m t qndrueshme dhe m t zgjeruar. “Po punohet pr studimin e ktij fondi n nj struktur akademike n nivel pasuniversitar pran TKOBAP”, - shpjegoi Zhani Ciko. Edhe projekti i t rinjve sht mbshtetur mbi impaktet e tij n ndikimin e drejtprdrejt n mundsimin e konkurrencs s t rinjve m t mir pr zhvillimin e veprimtaris artistike, n integrimin e tyre n institucionet publike t artit, n prfitimin e fondeve publike pr kategorin e m t talentuarve, n rritjen e ndrgjegjsimit t institucioneve kombtare t kulturs, pr krijimin e sa m shum hapsirave n shrbim t artistve t rinj, n prdorimin e infrastrukturs artistike ekzistuese nga t rinjt, n prfshirjen dhe plotsimin n masn e mundsive t nevojave t artistve t rinj si dhe n zgjerimin e specialiteteve m t rralla dhe q nuk prgatiten n AA, por sigurohen edhe nga shkolla t tjera brenda dhe jasht vendit si harpa, instrumente t rralla, barok, perkusion etj.