Gerdeci i rrezikshem, ndalohen ndertimet
Artan Cena
Gerdeci shpallet zone e rrezikshme per banoret ne nje rreze prej 1 kilometri. Drejtuesit e ushtrise ndalojne ndertimet e banesave afer kraterit, nderkohe qe toka konsiderohet e helmuar dhe e minuar per shkak te predhave e mbetjeve nga shperthimi tragjik i 15 marsit te ketij viti. "Zona e kraterit dhe territori perreth saj me nje perimeter prej 1 kilometer, por qe duhet te vendoset me nje diskutim te perbashket midis agjencive shteterore, mund te konsiderohet nje zone me ndotje te larte dhe te mos lejohet per rezidence apo per bujqesi", thote Alban Ylli, drejtor i Institutit te Shendetit Publik ne kryeqytet, sipas te cilit, banoret nuk duhet te ndertojne shtepite e shkaterruara, gje e cila ka nisur ditet e fundit. Ndersa, sipas ushtarakut te operacionit ne krater, Njazi Marku, pas nje viti zona mund te konsiderohet e paster.
Banoret kane vazhduar gjate dites se djeshme punen per rindertimin e shtepive edhe afer kraterit. Por, sipas specialisteve te mjedisit dhe atyre te ushtrise, nuk eshte e keshillueshme, pasi nuk dihet se cfare perberje ka toka dhe sa eshte ndotur eshte nga shperthimi. Specialistet e Institutit te Shendetit Publik kane deklaruar se zona nje kilometer nga vendi i shperthimit eshte cilesuar si nje "zone me ndotje te larte" dhe banoret e Gerdecit dhe fshatrave perreth nuk duhet t'i ndertojne shtepite aty deri ne nje moment te caktuar. Por dhe pse specialistet kane deklaruar se kjo zone eshte e rrezikshme, banoreve nuk u eshte thene asgje per mbetjet kimike te demshme per shendetin e tyre. "Banesa ime eshte ne vije ajrore 100 metra nga vendi i shperthimit. Ne dime qe nuk eshte shpallur asnje zone e rrezikshme. Zone e rrezikshme eshte vetem pjesa brenda per brenda repartit", kane deklaruar banoret gjate nje dite me pare. "Na kane thene qe nuk ka asnje lloj problemi, mund te pime ujin, ajri eshte i paster dhe mund te behen punime pa probleme", kane shtuar ata, ndersa degjuan deklaratat zyrtare. Por keto deklarime kundershtohen nga specialistet, te cilet thone, se kjo zone eshte e ndotur dhe se nuk duhet te lejohen qe te ngrihen banesa apo te nise jeta.
Ndersa tashme nuk duhet te vazhdojne rikonstruksionet apo ndertimin e banesave, banoret mohojne te jene njoftuar per rrezikun apo t'i ndaloje te shpenzojne parate kot. "Na kane thene se nuk eshte lende helmuese, por eshte lende djegese", kane thene banoret, te cilet tregojne se kane pyetur eksperte. Nderkaq, duket se punimet kane nisur nga banoret, te cilet duan te kthehen ne shtepite e tyre, per te vazhduar jeten e lene pergjysme me 15 mars. Nje shtepi qe eshte vetem 300 metra larg kraterit, ka nisur te rikonstruktohet, me nje pjese te parave qe ka marre nga demshperblimi. Specialistet e mjedisit kane sqaruar se elementet kimike si dioksinat, furanet, por edhe poliklorurbifenilet, jane shume te demshem per shendetin e banoreve. Ato shkaktojne nje sere semundjesh, ku nder me te rrezikshme jane tumoret.
Kerkime per predha nen toke
Drejtuesi i operacionit te ushtrise, Njazi Marku, ka deklaruar nje dite me pare, se 20 maji do te shenoje edhe perfundimin e pastrimit te siperfaqes se prekur nga shperthimi i 15 marsit ne fshatin Gerdec. Ne kete shperthim kane humbur jeten 26 persona dhe u plagosen me shume se 300 te tjere. "Ne zonen rreth kraterit do te nise kerkimi per predhat qe jane nen toke", eshte shprehur nje dite me pare komandanti i kerkimeve, Njazi Marku. Ndryshe nga ajo qe po ndodh ne kete zone, komandanti Marku ka deklaruar se nuk do te lejohet ndertimi i asnje banese prane kraterit, te pakten per nje periudhe rreth 1-vjecare, qe nga koha e shperthimit. Nderkohe qe forcat e ushtrise kane denoncuar rastet e vjedhjeve ne krater te municioneve te pashperthyera qe shiten per skrap.
Myslimanet e Kosoves, ndihma Gerdecit
Ne ndihme te banoreve dhe te plagosurve te shperthimit tragjik te Gerdecit, nje dite me pare kane mberritur ndihma dhe nga Kosova, nga Komuniteti Mysliman i ketij shteti. Sipas burimeve zyrtare te Bashkise se Vores, dje kane ardhur ndihma nga Kosova per familjet e prekura nga tragjedia e Gerdecit. Kreu i komunitetit Mysliman te Kosoves i dorezoi ndihmat ne Bashkine e Vores, ndihma qe do t'i kalojne kryesisht familjeve te te plagosurve. Sipas te dhenave nga Komunitetit Mysliman i Kosoves, jane dhene shumat prej 60 mije eurosh dhe 10 mije franga zvicerane qe jane mbledhur nga besimtaret gjate diteve te fundit.
Gerdeci shpallet zone e rrezikshme per banoret ne nje rreze prej 1 kilometri. Drejtuesit e ushtrise ndalojne ndertimet e banesave afer kraterit, nderkohe qe toka konsiderohet e helmuar dhe e minuar per shkak te predhave e mbetjeve nga shperthimi tragjik i 15 marsit te ketij viti. "Zona e kraterit dhe territori perreth saj me nje perimeter prej 1 kilometer, por qe duhet te vendoset me nje diskutim te perbashket midis agjencive shteterore, mund te konsiderohet nje zone me ndotje te larte dhe te mos lejohet per rezidence apo per bujqesi", thote Alban Ylli, drejtor i Institutit te Shendetit Publik ne kryeqytet, sipas te cilit, banoret nuk duhet te ndertojne shtepite e shkaterruara, gje e cila ka nisur ditet e fundit. Ndersa, sipas ushtarakut te operacionit ne krater, Njazi Marku, pas nje viti zona mund te konsiderohet e paster.
Banoret kane vazhduar gjate dites se djeshme punen per rindertimin e shtepive edhe afer kraterit. Por, sipas specialisteve te mjedisit dhe atyre te ushtrise, nuk eshte e keshillueshme, pasi nuk dihet se cfare perberje ka toka dhe sa eshte ndotur eshte nga shperthimi. Specialistet e Institutit te Shendetit Publik kane deklaruar se zona nje kilometer nga vendi i shperthimit eshte cilesuar si nje "zone me ndotje te larte" dhe banoret e Gerdecit dhe fshatrave perreth nuk duhet t'i ndertojne shtepite aty deri ne nje moment te caktuar. Por dhe pse specialistet kane deklaruar se kjo zone eshte e rrezikshme, banoreve nuk u eshte thene asgje per mbetjet kimike te demshme per shendetin e tyre. "Banesa ime eshte ne vije ajrore 100 metra nga vendi i shperthimit. Ne dime qe nuk eshte shpallur asnje zone e rrezikshme. Zone e rrezikshme eshte vetem pjesa brenda per brenda repartit", kane deklaruar banoret gjate nje dite me pare. "Na kane thene qe nuk ka asnje lloj problemi, mund te pime ujin, ajri eshte i paster dhe mund te behen punime pa probleme", kane shtuar ata, ndersa degjuan deklaratat zyrtare. Por keto deklarime kundershtohen nga specialistet, te cilet thone, se kjo zone eshte e ndotur dhe se nuk duhet te lejohen qe te ngrihen banesa apo te nise jeta.
Ndersa tashme nuk duhet te vazhdojne rikonstruksionet apo ndertimin e banesave, banoret mohojne te jene njoftuar per rrezikun apo t'i ndaloje te shpenzojne parate kot. "Na kane thene se nuk eshte lende helmuese, por eshte lende djegese", kane thene banoret, te cilet tregojne se kane pyetur eksperte. Nderkaq, duket se punimet kane nisur nga banoret, te cilet duan te kthehen ne shtepite e tyre, per te vazhduar jeten e lene pergjysme me 15 mars. Nje shtepi qe eshte vetem 300 metra larg kraterit, ka nisur te rikonstruktohet, me nje pjese te parave qe ka marre nga demshperblimi. Specialistet e mjedisit kane sqaruar se elementet kimike si dioksinat, furanet, por edhe poliklorurbifenilet, jane shume te demshem per shendetin e banoreve. Ato shkaktojne nje sere semundjesh, ku nder me te rrezikshme jane tumoret.
Kerkime per predha nen toke
Drejtuesi i operacionit te ushtrise, Njazi Marku, ka deklaruar nje dite me pare, se 20 maji do te shenoje edhe perfundimin e pastrimit te siperfaqes se prekur nga shperthimi i 15 marsit ne fshatin Gerdec. Ne kete shperthim kane humbur jeten 26 persona dhe u plagosen me shume se 300 te tjere. "Ne zonen rreth kraterit do te nise kerkimi per predhat qe jane nen toke", eshte shprehur nje dite me pare komandanti i kerkimeve, Njazi Marku. Ndryshe nga ajo qe po ndodh ne kete zone, komandanti Marku ka deklaruar se nuk do te lejohet ndertimi i asnje banese prane kraterit, te pakten per nje periudhe rreth 1-vjecare, qe nga koha e shperthimit. Nderkohe qe forcat e ushtrise kane denoncuar rastet e vjedhjeve ne krater te municioneve te pashperthyera qe shiten per skrap.
Myslimanet e Kosoves, ndihma Gerdecit
Ne ndihme te banoreve dhe te plagosurve te shperthimit tragjik te Gerdecit, nje dite me pare kane mberritur ndihma dhe nga Kosova, nga Komuniteti Mysliman i ketij shteti. Sipas burimeve zyrtare te Bashkise se Vores, dje kane ardhur ndihma nga Kosova per familjet e prekura nga tragjedia e Gerdecit. Kreu i komunitetit Mysliman te Kosoves i dorezoi ndihmat ne Bashkine e Vores, ndihma qe do t'i kalojne kryesisht familjeve te te plagosurve. Sipas te dhenave nga Komunitetit Mysliman i Kosoves, jane dhene shumat prej 60 mije eurosh dhe 10 mije franga zvicerane qe jane mbledhur nga besimtaret gjate diteve te fundit.