Firera, nje italo-shqiptar per Shqiperine
INTERVISTA/ Flet per "Koha Jone", Konsulli i Nderit te Torinos ne Shqiperi, dr. Xhovani Firera. Nga Presidenti iu dha shtetesia shqiptare, shpjegon pse ndjehet kaq afer vendit te shqiponjave. Analizon perpjekjet e bera ne dobi te vendit tone qe tani eshte dhe i tij dhe tregon planet per te ardhmen
Konsull, veprimtaria juaj ne favor te Shqiperise eshte me te vertete mbreselenese dhe prodhon nje mori mundesish per kombin, si ne aspektin institucional, ashtu edhe te sipermarrjeve, si dhe ne te drejtat sociale dhe kulturore. Pse jeni kaq i motivuar?
Bej punen time, detyre qe me eshte caktuar vite me pare nga Ministri aktual i Jashtem Ilir Meta, gjithmone me perkushtim te madh, seriozitet dhe perkushtim. Ne vitet e fundit, shume kane qene mundesite qe jane realizuar si rezultat i ketyre kontakteve dhe te marredhenieve te hapura dhe mes te gjitha ketyre, une theksoj ndertimin dhe realizimin e perfundimit te marredhenieve te universitetit qe jane vene ne vend, pas viteve te punes intensive, ndermjet Shqiperise dhe Piemontes. Sot Universiteti, sic kam thene ne raste te tjera, flet gjuhen Piemonte te persosmerise se Universitetit. Universiteti Politeknik dhe Universiteti i Tiranes kane nenshkruar protokollet nderkombetare per bashkepunime te rendesishme. Rektoret Dhori Kule, i Universitetit Politeknik dhe Jorgaq Kacani, Fatos Harizaj te Universiteti Bujqesor, jane njerez me pervoje te madhe dhe te kultures. Ata dinin te benin zgjedhjen me te mire te mundesise qe sot ka ne Itali dhe ne Evrope. Nje pershendetje e vecante shkon per dekanin e Fakultetit Juridik te dy vendeve, Vinciguerra dhe Kacupi qe ishin se bashku me mua, promovuesit fillestare te te gjitha atyre qe u konfirmuan me vone. Keshtu, Torino sot eshte nje pike kryesore referimi universitar per Shqiperine. Marreveshjet e nenshkruara ne Universitetin Shteteror i kane lejuar pales shqiptare per te ecur drejt Universitetit te Evropes, perkrah strukturave te medha akademike italiane ne Piemonte dhe te bejne ne kete menyre hapa te medha perpara ne pershpejtimin e perparimin e arsimit evropian.
Ne e dime se puna juaj i perkushtohet dhe botes se biznesit...
Sot ne Italine veriore, ne Piemonte, ka shume vemendje te vecante mbi mundesite e biznesit qe jane hapur ne Shqiperi. Ne vitet e fundit jane zhvilluar raporte te njohjes dhe te bashkepunimit me Shqiperine. Dua te kujtoj se strukturat e rendesishme te tilla si CNA, organizata me e madhe italiane e sipermarrjeve te bizneseve te vogla dhe te mesme, me 62.000 kompani te perfshira vetem ne Piemonte dhe API, industri dhe shoqata te vogla, kane tashme marredhenie te zhvilluara dhe bashkepunim me Shqiperine. Ata kane ardhur ne Shqiperi dhe e kane konsideruar me seriozitet mundesine e investimit ne vend. Tani cdo gje eshte ne dore te Shqiperise qe te mireprese mundesite qe do t'i shfaqen perpara, ndoshta duke ofruar me te miren e mundesive qe mund te bejne territorin shqiptar terheqes dhe interesant nga pikepamja e investimeve. Sigurisht, pas vizites se fundit te Presidentit, Bamir Topi, levizjet e kryera ne Shqiperi jane rritur ne menyre te ndjeshme. Po ashtu, imazhi i Shqiperise eshte rritur ne menyre te konsiderueshme.
Ju konsull, per shkak te perkushtimit tuaj ne Shqiperi u pritet para pak kohesh edhe nga Presidenti Topi...
Presidenti me ka nderuar me vemendjen e tij duke me ftuar zyrtarisht. Per mua ky ishte nje motiv i madh krenarie dhe kenaqesie personale, si shenje e njohjes se punes te bere per Kombin. Por une jam jashtezakonisht krenar qe kam shtetesi shqiptare, te cilen e mora nga duart e tij. Shtetesia qe kam kerkuar eshte se sepse ndjej kete vend shtetin tim. Nje vend per te cilin ndihem shume i lidhur per dashurine qe kam per kete toke dhe me shume miq shqiptar qe tashme bejne pjese te jetes sime. Vizitat e mia ne Shqiperi jane gjithmone e me te shpeshta dhe cdohere qe aeroplani prek token shqiptare, ndihem sikur kthehem ne shtepine time, si ne token time te origjines, Siciline, rajoni nga i cili vij.
Pas gjithe kesaj pune, cilat jane planet tuaja te ardhshme per Shqiperine?
Ka ende shume per te bere, por une do te doja te perfundoj nje pune me cilen jam i lidhur prej formimit kulturor, personal dhe profesional. Do te doja te realizoje endrren per te qene ne gjendje qe te pershpejtoj projektin e kontributeve te sigurimeve shoqerore midis Italise dhe Shqiperise. Kush jeton ne Itali, dhe une jam ne kontakt te ngushte e te perditshem me emigrantet shqiptare, e di se cfare rendesie eshte qe te dine se jane te sigurt per te qene ne gjendje te kthehen ne shtepi nje dite dhe te gezojne nje pension, qe te mund te perballojne te jetojne vitet e tyre te pleqerise me qetesi. Ne kete nevoje, kam krahasuar pervojen e tyre dhe te popullit italian, kur edhe ai ishte nje popull emigrant. Une jam i mendimit se pervoja dhe sakrifica e popullit duhet te jete nje pervoje per popullimit e tjera. Dhe ne ne Itali, ne duhet te ndertojme mbi keto pervoja, edhe negative, per te miren e njerezve qe tani ballafaqojme. Njerezimit, toleranca dhe vlerat shoqerore jane parimet universale ne te cilen ne duhet te qendrojme. Permiresimi i kushteve te jeteses te te gjitheve sherben per te pershpejtuar perparimin e integrimit dhe sherben per te forcuar konceptin se i perkasin shoqerise ne te cilen jetojne.
Dhe ku jeni ne kete drejtim?
Po bashkepunoj me nje shoqate shqiptare, me nje organizate shendetesore italiane dhe me me nje organizate nderkombetare per ndergjegjesimin e publikut ndaj dhurimit te gjakut. Koncepti i solidaritetit social nuk mund te imponohet, por per te mesuar dhe edukuar po. Ne po realizojme nje sere iniciativash, te cilat une jam i sigurt se do te prodhojne efektin e deshiruar dhe te cojne ne nje kohe te shpejte ne ndergjegjesimin e kenaqshem shoqeror-shendetesor, nga pikepamja e shoqerise.
A eshte duke krijuar nje seri "binjakezimesh" ...
Une jam duke u perpjekur per te vene se bashku pervojat e njerezve ne nje menyre konstruktive. Pervoja e italianeve mund te jete e rendesishme per nje zhvillim me te shpejte dhe me efikas te realitetit shoqeror shqiptar. Pervoje ne te cilen kane kaluar strukturat institucionale italiane ne te shkuaren e afert, mund te jete kualifikuese dhe te rendesishme per te arritur nje standard evropian me te shpejte dhe me progresiv. Shkodra dhe Gjirokastra do te jene shembuj te mire per te gjithe kombin. Ne Itali ka qytete qe jane te gatshem t'i mirepresin me krahe hapur. Tashme jane duke u zhvilluar sipermarrje interesante dhe te kualifikuara. Jo binjakezim ne menyre te vjeter, ne menyre qe te kuptohemi, por Memorandume Mirekuptimi qe do te sjellin risi dhe efikasitetit. Takimet e fundit me kreret e institucioneve shqiptare kane qene te dobishme per te kuptuar nevojat e menjehershme (qe nuk duhen zhvleftesuar), por edhe per te kuptuar objektivat e se ardhmes. Vetem udhetimin e fundit te pak diteve me pare, kam pasur kenaqesine e takimit te Prefektit te Tiranes dhe Kryetari i Keshillit te Rrethit te Tiranes, Tahsim Mema. Forca e ideve te reja dhe eksperiences. Bashkimi i duhur per nje Shqiperi fituese eshte projekti per te ardhmen. Ne nje te ardhme evropiane gjithmone e me te afert.
Po per sa i perket kultures?
Une shpresoj qe se shpejti te takohem me ministrin aktual te Kultures se Shqiperise. Po zhvillon nje projekt te madh per te ndihmuar nje muze ne Shqiperi dhe per te nxjerre ne dite thesaret muzeale te shqiptareve. Ne fushen e kultures, duhen investime te medha.
Por, bota ka shume mireberes dhe dashamires te bukurise natyrore dhe historise. Do te jete e rendesishme per t'i perfshire institucionet publike per te marre pjese ne programe nderkombetare qe mund te shohin realizimin e projekteve me interes historik dhe artistik. Kjo eshte nje pune qe mund te fillojne: eshte filluar tashme. Ne do te flasim, per rastesi, do te flasim ne nje te ardhme shume te afert. Sot ne kulture behen investime te medha dhe ka shume vemendje te pergjithshme. Une duhet qe edhe brenda organizatave shteterore shqiptare te zhvilloj kete besim, edhe pse ndertimi i infrastruktures per shtetin eshte nje prioritet mbi te gjitha argumentet e tjera. Pas disa ditesh, si merite e konceptit qe sapo shpreha, Akademia e Arteve te Bukura ne Tirane do te binjakezohet me nje nga Konservatoret me te rendesishem italian. Rektori Petrit Malaj, do te realizoje keshtu, nderkombetarizimin e kultures shqiptare. Nje sukses dhe njohje nderkombetare te kultures shqiptare, qe duhet te filloje te dale nga kufijte kombetare, per te krijuar mundesi qe ato te jene te nevojshem per njerezit e tyre te vegjel, qe shkojne drejt nje kulture dhe nje vizioni global te artit, qe do t'i beje ata qytetare te botes.
Konsull, veprimtaria juaj ne favor te Shqiperise eshte me te vertete mbreselenese dhe prodhon nje mori mundesish per kombin, si ne aspektin institucional, ashtu edhe te sipermarrjeve, si dhe ne te drejtat sociale dhe kulturore. Pse jeni kaq i motivuar?
Bej punen time, detyre qe me eshte caktuar vite me pare nga Ministri aktual i Jashtem Ilir Meta, gjithmone me perkushtim te madh, seriozitet dhe perkushtim. Ne vitet e fundit, shume kane qene mundesite qe jane realizuar si rezultat i ketyre kontakteve dhe te marredhenieve te hapura dhe mes te gjitha ketyre, une theksoj ndertimin dhe realizimin e perfundimit te marredhenieve te universitetit qe jane vene ne vend, pas viteve te punes intensive, ndermjet Shqiperise dhe Piemontes. Sot Universiteti, sic kam thene ne raste te tjera, flet gjuhen Piemonte te persosmerise se Universitetit. Universiteti Politeknik dhe Universiteti i Tiranes kane nenshkruar protokollet nderkombetare per bashkepunime te rendesishme. Rektoret Dhori Kule, i Universitetit Politeknik dhe Jorgaq Kacani, Fatos Harizaj te Universiteti Bujqesor, jane njerez me pervoje te madhe dhe te kultures. Ata dinin te benin zgjedhjen me te mire te mundesise qe sot ka ne Itali dhe ne Evrope. Nje pershendetje e vecante shkon per dekanin e Fakultetit Juridik te dy vendeve, Vinciguerra dhe Kacupi qe ishin se bashku me mua, promovuesit fillestare te te gjitha atyre qe u konfirmuan me vone. Keshtu, Torino sot eshte nje pike kryesore referimi universitar per Shqiperine. Marreveshjet e nenshkruara ne Universitetin Shteteror i kane lejuar pales shqiptare per te ecur drejt Universitetit te Evropes, perkrah strukturave te medha akademike italiane ne Piemonte dhe te bejne ne kete menyre hapa te medha perpara ne pershpejtimin e perparimin e arsimit evropian.
Ne e dime se puna juaj i perkushtohet dhe botes se biznesit...
Sot ne Italine veriore, ne Piemonte, ka shume vemendje te vecante mbi mundesite e biznesit qe jane hapur ne Shqiperi. Ne vitet e fundit jane zhvilluar raporte te njohjes dhe te bashkepunimit me Shqiperine. Dua te kujtoj se strukturat e rendesishme te tilla si CNA, organizata me e madhe italiane e sipermarrjeve te bizneseve te vogla dhe te mesme, me 62.000 kompani te perfshira vetem ne Piemonte dhe API, industri dhe shoqata te vogla, kane tashme marredhenie te zhvilluara dhe bashkepunim me Shqiperine. Ata kane ardhur ne Shqiperi dhe e kane konsideruar me seriozitet mundesine e investimit ne vend. Tani cdo gje eshte ne dore te Shqiperise qe te mireprese mundesite qe do t'i shfaqen perpara, ndoshta duke ofruar me te miren e mundesive qe mund te bejne territorin shqiptar terheqes dhe interesant nga pikepamja e investimeve. Sigurisht, pas vizites se fundit te Presidentit, Bamir Topi, levizjet e kryera ne Shqiperi jane rritur ne menyre te ndjeshme. Po ashtu, imazhi i Shqiperise eshte rritur ne menyre te konsiderueshme.
Ju konsull, per shkak te perkushtimit tuaj ne Shqiperi u pritet para pak kohesh edhe nga Presidenti Topi...
Presidenti me ka nderuar me vemendjen e tij duke me ftuar zyrtarisht. Per mua ky ishte nje motiv i madh krenarie dhe kenaqesie personale, si shenje e njohjes se punes te bere per Kombin. Por une jam jashtezakonisht krenar qe kam shtetesi shqiptare, te cilen e mora nga duart e tij. Shtetesia qe kam kerkuar eshte se sepse ndjej kete vend shtetin tim. Nje vend per te cilin ndihem shume i lidhur per dashurine qe kam per kete toke dhe me shume miq shqiptar qe tashme bejne pjese te jetes sime. Vizitat e mia ne Shqiperi jane gjithmone e me te shpeshta dhe cdohere qe aeroplani prek token shqiptare, ndihem sikur kthehem ne shtepine time, si ne token time te origjines, Siciline, rajoni nga i cili vij.
Pas gjithe kesaj pune, cilat jane planet tuaja te ardhshme per Shqiperine?
Ka ende shume per te bere, por une do te doja te perfundoj nje pune me cilen jam i lidhur prej formimit kulturor, personal dhe profesional. Do te doja te realizoje endrren per te qene ne gjendje qe te pershpejtoj projektin e kontributeve te sigurimeve shoqerore midis Italise dhe Shqiperise. Kush jeton ne Itali, dhe une jam ne kontakt te ngushte e te perditshem me emigrantet shqiptare, e di se cfare rendesie eshte qe te dine se jane te sigurt per te qene ne gjendje te kthehen ne shtepi nje dite dhe te gezojne nje pension, qe te mund te perballojne te jetojne vitet e tyre te pleqerise me qetesi. Ne kete nevoje, kam krahasuar pervojen e tyre dhe te popullit italian, kur edhe ai ishte nje popull emigrant. Une jam i mendimit se pervoja dhe sakrifica e popullit duhet te jete nje pervoje per popullimit e tjera. Dhe ne ne Itali, ne duhet te ndertojme mbi keto pervoja, edhe negative, per te miren e njerezve qe tani ballafaqojme. Njerezimit, toleranca dhe vlerat shoqerore jane parimet universale ne te cilen ne duhet te qendrojme. Permiresimi i kushteve te jeteses te te gjitheve sherben per te pershpejtuar perparimin e integrimit dhe sherben per te forcuar konceptin se i perkasin shoqerise ne te cilen jetojne.
Dhe ku jeni ne kete drejtim?
Po bashkepunoj me nje shoqate shqiptare, me nje organizate shendetesore italiane dhe me me nje organizate nderkombetare per ndergjegjesimin e publikut ndaj dhurimit te gjakut. Koncepti i solidaritetit social nuk mund te imponohet, por per te mesuar dhe edukuar po. Ne po realizojme nje sere iniciativash, te cilat une jam i sigurt se do te prodhojne efektin e deshiruar dhe te cojne ne nje kohe te shpejte ne ndergjegjesimin e kenaqshem shoqeror-shendetesor, nga pikepamja e shoqerise.
A eshte duke krijuar nje seri "binjakezimesh" ...
Une jam duke u perpjekur per te vene se bashku pervojat e njerezve ne nje menyre konstruktive. Pervoja e italianeve mund te jete e rendesishme per nje zhvillim me te shpejte dhe me efikas te realitetit shoqeror shqiptar. Pervoje ne te cilen kane kaluar strukturat institucionale italiane ne te shkuaren e afert, mund te jete kualifikuese dhe te rendesishme per te arritur nje standard evropian me te shpejte dhe me progresiv. Shkodra dhe Gjirokastra do te jene shembuj te mire per te gjithe kombin. Ne Itali ka qytete qe jane te gatshem t'i mirepresin me krahe hapur. Tashme jane duke u zhvilluar sipermarrje interesante dhe te kualifikuara. Jo binjakezim ne menyre te vjeter, ne menyre qe te kuptohemi, por Memorandume Mirekuptimi qe do te sjellin risi dhe efikasitetit. Takimet e fundit me kreret e institucioneve shqiptare kane qene te dobishme per te kuptuar nevojat e menjehershme (qe nuk duhen zhvleftesuar), por edhe per te kuptuar objektivat e se ardhmes. Vetem udhetimin e fundit te pak diteve me pare, kam pasur kenaqesine e takimit te Prefektit te Tiranes dhe Kryetari i Keshillit te Rrethit te Tiranes, Tahsim Mema. Forca e ideve te reja dhe eksperiences. Bashkimi i duhur per nje Shqiperi fituese eshte projekti per te ardhmen. Ne nje te ardhme evropiane gjithmone e me te afert.
Po per sa i perket kultures?
Une shpresoj qe se shpejti te takohem me ministrin aktual te Kultures se Shqiperise. Po zhvillon nje projekt te madh per te ndihmuar nje muze ne Shqiperi dhe per te nxjerre ne dite thesaret muzeale te shqiptareve. Ne fushen e kultures, duhen investime te medha.
Por, bota ka shume mireberes dhe dashamires te bukurise natyrore dhe historise. Do te jete e rendesishme per t'i perfshire institucionet publike per te marre pjese ne programe nderkombetare qe mund te shohin realizimin e projekteve me interes historik dhe artistik. Kjo eshte nje pune qe mund te fillojne: eshte filluar tashme. Ne do te flasim, per rastesi, do te flasim ne nje te ardhme shume te afert. Sot ne kulture behen investime te medha dhe ka shume vemendje te pergjithshme. Une duhet qe edhe brenda organizatave shteterore shqiptare te zhvilloj kete besim, edhe pse ndertimi i infrastruktures per shtetin eshte nje prioritet mbi te gjitha argumentet e tjera. Pas disa ditesh, si merite e konceptit qe sapo shpreha, Akademia e Arteve te Bukura ne Tirane do te binjakezohet me nje nga Konservatoret me te rendesishem italian. Rektori Petrit Malaj, do te realizoje keshtu, nderkombetarizimin e kultures shqiptare. Nje sukses dhe njohje nderkombetare te kultures shqiptare, qe duhet te filloje te dale nga kufijte kombetare, per te krijuar mundesi qe ato te jene te nevojshem per njerezit e tyre te vegjel, qe shkojne drejt nje kulture dhe nje vizioni global te artit, qe do t'i beje ata qytetare te botes.