Ekzorcizmi i nevojshëm për demonët e së kaluarës

“N kt vend asnj flet nuk lviz pa e marr vesh un m par”.

Augusto Pinochet

Gjykata Kushtetuese e Shqipris, para tri javsh shpalli antikushtetues ligjin e lustracionit, t miratuar nga qeveria shqiptare muaj m par. Ky lajm kaloi n heshtje n opinionin shqiptar, duke qen se aktualiteti kryesor n media ishte prqendruar tek procesi i liberalizimit t vizave dhe dorzimi i pyetsorit n BE. Kto dy aktualitete jan shum t rndsishm pr Shqiprin dhe shqiptart dhe pa dyshim prbjn nj ast historik pr do shqiptar kudo q ndodhet ai. Shqipria po shtron rrugn e saj drejt familjes s cils i ka prkitur historikisht, asaj evropiane. Para mbrritjes n finish t ktij shtegtimi t gjat dhe t vshtir, vendit i duhet patjetr t kryej ekzorcizimin e vet nga e shkuara dhe demont e saj.

Ekzorcizmi sht nj ritual fetar, i cili ka si qllim t dboj nj entitet shpirtror keqbrs (demon ose shpirt t keq) q ka marr n zotrim nj qenie njerzore.

Demont dhe shpirtrat e kqij t s shkuars 50-vjeare diktatoriale jan t pranishm n mjediset tona t prditshme, madje e drejtojn at. Ata mbi ndrgjegjen e tyre kan vrasje t njerzve t pafajshm, sajime dhe denoncime false, internime, tortura dhe plot mkate t tjera, t cilat i mbajn thell t fshehura n pusin e ndrgjegjes s tyre.

Demont dhe shpirtrat e kqij jan njerz si gjith t tjert, por jan kthyer n t till, pr shkaqe shum t ndryshme. Ata jan gjyqtar, politikan, ambasador, hetues, prokuror, oficer policie, n detyr ose lirim, rektor, kancelar n ndonj universitet, analist dhe gazetar. Ata srish drejtojn kur morali dhe ligji krkojn q ata t largohen nga jeta institucionale dhe politike.

Me ndryshimin e sistemit politik n vend, demont u konvertuan. Nga ish-bashkpuntor, informator, rezident ose spiun t Sigurimit t Shtetit u metamorfozuan n demokrat. U rikthyen srish n origjin si drejtues t komiteteve t shptimit publik n 1997-n, teksa dogjn vendin, t komufluar me uniforma t shteteve fqinje t Shqipris.

Sot demont dhe shpirtrat e kqij jan kthyer n biznesmen, pasi vodhn vendin nga trazirat q shkaktuan, nxjerrin pasuri duke vjedhur biznesmen t ndershm, sepse tek ta shohin viktimat e radhs.

Demoni ka fuqin dhe veantin e metamorfozs. Ai mund t marr shum pamje. N shum vende t bots komuniste, q tani i prkasin familjes evropiane, transparenca dhe hapja e dosjeve t krimeve t regjimeve komuniste ka qen kusht pr integrimin, nj standard demokracie, nj standard moral. Sigurisht nuk bhet fjal pr larje hesapesh, por nj dbim ose largim nga postet drejtuese t vendit t individve, t cilt kan marr dhe shkatrruar jet njerzish. Kjo transparenc n kto vende ka lejuar deshifrimin dhe rindrtimin e mozaikut t pakuptueshm dhe t fsheht t mekanizmave djallzor t funksionimit t brendshm t diktaturave n shum vende t bots.

M 4 shtator 1974, n Kili do t organizohej nj grusht shteti nga ushtria kiliane. I rrethuar nga ushtria mes luftimeve, Presidenti Aliende refuzoi t dorzohej dhe vdiq duke mbajtur n dor nj “Kallashnikov AK”, dhurat e Fidel Castros.

Strukturat e ushtris q morn pushtetin, t drejtuara, nga Augusto Pinochet, do t ktheheshin n struktura terrori dhe shfarosse. Kazermat ushtarake u kthyen n qendra ekzekutimesh dhe torturash t kundrshtarve politik. N krye t do hetimi dhe vrasjeje qndronte DINA, policia sekrete, e cila kontrollonte aparatin e shtetit, kryente seleksionim t aparatit qeveritar dhe kishte nn autoritetin e saj denoncimet ndaj armiqve dhe autoritet t plot t vendoste mbi fatin e tyre.

Augusto Ugarte Pinochet organizoi shtetin e tij rreth DINA-s, ”Direction Investigativa Nacional”, agjencia investigative m performante e nj diktature n Amerikn Latine. Krijes e Pinochetit, policia sekrete kishte nj pushtet t palimituar, ajo i jep llogari vetm diktatorit t Kilit.

DINA ishte policia, ushtria, drejtsia, ajo kishte specifikn q nuk mbante arkiva me qllim moslnien gjurm rreth veprimtarive t saj. Asnj gjurm dhe dshmi mbi vendet ku krijohej gazi sarin, laboratort e torturs dhe varret e viktimave. Qendra kryesore e torturs ishte Villa Grimaldi n Terranova.

SIR, shrbimi i inteligjencs rajonale dhe SIFA, shrbimi informativ i Forcave Ajrore ishin pjes e ksaj skeme e ndrtuar ne mnyr mizore pr t eliminuar kundrshtart politik. Plot 20 vite pas rnies s diktaturs kiliane, hapja e dosjeve konfidenciale, puna e drejtsis n Santiago, por edhe asaj ndrkombtare, mundsuan q t mbijetuarit t msonin mbi mekanizmin e funksionit t diktaturs dhe personat prgjegjs t gjykohen para drejtsis dhe t marrin dnimin pr vrasjet dhe torturat dhe zhdukjet e personave t pafajshm, madje vet diktatori iu nnshtrua nj procesi t gjat para vdekjes s tij.

Diktaturat n Evropn Lindore kan pasur specifikn e tyre organizimin dhe natyrn e tyre, strukturn horizontale ose vertikale n te ciln ato ndrtoheshin dhe merrnin jet. Hallkat m e rndsishme e nj sistemi diktatorial pas udhheqjes, mbeteshin aparati dhe shrbtort e devotshm, t cilt me nj zell dhe bindje hipnotizuese, mundoheshin t integroheshin sa m shum pr t treguar mekanizmit shtazor, pruljen dhe bindjen e verbr pr t’i shrbyer aparatit n t cilin ata e vetidentifikoheshin. sht fatkeqsi pr ne shqiptart q dim m shum dhe m mir se si funksiononte KGB, STASI dhe UDB sesa si funksiononte makineria vrasse e Sigurimit t Shtetit.

N teologji dhe n kulturn fetare, demont dhe shpirtrat e kqij ekzistojn q prej krijimit t bots. Ata funksionojn sipas nj hierarkie vertikale, nj strukture t mirfillt. Ata klasifikohen si frymra, t cilat jan vazhdimisht n krkim t nj viktime pr ta sunduar dhe kontrolluar q ai mos jet m i aft t kontrolloj intelektin, fizikun dhe gjendjen shpirtrore t tij. Fryma e keqe n kt mnyr penetron tek individi dhe ai fillon ta kontrolloj si gjithka t tijn. Ekziston vetm nj mnyr pr ta larguar demonin ose shpirtin e keq, duhet ta ekzortizosh. Pr t kryer kt akt dbimi duhet t kesh autoritetin e duhur pr ti larguar prgjithnj.

Shoqria shqiptare 20 vjet pas rnies s diktaturs jeton e mbushur, e rrethuar nga demon dhe shpirtra t kqij, t cilt funksionojn me t njjtn detyr dhe qllim, edhe pse diktatura dhe regjimi komunist nuk ekziston m. Ajo bashkjeton me kto krijesa t komunizmit dhe injoron mekanizmat t cilat bn q ajo t vuante nj nga tranzicionet m t vshtira q ka njohur nj vend diktatorial. Hapja e dosjeve, transparenca dhe drejtsia duhen vendosur n piedestalin e tyre, n mnyr q t msojm si shum kombe t tjera mekanizmat vrass q disa gjenerata lejuan t ekzistojn n Shqipri. Para se ty hyjm n familjen evropiane, detyrohemi ta shohim t kaluarn n nj pasqyr t qart dhe t mos lejojm q demont e t shkuars t shkatrrojn dhe mbjellin dshprim n t ardhmen. Ata duhen dbuar nga jeta publike, edhe pse disa diplomat t huaj nuk e dshirojn ekzortizimin dhe ky sht momenti m i mir pr ta
kt gj.