E Shtunë, 31 Tetor 2026

Federata ruse, vendi me i madh ne bote

POZICIONI GJEOGRAFIK - Siperfaqja 17 milione kilometra katrore. Vendi me i madh ne bote shtrihet ne 11 zona orare nga Kaliningrad, enklave ruse mes Polonise dhe Lituanise, deri ne Vladivostok dhe ne detin Bering ne Lindjen e Larget.
Rusia kufizohet me Vendet Balltike ne veriperendim, Ukrainen dhe Bjellorusine ne perendim, me Shtetet e Kaukazit, Azine Qendrore dhe Kinen ne jug. Ne veri laget nga Oqeani i ngrire i Veriut.
POPULLSIA - 142 milione banore (2007) me 128 kombesi ose grupe etnike. Qe nga viti 1993 ka renie te numrit te popullsise per shkak te vdekshmerise se larte dhe numrit te vogel te lindjeve.
KRYEQYTETI - Moska
GJUHA ZYRTARE - Rusishtja
BESIMI - Ortodoks, per pjesen me te madhe.
HISTORIA - Ne viti 988 kthimi i Vladimirit, princit te madh te Kievit dhe i Rusise ne kristianizem.
1613 - Mbreteron Romanovi I.
1917 - Revolucioni bolshevik i tetorit. Republika Socialiste Federative e Rusise, e themeluar ne 1917-en, behet pjese e URSS (Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike) te krijuar ne vitin 1922.
1991 - Boris Jelcin, zgjidhet presidenti i pare i Federates se Rusise me votim te pergjithshem.
8 dhjetor 1991 - Shperbehet URSS-ja dhe krijohet CEI ( Bashkimi i Shteteve te Pavarura), qe perfshinte Rusine dhe ish-republikat e tjera sovjetike, me perjashtim te tri vendeve Balltike.
1993 - Miratohet nje kushtetute.
31 dhjetor 1999 - Jelcin jep doreheqjen. Moska u perball me dy luftera separatiste ( 1994-1996 dhe qe nga viti 1999) ne Ceceni. Keto konflikte shkaktuan vdekjen e afro 100 000 civileve dhe 10 000 ushtareve ruse. Konflikti i dyte ka mbaruar zyrtarisht, por pasojat kane mbetur.
INSTITUCIONET - Republike federale me regjim presidencial, me pushtet te perqendruar ne Kremlin. Kryetari i shtetit u zgjodh me votim te pergjithshem per nje mandat kater vjecar me te drejte rizgjedhjeje vetem nje here. Putin erdhi ne krye te presidences ruse ne vitin 2000 dhe u rizgjodh ne vitin 2004.
PARLAMENTI - Dy dhoma. Duma (dhoma e ulet) e perbere nga 450 deputete te zgjedhur me votim te pergjithshem per kater vjet dhe Keshilli i Federates i perbere nga perfaqesues te 84
njesive administrative rajonale. Ne zgjedhjet legjislative te dhjetorit 2007, partia ne pushtet fitoi me shume se dy te tretat e vendeve ne Duma.
EKONOMIA - Rusia dallohet per potencialin e saj berthamor dhe hapesinor. Ajo ze vendin e pare ne bote per gazin dhe vendin e dyte per naften. Putin forcoi shume rolin e shtetit ne ekonomi, vecanerisht ne hidrokarbure, industrine aeronautike, ne teknologji sidomos ate hapesinore. Kompania "Gazprom", qe kontrollohet nga shteti, eshte nder pese kompanite me te medha ne bote.
DEFICITET - Ne vitin 2006, Rusia shleu borxhet kryesore te trasheguara qe nga URSS-ja (70 miliarde dollare)
RRITJA EKONOMIKE - Tete per qind(2007).
INFLACIONI - 11,9 per qind (2007). Ne kufijte e varferise jeton 15 per qind (13 per qind ne Moske) e popullsise.
FORCAT E ARMATOSURA - Numerojne 1,02 milione ushtarake. Rusia eshte nje nga shtate vendet qe dallohet per potencialin berthamor.

Kandidatet kryesore ne zgjedhjet presidenciale

- DMITRI MEDVEDEV
- Mosha: 42 vjec
- Nivelet e arritura ne sondazhe: 70-80 perqind
- Slogani i fushates: Perpara Rusi!
- Karriera: aktualisht zevendeskryeministri i pare rus. Ka mbeshtetje te fuqishme mediatike. Do te jete presidenti i pare rus qe ka ardhur nga fusha e biznesit
- Premtimet: stabilitet, vazhdimesi, lufte kunder korrupsionit, vendosja e pushtetit te ligjit, ekonomi moderne
- Citimi kryesor: ''Nuk i kerkojme askujt te doje Rusine, por nuk do te lejojme njeri ta demtoje Rusine dhe do te respektohemi... jo me ane te forces, por me ane te sjelljes dhe suksesit''.

- GENADI ZJUGANOV
- Mosha: 63 vjec
- Nivelet e arritura ne sondazhe: 10-16 perqind
- Slogani i fushates: Zjuganov, presidenti yne!
- Karriera: lider veteran i Partise Komuniste, forca me e madhe opozitare ne vend.
- Premtimet: perdorimi i pasurive te naftes per rritjen e pagave dhe pensioneve, rritje e kontrollit te shtetit mbi ekonomine, rritja e fuqise ushtarake, promovimi i socializmit si fati i njerezimit
- Citimi kryesor: Bashkimi Sovjetik ishte fuqi e madhe dhe dinim te benim gjithcka. Kur kinezet nuk kishin nje fabrike me tere kuptimin e fjales, ne lundronim me nendetese. Beme avionet me te mire. Pushtuam hapesiren''.

- VLADIMIR ZHIRINOVSKI
- Mosha: 61 vjec
- Nivelet e arritura ne sondazhe: 9-14 perqind
- Slogani i fushates: Ju do te pergjigjeni per cdo gje!
- Karriera: nacionalist me retorike te fuqishme kunder Perendimit. Nuk shihet si kercenim. Thuhet se ''eshte aktor profesionist... por ne Kremlin e kuptojne se Zhirinovski ben vetem retorike dhe asgje tjeter''.
- Premtimet: ruajtja e Rusise nga armiqte e huaj, sigurimi i nje ushtrie te forte, politika mbrojtese strehimi dhe bujqesore, lufte kunder korrupsionit
- Citimi kryesor: ''Jam personi i vetem per njerezit''.

Më shumë nga Aktualitet

Të gjitha ›