Euroja e shtypur

Unioni Monetar Evropian, q sht baza e euros, ka filluar me nj iluzion t madh. N njrn an ishin vendet si Austria, Finlanda, Gjermania dhe Holanda, valutat monetare t t cilave kan qen mir t vlersuara, sikurse n Evrop, ashtu edhe n bot. Kurse, n ann tjetr, ishin Belgjika, Franca, Greqia, Italia, Portugalia dhe Spanja, t cilat kishin valuta t paqndrueshme. Nocioni i nj zone t vetme ekonomike t euros sht fals. Pr dallim nga fqinjt e tyre n veri, shtetet q bjn pjes n gjysmn jugore t ksaj zone kan pasur vshtirsi t mdha. Kto vende sot nuk jan as konkurruese n ekonomin globale, ashtu si edhe dshmojn deficitet e larta tregtare nga t cilat vuajn. N fakt, kto probleme jan prkeqsuar edhe m shum me antarsimin n euro. Po t ishte Greqia jasht Eurozons pr shembull, do t mund ta devalvonte valutn pr ta
m konkurruese dhe borxhet e jashtme do t mund t rinegocioheshin n nj konferenc ndrkombtare. Alternativa ndaj ktij kolapsi q ka Greqia, sht marrja prsipr e pagess s borxheve nga vendet tjera antare t Eurozons dhe si e till nuk sht fare e mir. Nj hap i ktill sinjalizon vendet tjera q kan borxhe se edhe ato mund t’i ln anash prpjekjet pr rimkmbje dhe t llogarisin n ndihmn nga jasht. N kt mnyr, vendet borxhlinje do t vihen n gjunj. Shkurt, euro sht nisur kah kolapsi. Po ta shfrytzonte Gjermania rastin q ka pr t’u trhequr nga Eurozona, nuk do t ishte e vetme. Kalkulime t njjta mbase do t bnte edhe Austria, Finlanda dhe Holanda e ndoshta edhe Franca, pr t’i ln prapa shtetet q kan borxhe dhe pr t’iu bashkuar Gjermanis n nj bllok t ri dhe t qndrueshm, mbase me nj valut t re monetare. Nj bllok i till i fuqishm do t’i prmbushte synimet parsore q kishte euroja. N kt form, edhe Shtetet e Bashkuara do t fitonin nj aleat n riorganizimet e ardhshme t sistemit botrore monetar dhe at t ekonomis globale.