Fokus/ Ja tre azhornime mbi çështjet europiane

Ka disa muaj që liderët evropianë vazhdojnë të përleshen mbi sistemin që do të miratohet për të luftuar krizën ekonomike dhe për të nxitur rritjen ekonomike. Diskutimet që pasuan miratimin e masave shtrënguese të fillim vitit kanë rezultuar të pafrytshme dhe, deri më tani, nuk kanë çuar në miratimin e politikave të reja që punojnë kryesisht për të dhënë një përgjigje për problemet e shumicës së vendeve në nevojë, të tilla si Greqia, Spanja dhe në një masë më të vogël Italisë. Frika në javët e fundit është përqendruar në ekonominë spanjolle, në të cilin sistemi bankar duhet të ristrukturohet për të shmangur kolapsin. Liderët e disa vendeve evropiane dëshirojnë një angazhim më të madh nga ana e Gjermanisë, e cila deri tani ishte kufizuar në ruajtjen e  politikës së ashpërsisë fiskale, pa sigurimin e mjeteve alternative të rritjes dhe për menaxhimin e përbashkët të borxhit përmes eurobonove.
1. Spanja - Më pak se dy javë pas kërkesës së Institutit të Kredisë “Bankia” për ndihmë rreth 19 miliardë euro për të shmangur falimentimin, Spanja vazhdon të ketë probleme serioze për të rregulluar sistemin e saj bankar. Sipas informacioneve joformale të mbledhura nga gazeta ekonomike-financiare “Uall Street Journal”, autoritetet evropiane ditët e fundit kanë filluar punën për të gjetur një zgjidhje për të përballuar krizën Spanjolle, e cila duhet të paraqitet në takimin e ardhshëm të organizuar nga Bashkimi Europian në Bruksel më fund të këtij muaji. Vendet kryesore të industrializuara duan disa siguri në lidhje me strategjinë që do të miratohet për Spanjën, ekonomia e së cilës është e katërta e eurozonës dhe për këtë arsye mund të kushtëzojë mbijetesën e monedhës së vetme. Normat e interesit në vend janë prej javësh në mbi 6 për qind, edhe për shkak të skepticizmit të investitorëve, të shqetësuar nga prirja e bankave spanjolle, të cilat vuajnë nga flluskë e spekulimit mbi banesat strehimore. Situata e tanishme nuk mund të jetë e qëndrueshme për një kohë të gjatë dhe shikohet me shqetësim në ankandin e ardhshëm të obligacioneve të qeverisë, të planifikuar nesër, me të cilin Spanja do të shesë bonot për të paktën 2 miliardë euro. Sipas ministrit të financave spanjolle, Cristobal Montoro, Evropa duhet të lëvizë më shpejtësi për të siguruar bankat spanjolle. Sipas vlerësimeve të tij, kostoja e rikapitalizimit të bankave do të jetë i qëndrueshëm dhe do të lehtësojë presionin mbi vendin. Ministri i Ekonomisë, Luis de Guindos, tha megjithatë se asnjë vendim nuk do të merret deri fundit të qershorit, kur vlerësimet do jenë përfunduara për vlerësimin e statusit financiar të bankave spanjolle. Gjatë javëve të ardhshme, Fondi Monetar Ndërkombëtar do të publikojë raportin e saj, i cili duhet të japë një vlerësim të saktë të miliarda të nevojshme për të ringritur sistemin bankar spanjoll, por shtetet anëtare të eurozonës do të jetë të porositura për të studiuar (nëse është e nevojshme)  mënyrë sesi do të merren fondet  nga ana e Spanjës, pa shkeljen rregullave evropiane, për shembull, që ndalon kreditimin në para nga fondet e shpëtimit  të drejtpërdrejtë të bankave.
2. Gjermania - Disa ditë më parë Kryeministrit italian Monti Mario ka ftuar gjatë një konferencë për shtyp qeverinë gjermane për të menduar dhe pastaj për të vepruar, pra, në një farë mënyrë të kontribuojë për zgjidhjen e  krizës. Shumë ekonomistë dhe liderë të qeverive të zonës euro janë të njëjtës ide të Montit dhe ka disa muaj që kritikojnë  mungesën e iniciativës së Kancelares gjermane, Angela Merkel. Qeveria e Gjermanisë në këto muaj krize ka shtyrë për miratimin e masave shtrënguese në Evropë, në mënyrë që të shkaktojë tek ato vende të rrezikuara të bëjnë llogaritjet e e tyre dhe të ofrojnë garanci në rast të ndihmës së madhe ekonomike nga ana e Bashkimit Europian. Sistemi ka punuar, të paktën pjesërisht, por nuk ishte në gjendje për të stimuluar rritjen dhe asketizmi tolerohet dobët nga vendet në vështirësi. Këta kërkojnë që Gjermania të rishqyrtojë qëndrimin e saj për ruajtjen me rigorozitet të llogarive, duke përdorur zgjidhje të ndryshme e  duke filluar  nga eurobonot. Dje, ministri gjerman i ekonomisë, Ëolfgang Schäuble, tha se përpara ngritjes së eurobondeve, Europa do të duhet të sigurojë unifikimin e sistemit të saj të taksave, një proces që nëse do të realizohet ndonjëherë do të marrë një kohë të gjatë. Gjermania dëshiron të fitojë kohë duke e shtyrë edhe një herë çështjen e obligacioneve, që mund të rezultojë në rritjen e  normat e interesit në vend. Qeveria gjermane është gjithashtu e shqetësuar se kjo zgjidhje mund të lehtësojë rripin e vendeve në vështirësi, e cila në rast të përkeqësimit të ekonomive të tyre janë të garantuara disi financat e shteteve me llogaritë në gjendje të mirë, të tilla si Gjermania. Angela Merkel është me të vërtetë në një pozitë të vështirë: në Gjermani ka një perceptim më të ulët të krizës ekonomike sesa vendet e tjera dhe është përshtypja se kanë bërë tashmë mjaftueshëm për vendet në vështirësi, përmes sistemit të fondeve dhe mekanizmat e financimit të jashtëzakonshëm. Lëvizje të reja agresive nga kancelari nuk mund të kuptohet nga votuesit dhe mund të  kenë kosto tek konsensusi i saj apo/dhe mbështetje politike.
3 - Banka Qendrore Evropiane – Dje Këshilli Drejtues i Bankës Qendrore Evropiane  u mblodh në Frankfurt dhe vendosi të mbajë normën e interesit për zonën e euros në 1 për qind, pasi shkurtimit të vendosur menjëherë pas zgjedhjes së Mario Draghi më  1 nëntorin e  vitin e kaluar. Banka e Japonisë dhe Rezerva Federale e SHBA do të takohen për të përcaktuar ndryshimet në normat e tyre të interesit në fund të qershorit. Sipas Il Sole 24 Ore dhe analistë të tjerë, një ndryshim në normën mund të dobësojë euron, duke rritur kërkesën për kredi. Duket e pamundur që Banka Qendrore Evropiane të njoftojë operacione të mëdha për të siguruar likuiditetin e bankave, pasi ato të dhjetorit dhe shkurtit. Për rreth tre muaj, përveç kësaj, BQE nuk do të blejë bono qeveritare të vendeve në vështirësi, dhe duket se do të vazhdojë në këtë linjë.