Filozofia Forbes si platforme e qeverise Berisha Madhesia e germave Nga Feti Zeneli 13/10/2010 100300

Qysh nga ardhja per here te pare ne Shqiperi e Steve Forbes nje prej figurave me te njohura te politikes dhe ekonomise amerikane ne korrik te vitit 2003 kane kaluar me shume se 7 vjet. Ne kete moment vendi qeverisej nga social-komunistet te cilet kishin ardhur ne pushtet pas zgjedhjeve problematike te 29 qershorit 1997 per te qendruar aty me makinacione te ndryshme plote 8 vjet rresht deri ne vjeshten e vitit 2005 kur Nano beri gati dosjen e dorezimit te detyres se Kryeministrit tek kundershtari i tij politik prof. dr. Sali Berisha. Ish-kandidati republikan per President i Shteteve te Bashkuara te Amerikes z. Forbes njeheresh drejtor i Pergjithshem i korporates me te njejtin emer me nje shumellojshmeri biznesesh autor i disa librave rreth zhvillimeve te ekonomise boterore dhe botues i disa revistave duke pare realitetin e mjere te sipermarrjes private thithjes se investimeve te huaja dhe qeverisjes se asaj periudhe artikuloi rruget e ndryshimit te situates nepermjet uljes se taksave modelit irlandez te lehtesive fiskale forcimit te shtetit ligjor perparimit ne procesin e privatizimit stabilitetit monetar luftes ndaj krimit dhe korrupsionit transparences etj. Vetem ne kete menyre - theksoi Forbes - ekonomia shqiptare mund te dale nga kolapsi dhe i ka te gjithe shanset pastaj per te patur nje te ardhme te zhvilluar. Por qeveritareve te asaj kohe nga nje vesh u hyne dhe nga tjetri u dolen keto keshilla sa profesionale aq dhe miqesore te thena nga nje personalitet dhe mik i padiskutueshem. Jo se nuk kishin inteligjencen e mjaftueshme per ti kuptuar por nuk kishin deshire njeheresh dhe mundesi per ti zbatuar. Ata kishin plote 6 vjet qe qeverisnin pa rregulla loje ne bashkepunim me bandat dhe ish-komitetet e shpetimit te lsquo97-s me mungese te theksuar sigurie dhe transparence me nje nivel azmatik taksash per biznesin me nje klime tejet te papershtatshme per investimet e huaja teresisht te kushtezuar nga kerkesat egzagjeruese te FMN-se e keshtu me radhe. Mjafton te kujtojme se kishte mbi 5-6 vite qe ekonomia e tregut sundohej nga ngarkesa e larte fiskale informaliteti renia ekonomike mungesa e konkurrences prania e monopoleve bllokimi i privatizimit prapambetja ne ristrukturimin e tregut financiar etj. Rritja e ngarkeses fiskale nga 28 ne 48 dhe bllokimi i kredidhenies per 3 vjet rresht kane qene masat me antibiznes dhe me antiekonomike qe mund te merren per nje ekonomi te brishte tregu pasojat e te cilave do te ndiheshin gjate ne jeten ekonomike te vendit tone. Ishte shtuar ne menyre te paimagjinueshme jo vetem niveli i taksave por edhe numri i dokumenteve per licencimin e biznesit. Keshtu nese ne Amerike fjala vjen per te hapur nje biznes nuk duhen me shume se 4 firma zyrtaresh ne Shqiperi kjo procedure kerkonte minimalisht 18 firma te tilla. Po keshtu Shqiperia ishte i vetmi vend ne tranzicion qe nuk aplikonte icentiva financiare per investimet e huaja nderkohe qe te gjitha shtetet e tjera te Evropes Juglindore dhe Lindore duke filluar nga Maqedonia e deri ne shtetet e Konfederates Ruse kishin mundur te sillnin ne vendet e tyre miliarda dollare duke i perjashtuar firmat e huaja nga tatimi mbi fitimin 4-5 vitet e para duke mos aplikuar tatim-fitim mbi pjesen e riinvestuar te fitimit etj. Kjo kishte bere qe numri i shoqerive te huaja ne vitin 2003 te ishte 3 here me i vogel sesa ne fund te lsquo96-s duke rene ne 450 subjekte nga 1200 te tilla qe ishin me pare. Te njejtin fat kishte dhe biznesi vendas ku ne krahasim me para lsquo97-n ishin rreth 30 mije biznese qe kishin hapur krahun per tu zevendesuar me pas me sipermarrje te reja te pergatitura ne inkubatorin politik te krimit trafiqeve dhe veprimtarive te tjera antiligjore te pushtetareve majtist deri ne ate mase saqe qeverisja u shnderrua ne nje vegel politike ne duart e mafias ekonomike. Kembanat e Cam-Albania-s kishin kohe qe binin pa pushim per gati 70 dosje korrupsioni per zyrtaret e larte te asaj periudhe te lidhur me doganat shqiptare por qe su degjuan asnjehere nga organet perkatese te zbatimit te ligjit. Publikimi i disa pergjimeve dhe hetimeve te organeve te ndryshme te shtetit italian per banden e Aldo Bares dhe Hakmarrjen per Drejtesi ku implikoheshin politikane e pushtetare te larte te se majtes ishte vetem maja e ajsbergut te lidhjes se krimit me politiken e majte ne Shqiperi. Ne nje raport te KE-se te asaj periudhe pergatitur nga ekspertet nderkombetare te krimit thuhej se ne Shqiperi veprojne si biznese te fuqishme rreth 740 grupe te ndryshme kriminale fitimi ditor i te cileve arrinte ne rreth 05 milione dollare. Ketu nuk perfshihej fitimi nga trafiku i prostitucionit i cili shkonte deri ne 1 miliard dollare ne vit. Perballe nje situate te tille ish-ministri i Financave Arben Malaj do te pohonte Shqiperia grumbullon 35-40 te ardhura fiskale me pak sesa vendet e tjera te rajonit gje e cila do te thoshte se nuk hynin ne buxhetin e shtetit mbi 800 milione dollare ne vit. Kjo shifer perafrohej me taksen e korrupsionit qeveritar ne te gjitha nivelet qe do te llogariste nje vit me vone Banka Boterore. Megjithate edhe ne nje realitet te tille te zymte z. Forbes arriti te shihte driten e shpreses per zhvillimin e ekonomise dhe demokracise shqiptare ne rast se ndryshonte qeverisja e vendit dhe materializonte reformat e rekomanduar prej tij ne ekonomine e tregut. Zgjedhjet e korrikut 2005 shiheshin jo vetem nga Forbes por nga gjithe komuniteti nderkombetar si mundesia e fundit per te ndryshuar pozitivisht gjendjen e krijuar. Programi elektoral i demokrateve me qeverine e sherbimit dhe sherbesave taksat e uleta per biznesin luften me tolerance zero ndaj krimit dhe korrupsionit etj. ishte mjaft shpresedhenes jo vetem per perendimoret por edhe per qytetaret tane te cilet me voten e tyre pak me te lire sesa ne vitet e meparshme e rikthyen ne pushtet partine e Sali Berishes duke i dhene mundesi ketij te fundit te drejtonte kabinetin e ardhshem qeveritar. Kane kaluar rreth 5 vjet nga ai moment dhe arritjet e deritanishme jane shume here me te medha e me te gjera sesa premtimet e fillimit. Kjo pervec te tjerash edhe sepse filozofia Forbes u shnderrua ne nje program qeverises per kabinetin Berisha. Gjithcka qe z. Forbes rekomandonte ne korrik te 2003-shit per zhvillimin e ekonomise dhe biznesit nepermjet taksave te uleta aplikimit te modelit irlandez te lehtesive fiskale forcimit te shtetit ligjor perparimit te procesit te privatizimit stabilitetit monetar luften ndaj krimit dhe korrupsionit transparencen etj. tashme jo vetem jane bere realitet por jane bere edhe nje nga eksperiencat me te mira ne bote per tu ndjekur. Por vlera e ketyre arritjeve behet akoma dhe me e cmuar po te kemi parasysh se gjate viteve 2006-2007 realizimi i treguesve u be nen efektet shkaterruese te krizes se trasheguar prej qeverisjeve socialiste kurse gjate viteve 2008-2009 u be nen efektet negative te krizes boterore. Krijimi i nje ambienti sa me konkurrues e i liberalizuar te cliruar nga pengesat burokratike te licencimeve patentave apo kontrolleve te tjera beri te mundur qe te shfrytezoheshin sa me mire potencialet ekonomike njerezore dhe kapitalet e konsiderueshme qe ka vendi yne. Perndryshe as nuk mund te priteshin qe fjale te tille si sa keq qe shkenca nuk ka ecur kaq shume perpara sa te na mundesonte te klononim Berishen qe te zevendesonim sot te gjithe ekspertet ekonomike ne qeverite tona apo Berisha - arkitekt i mrekullise se ekonomise shqiptare te dilnin nga goja e nje personaliteti te tille te shquar sic eshte Steve Forbes. Para Forbes ka qene Berlusconi i cili ka dhene nje vleresim te larte per aftesite menaxheriale te Kryeministrit Berisha kur thote Ai vjen nga fusha e shendetesise dhe une punoj shume mire me te sepse me duket si nje sipermarres. Pas ketyre vleresimeve brilante qofte per personalitetin dhe aftesite e vecanta qeverisese te z. Berisha ashtu dhe per treguesit e pergjithshem te zhvillimit ekonomiko-shoqeror te vendit tone nga institucione dhe individe te shquar te botes perendimore cdo gje tjeter qe thuhet per Kryeministrin shqiptar dhe qeverine e tij eshte thjesht ceshtje zilie dhe deshperimi politik. Do te ishte humbje kohe dhe shpirtvogelsi te merreshim me to. Megjithese bota eshte plote vuajtje ajo eshte gjithashtu plot me shembuj per kapercimin e tyre - thote Helen Keller. Dhe sic na tregon z. Forbes Berisha eshte nje prej ketyre shembujvehellip