Gjetja e terrenit te perbashket me Rusine
Nga Henry A. Kissinger /Ish-Sekretar i Shtetit (Presidentet Nikson/Ford)
George P. Shultz /Ish-Sekretar i Shtetit (Presidenti Regan)
Kriza mbi Gjeorgjine ngriti nje ceshtje te njohur nga historia: Ne 1914, nje ceshtje ne thelb lokale ishte pare nga kaq shume vende ne termat gjithnje ne rritje te frikes dhe irritimit, te cilat u bene globale ne ate mase saqe cuan ne Luften e Pare Boterore. Sot nuk ka asnje rrezik per nje lufte te pergjithshme. Por ka rrezik qe nje konflikt i cili eshte rezultat i pasioneve te trasheguara ne Kaukaz do te trajtohet si nje metafore per nje konflikt me te gjere, duke kercenuar domosdoshmerine e ngritjes se nje rendi te ri boteror ne nje bote te globalizimit, perhapjes se armeve berthamore, konflikteve etnike dhe revolucionit teknologjik.
Prania e trupave ruse ne territorin e nje shteti te pavarur nga ish-perandoria sovjetike ishte kufizuar per te derguar goditje ne te gjithe vendet e tjera qe u ngriten vete pas shembjes se Bashkimit Sovjetik. Kjo ka shkaktuar nje retorike konfrontimi, kercenime reciproke dhe masa shpaguese. Forcat detare amerikane kane qene ne Detin e Zi, kapaciteti ushtarak dhe ekonomik rus eshte shpalosur ne Karaibe si te ishte nje ekuilibrim forcash nga nje liber i shekullit 19.
Kriza gjeorgjiane eshte cituar si nje deshmi qe Rusia e Vladimir Putinit eshte e angazhuar ne nje strategji te shthurjes se rendit nderkombetar post-sovjetik ne Evrope. Si pergjigje ka qene perkrahur nje strategji e izolimit te Rusise. SHBA dhe Rusia nuk kane pasur kontakte te nivelit te larte prej fillimit te Gushtit deri ne nje takim te koheve te fundit midis Sekretares se Shtetit, Kondolenza Rajs, dhe ministrit te Jashtem rus, Sergei Lavrov. Kontaktet joqeveritare jane zvogeluar. Kesaj tendence drejt konfrontimit duhet t'i jepet fund.
Megjithese percaktohet si nje moto e perkohshme per te treguar shqetesimin tone, izolimi i Rusise nuk eshte nje politike afatgjate e qendrueshme. Kjo nuk eshte as e mundshme as e deshirueshme te izolosh nje vend qe shtrihet ne 1/8 e siperfaqes se botes, fqinj i Evropes, Azise dhe Lindjes se Mesme, dhe qe zoteron nje rezerve te armeve berthamore te krahasueshme me ate te SHBA. Nisur nga marredheniet historikisht ambivalente dhe emocionalisht te pasigurta te Rusise me ambientin e saj perreth, ky trajtim nuk ka te ngjare te shkaktoje pergjigje ruse te peshuar ose konstruktive. Edhe pjesa me e madhe e Evropes perendimore eshte e shqetesuar mbi nje orientim te tille.
Ne 1983, Kur sovjetet ne menyre te qellimte rrezuan nje aeroplan te linjave koreane qe kishte shkelur hapesiren e tyre ajrore, ka pasur thirrje per nderprerjen e te gjitha marredhenieve me Bashkimin Sovjetik. Presidenti Regan ndoqi nje kurs tjeter. SHBA ftuan energjikisht te gjitha vendet qe te bashkoheshin ne nje denim te ashper. Ne te njejten kohe, Presidenti Regan dergoi serish ne Gjeneve, negociatoret tane per kontrollin e armeve dhe ne Madrid , Sekretarin e tij te Shtetit (nje prej autoreve te ketij shkrimi) per takime tashme te planifikuara me homologet e tyre sovjetike. Forca dhe diplomacia mbeten ne nje hap.
Ashtu si pjesa me e madhe e lufterave, kriza gjeorgjiane e ka origjinen tek nje varg keq llogaritjesh. Lidershipi i Gjeorgjise gjykoi keq mundesite per veprim ushtarak dhe gjeresine e pergjigjes se Rusise. Rusia mund te kete qene habitur mbi reagimin e Perendimit ne masen e nderhyrjes se saj. Ajo mund te mos kete marre plotesisht ne konsiderate, impaktin mbi vendet e tjera te njohjes nga ana e saj te Osetise se jugut dhe Abkhazise si shtete te pavarura ose precedentet qe ky veprim mund te vendose, edhe per disa rajone te vete Rusise.
Keto keq llogaritje nuk duhet te lejohen qe te dominojne politiken e ardhshme. Amerika ka nje peshe te rendesishme ne integritetin territorial te nje Gjeorgjie te pavarur por jo ne nje diplomaci konfrontuese kundrejt Rusise nga fqinjet e saj. Rusia duhet te kuptoje se perdorimi ose kercenimi i forces ushtarake shkakton kujtime te cilat perforcojne pengesat e verteta per marredheniet bashkepunuese te cilat jane baza e ankesave te veta. Amerika duhet te vendose nese te sillet me Rusise si nje partner i mundshem strategjik ose si nje kercenim qe duhet luftuar me metodat e nxjerra nga Lufta e Ftohte.
Sigurisht, nese Rusia do te vazhdoje politikat qe kritiket i atribuojne asaj, Amerika duhet, dhe do te rezistoje me te gjitha masat e duhura. Ata prej nesh, qe kane pasur pergjegjesi ne drejtimin e Luftes se Ftohte do te merrnin drejtimin ne mbeshtetje te nje strategjie te tille.
Ne akoma nuk jemi ne kete pike. Udheheqesit e Rusise padyshim vajtojne shperberjen e perandorise ruse dhe sovjetike. Por nese ata kane ndonje realizem - dhe sipas eksperiences tone ata kane - ata e dine se per Rusine eshte e pamundur dhe e rrezikshme te kerkoje permbysjen e historise se saj me mjete ushtarake. Historia e Rusise shpalos nje tregim te lekundjeve ambivalente midis kontrollit te rendit evropian dhe perpjekjeve per ekspansion ne vakuumet strategjike pergjate kufijve te saj ne Azi dhe Lindjen e Mesme. Keto vakuume nuk ekzistojne me.
Ne Perendim, NATO eshte nje prani e frikshme strategjike. Ne lindje, ka nje Azi qe po ringjallet, drejt se ciles eshte duke u zhvendosur qendra e gravitetit te ceshtjeve boterore. Ne jug, Rusia perballet me nje Islam pjeserisht te radikalizuar pergjate nje kufiri te gjate. Brenda Rusise, perspektivat demografike jane per renie ne totalin e popullsise dhe nje ngritje relative ne perqindjen e pjeses se saj myslimane, e cila pjeserisht eshte e pakenaqur.
Rusia akoma nuk ka qene ne gjendje te zgjidhe ne menyre adekuate deficitet e veta ne infrastrukture dhe shendetesi. Me nje GDP prej me pak se 1/6 e asaj te Amerikes (ne termat e barazise se fuqise blerese) dhe me nje buxhet mbrojtjeje me pak se 1/3 e atij te Bashkimit Evropian dhe nje pjese te vogel te Amerikes, Rusia nuk eshte vendosur mire per te drejtuar nje lufte superfuqish me Ameriken ose aleatet e saj. Udheheqesit ruse, cilado qofte retorika e tyre, e dine kete.
Ajo qe ata kane kerkuar, disa here me ashpersi, eshte pranimi si te barabarte ne nje sistem te ri nderkombetar sesa si humbes ne nje Lufte te Ftohte ne te cilen kushtet mund te diktohen. Metodat e tyre kane qene nganjehere agresive. Kuptimi i psikologjise te ambientit relativ nderkombetar nuk ka qene kurre nje specialitet rus - pjeserisht per shkak te ndryshimeve historike ne zhvillimin e brendshem midis Rusise dhe fqinjeve te saj, vecanerisht ne Perendim. Por paanesia kerkon disa njohuri qe Perendimi nuk ka qene gjithmone i ndjeshem mbi ate sesi shikohet bota nga Moska.
Le te marrim rastin e evolucionit te NATO. Per 50 vitet e para te saj, NATO legjitimoi veten si nje aleance mbrojtese. Me ndermarrjen e nje lufte te zgjedhur kunder Jugosllavise ne 1999, NATO shpalli te drejten per te realizuar aspiratat e saja morale permes veprimeve ofensive ushtarake. Autoret mbeshteten fuqimisht politiken e NATO-s ne ate periudhe.
Lufta per te ndaluar shkeljen e te drejtave njerezore nga ana e serbeve ne Kosove, perfundoi pjeserisht nga ndermjetesimi rus, u kujdes per nje Kosove autonome nen sovranitetin vetem per emer serb por de facto me mbikeqyrjen e Bashkimit Evropian. Ne fillim te ketij viti, ky status u ndryshua nga, ne fakt, nje vendim unilateral i nje grupi vendesh evropiane dhe SHBA per te deklaruar pavaresine per Kosoven pa miratimin e OKB-se dhe duke kapercyer kundershtimin e fuqishem rus.
Vendimi per Kosoven u paraqit pothuajse njekohesisht me shpalljen e planit per te vendosur raketa antibalistike ne Poloni dhe Republiken Ceke dhe nje propozim per te ftuar Ukrainen dhe Gjeorgjine qe ti bashkoheshin NATO-s.
Levizja e linjes se sigurise Perendim-Lindje, ne nje periudhe historikisht te shkurter, nga Elba ne nje distance prej 1000 miljesh drejt lindjes, ndersa ndryshonte misionin i NATO-s dhe vendosja e armeve teknologjikisht te avancuara ne Evropen Lindore ne territorin e ish-sateliteve sovjetike, nuk ihste te ngjare te arrihej me pranimin e heshtur rus.
Ky tregim shpjegon disa prej motive ruse; ai nuk deshiron te justifikoje cdo pergjigje as retoriken konfrontuese te perdorur here pas here. Por ai sugjeron rendesine e shikimit te krizave aktuale me disa perspektiva historike dhe psikologjike.
Krizat e tanishme nuk duhet te na menjanojne nga pergjegjesite afatgjata. Gjashte pikat e parashtruara nga presidenti francez, Nikolas Sarkozi, ofron nje kuader per nje zgjidhje te krizes gjeorgjiane te pranuar formalisht nga te gjitha palet: nje Gjeorgji vertet e pavarur, brenda kufijve te saj ekzistuese, ndersa statusi i Osetise se jugut dhe Abkhazise - i debatuar prej themelimit te Gjeorgjise - te vazhdoje si teme negociatash brenda kornizes se sigurise te paraqitur ne planin Sarkozi prej 6 pikash.
Ne prill 2008, Presidentet Bush dhe Putin u takuan ne Soci dhe konturuan nje program te bashkepunimit midis Rusise dhe SHBA per tu angazhuar me kerkesat afatgjata te rendit boteror. Ato perfshijne tema te tilla si mos-perhapja e armeve berthamore, Irani, energjia, metodat per te zvogeluar efektin e vendosjes se raketave anti-balistike ne Evropen lindore dhe nje lidhje e mundshme e disa prej sistemeve te mbrojtjes kunder-rakete amerikane dhe ruse.
Dy vendet kontrollojne mbi 90% te armeve berthamore ne bote. Bashkepunimi i tyre eshte domosdoshmeri nese duhet te ndalohet perhapja e armeve berthamore. Ndryshimet e klimes dhe energjia gjithashtu kerkojne nje metode globale bashkepunimi. Ne nuk duhet te devijojme prej ketyre detyrave nga nje politike e shmangshme konfrontimi.
Dokumenti i Socit ofron nje program te dobishem per te ardhmen. Ai thote se Rusia nuk duhet te lejohet te perdore nenvizimin e interesave te perbashketa si nje menyre per te realizuar interesat e saja te vecanta permes presioneve ushtarake dhe frikesimit.
Ata prej nesh te cilet vune ne dyshim urgjencen me te cilen ishte proceduar per anetaresimin ne NATO te Gjeorgjise dhe Ukraines nuk jane duke mbeshtetur nje sfere influence per Rusine ne Evropen lindore. Ne e konsiderojme Ukrainen si nje pjese esenciale e arkitektures evropiane, dhe jemi ne favor te nje evolucioni te shpejte drejt anetaresimit ne BE.
Ne besojme se siguria e Ukraines dhe Gjeorgjise duhet te vendoset ne nje kontekst me te gjere sesa perparimi mekanik i nje komande te integruar te NATO-s ne disa qindra milje larg Moskes. NATO ka rene tashme dakord per parimet e anetaresimit ne NATO per Ukrainen dhe Gjeorgjine.
Shtyrja e implementimit te saj derisa nje administrate e re amerikane do te jete ne gjendje te marre ne konsiderate opsionet e saja nuk eshte nje koncension, por nje veprim i nje menaxhimi te pergjegjshem te se ardhmes.
Perfundimisht, aftesia jone per te ndjekur nje politike efektive kundrejt Rusise kerkon perpjekje energjike per te rivendosur forcen tone te brendshme duke vendosur fillimisht rregull ne financat tona te brendshme.
Ne jemi shume te varur ne importet e naftes dhe si rezultat, i jemi nenshtruar transferimit te me madh te pasurise ne nje kohe kaq te shkurter qe bota ka pare ndonjehere. Neve na duhet legjislacioni qe jep nje horizont per nje periudhe afatgjate, per perpjekjet teresore dhe te vendosura qe do t'i japin fund kesaj situate.
Diplomacia pa forcen eshte shterpe. Forca pa diplomacine provokon poza. Ne besojme se interesat themelore te SHBA, Evropes dhe Rusise sot jane shume me te aferta, (ose ato mund te jene keshtu, madje edhe pas krizes gjeorgjiane), sesa ne cdo moment tjeter te historise bashkekohore.
Ne nuk duhet ta humbim kete mundesi.
"The Washington Post"
George P. Shultz /Ish-Sekretar i Shtetit (Presidenti Regan)
Kriza mbi Gjeorgjine ngriti nje ceshtje te njohur nga historia: Ne 1914, nje ceshtje ne thelb lokale ishte pare nga kaq shume vende ne termat gjithnje ne rritje te frikes dhe irritimit, te cilat u bene globale ne ate mase saqe cuan ne Luften e Pare Boterore. Sot nuk ka asnje rrezik per nje lufte te pergjithshme. Por ka rrezik qe nje konflikt i cili eshte rezultat i pasioneve te trasheguara ne Kaukaz do te trajtohet si nje metafore per nje konflikt me te gjere, duke kercenuar domosdoshmerine e ngritjes se nje rendi te ri boteror ne nje bote te globalizimit, perhapjes se armeve berthamore, konflikteve etnike dhe revolucionit teknologjik.
Prania e trupave ruse ne territorin e nje shteti te pavarur nga ish-perandoria sovjetike ishte kufizuar per te derguar goditje ne te gjithe vendet e tjera qe u ngriten vete pas shembjes se Bashkimit Sovjetik. Kjo ka shkaktuar nje retorike konfrontimi, kercenime reciproke dhe masa shpaguese. Forcat detare amerikane kane qene ne Detin e Zi, kapaciteti ushtarak dhe ekonomik rus eshte shpalosur ne Karaibe si te ishte nje ekuilibrim forcash nga nje liber i shekullit 19.
Kriza gjeorgjiane eshte cituar si nje deshmi qe Rusia e Vladimir Putinit eshte e angazhuar ne nje strategji te shthurjes se rendit nderkombetar post-sovjetik ne Evrope. Si pergjigje ka qene perkrahur nje strategji e izolimit te Rusise. SHBA dhe Rusia nuk kane pasur kontakte te nivelit te larte prej fillimit te Gushtit deri ne nje takim te koheve te fundit midis Sekretares se Shtetit, Kondolenza Rajs, dhe ministrit te Jashtem rus, Sergei Lavrov. Kontaktet joqeveritare jane zvogeluar. Kesaj tendence drejt konfrontimit duhet t'i jepet fund.
Megjithese percaktohet si nje moto e perkohshme per te treguar shqetesimin tone, izolimi i Rusise nuk eshte nje politike afatgjate e qendrueshme. Kjo nuk eshte as e mundshme as e deshirueshme te izolosh nje vend qe shtrihet ne 1/8 e siperfaqes se botes, fqinj i Evropes, Azise dhe Lindjes se Mesme, dhe qe zoteron nje rezerve te armeve berthamore te krahasueshme me ate te SHBA. Nisur nga marredheniet historikisht ambivalente dhe emocionalisht te pasigurta te Rusise me ambientin e saj perreth, ky trajtim nuk ka te ngjare te shkaktoje pergjigje ruse te peshuar ose konstruktive. Edhe pjesa me e madhe e Evropes perendimore eshte e shqetesuar mbi nje orientim te tille.
Ne 1983, Kur sovjetet ne menyre te qellimte rrezuan nje aeroplan te linjave koreane qe kishte shkelur hapesiren e tyre ajrore, ka pasur thirrje per nderprerjen e te gjitha marredhenieve me Bashkimin Sovjetik. Presidenti Regan ndoqi nje kurs tjeter. SHBA ftuan energjikisht te gjitha vendet qe te bashkoheshin ne nje denim te ashper. Ne te njejten kohe, Presidenti Regan dergoi serish ne Gjeneve, negociatoret tane per kontrollin e armeve dhe ne Madrid , Sekretarin e tij te Shtetit (nje prej autoreve te ketij shkrimi) per takime tashme te planifikuara me homologet e tyre sovjetike. Forca dhe diplomacia mbeten ne nje hap.
Ashtu si pjesa me e madhe e lufterave, kriza gjeorgjiane e ka origjinen tek nje varg keq llogaritjesh. Lidershipi i Gjeorgjise gjykoi keq mundesite per veprim ushtarak dhe gjeresine e pergjigjes se Rusise. Rusia mund te kete qene habitur mbi reagimin e Perendimit ne masen e nderhyrjes se saj. Ajo mund te mos kete marre plotesisht ne konsiderate, impaktin mbi vendet e tjera te njohjes nga ana e saj te Osetise se jugut dhe Abkhazise si shtete te pavarura ose precedentet qe ky veprim mund te vendose, edhe per disa rajone te vete Rusise.
Keto keq llogaritje nuk duhet te lejohen qe te dominojne politiken e ardhshme. Amerika ka nje peshe te rendesishme ne integritetin territorial te nje Gjeorgjie te pavarur por jo ne nje diplomaci konfrontuese kundrejt Rusise nga fqinjet e saj. Rusia duhet te kuptoje se perdorimi ose kercenimi i forces ushtarake shkakton kujtime te cilat perforcojne pengesat e verteta per marredheniet bashkepunuese te cilat jane baza e ankesave te veta. Amerika duhet te vendose nese te sillet me Rusise si nje partner i mundshem strategjik ose si nje kercenim qe duhet luftuar me metodat e nxjerra nga Lufta e Ftohte.
Sigurisht, nese Rusia do te vazhdoje politikat qe kritiket i atribuojne asaj, Amerika duhet, dhe do te rezistoje me te gjitha masat e duhura. Ata prej nesh, qe kane pasur pergjegjesi ne drejtimin e Luftes se Ftohte do te merrnin drejtimin ne mbeshtetje te nje strategjie te tille.
Ne akoma nuk jemi ne kete pike. Udheheqesit e Rusise padyshim vajtojne shperberjen e perandorise ruse dhe sovjetike. Por nese ata kane ndonje realizem - dhe sipas eksperiences tone ata kane - ata e dine se per Rusine eshte e pamundur dhe e rrezikshme te kerkoje permbysjen e historise se saj me mjete ushtarake. Historia e Rusise shpalos nje tregim te lekundjeve ambivalente midis kontrollit te rendit evropian dhe perpjekjeve per ekspansion ne vakuumet strategjike pergjate kufijve te saj ne Azi dhe Lindjen e Mesme. Keto vakuume nuk ekzistojne me.
Ne Perendim, NATO eshte nje prani e frikshme strategjike. Ne lindje, ka nje Azi qe po ringjallet, drejt se ciles eshte duke u zhvendosur qendra e gravitetit te ceshtjeve boterore. Ne jug, Rusia perballet me nje Islam pjeserisht te radikalizuar pergjate nje kufiri te gjate. Brenda Rusise, perspektivat demografike jane per renie ne totalin e popullsise dhe nje ngritje relative ne perqindjen e pjeses se saj myslimane, e cila pjeserisht eshte e pakenaqur.
Rusia akoma nuk ka qene ne gjendje te zgjidhe ne menyre adekuate deficitet e veta ne infrastrukture dhe shendetesi. Me nje GDP prej me pak se 1/6 e asaj te Amerikes (ne termat e barazise se fuqise blerese) dhe me nje buxhet mbrojtjeje me pak se 1/3 e atij te Bashkimit Evropian dhe nje pjese te vogel te Amerikes, Rusia nuk eshte vendosur mire per te drejtuar nje lufte superfuqish me Ameriken ose aleatet e saj. Udheheqesit ruse, cilado qofte retorika e tyre, e dine kete.
Ajo qe ata kane kerkuar, disa here me ashpersi, eshte pranimi si te barabarte ne nje sistem te ri nderkombetar sesa si humbes ne nje Lufte te Ftohte ne te cilen kushtet mund te diktohen. Metodat e tyre kane qene nganjehere agresive. Kuptimi i psikologjise te ambientit relativ nderkombetar nuk ka qene kurre nje specialitet rus - pjeserisht per shkak te ndryshimeve historike ne zhvillimin e brendshem midis Rusise dhe fqinjeve te saj, vecanerisht ne Perendim. Por paanesia kerkon disa njohuri qe Perendimi nuk ka qene gjithmone i ndjeshem mbi ate sesi shikohet bota nga Moska.
Le te marrim rastin e evolucionit te NATO. Per 50 vitet e para te saj, NATO legjitimoi veten si nje aleance mbrojtese. Me ndermarrjen e nje lufte te zgjedhur kunder Jugosllavise ne 1999, NATO shpalli te drejten per te realizuar aspiratat e saja morale permes veprimeve ofensive ushtarake. Autoret mbeshteten fuqimisht politiken e NATO-s ne ate periudhe.
Lufta per te ndaluar shkeljen e te drejtave njerezore nga ana e serbeve ne Kosove, perfundoi pjeserisht nga ndermjetesimi rus, u kujdes per nje Kosove autonome nen sovranitetin vetem per emer serb por de facto me mbikeqyrjen e Bashkimit Evropian. Ne fillim te ketij viti, ky status u ndryshua nga, ne fakt, nje vendim unilateral i nje grupi vendesh evropiane dhe SHBA per te deklaruar pavaresine per Kosoven pa miratimin e OKB-se dhe duke kapercyer kundershtimin e fuqishem rus.
Vendimi per Kosoven u paraqit pothuajse njekohesisht me shpalljen e planit per te vendosur raketa antibalistike ne Poloni dhe Republiken Ceke dhe nje propozim per te ftuar Ukrainen dhe Gjeorgjine qe ti bashkoheshin NATO-s.
Levizja e linjes se sigurise Perendim-Lindje, ne nje periudhe historikisht te shkurter, nga Elba ne nje distance prej 1000 miljesh drejt lindjes, ndersa ndryshonte misionin i NATO-s dhe vendosja e armeve teknologjikisht te avancuara ne Evropen Lindore ne territorin e ish-sateliteve sovjetike, nuk ihste te ngjare te arrihej me pranimin e heshtur rus.
Ky tregim shpjegon disa prej motive ruse; ai nuk deshiron te justifikoje cdo pergjigje as retoriken konfrontuese te perdorur here pas here. Por ai sugjeron rendesine e shikimit te krizave aktuale me disa perspektiva historike dhe psikologjike.
Krizat e tanishme nuk duhet te na menjanojne nga pergjegjesite afatgjata. Gjashte pikat e parashtruara nga presidenti francez, Nikolas Sarkozi, ofron nje kuader per nje zgjidhje te krizes gjeorgjiane te pranuar formalisht nga te gjitha palet: nje Gjeorgji vertet e pavarur, brenda kufijve te saj ekzistuese, ndersa statusi i Osetise se jugut dhe Abkhazise - i debatuar prej themelimit te Gjeorgjise - te vazhdoje si teme negociatash brenda kornizes se sigurise te paraqitur ne planin Sarkozi prej 6 pikash.
Ne prill 2008, Presidentet Bush dhe Putin u takuan ne Soci dhe konturuan nje program te bashkepunimit midis Rusise dhe SHBA per tu angazhuar me kerkesat afatgjata te rendit boteror. Ato perfshijne tema te tilla si mos-perhapja e armeve berthamore, Irani, energjia, metodat per te zvogeluar efektin e vendosjes se raketave anti-balistike ne Evropen lindore dhe nje lidhje e mundshme e disa prej sistemeve te mbrojtjes kunder-rakete amerikane dhe ruse.
Dy vendet kontrollojne mbi 90% te armeve berthamore ne bote. Bashkepunimi i tyre eshte domosdoshmeri nese duhet te ndalohet perhapja e armeve berthamore. Ndryshimet e klimes dhe energjia gjithashtu kerkojne nje metode globale bashkepunimi. Ne nuk duhet te devijojme prej ketyre detyrave nga nje politike e shmangshme konfrontimi.
Dokumenti i Socit ofron nje program te dobishem per te ardhmen. Ai thote se Rusia nuk duhet te lejohet te perdore nenvizimin e interesave te perbashketa si nje menyre per te realizuar interesat e saja te vecanta permes presioneve ushtarake dhe frikesimit.
Ata prej nesh te cilet vune ne dyshim urgjencen me te cilen ishte proceduar per anetaresimin ne NATO te Gjeorgjise dhe Ukraines nuk jane duke mbeshtetur nje sfere influence per Rusine ne Evropen lindore. Ne e konsiderojme Ukrainen si nje pjese esenciale e arkitektures evropiane, dhe jemi ne favor te nje evolucioni te shpejte drejt anetaresimit ne BE.
Ne besojme se siguria e Ukraines dhe Gjeorgjise duhet te vendoset ne nje kontekst me te gjere sesa perparimi mekanik i nje komande te integruar te NATO-s ne disa qindra milje larg Moskes. NATO ka rene tashme dakord per parimet e anetaresimit ne NATO per Ukrainen dhe Gjeorgjine.
Shtyrja e implementimit te saj derisa nje administrate e re amerikane do te jete ne gjendje te marre ne konsiderate opsionet e saja nuk eshte nje koncension, por nje veprim i nje menaxhimi te pergjegjshem te se ardhmes.
Perfundimisht, aftesia jone per te ndjekur nje politike efektive kundrejt Rusise kerkon perpjekje energjike per te rivendosur forcen tone te brendshme duke vendosur fillimisht rregull ne financat tona te brendshme.
Ne jemi shume te varur ne importet e naftes dhe si rezultat, i jemi nenshtruar transferimit te me madh te pasurise ne nje kohe kaq te shkurter qe bota ka pare ndonjehere. Neve na duhet legjislacioni qe jep nje horizont per nje periudhe afatgjate, per perpjekjet teresore dhe te vendosura qe do t'i japin fund kesaj situate.
Diplomacia pa forcen eshte shterpe. Forca pa diplomacine provokon poza. Ne besojme se interesat themelore te SHBA, Evropes dhe Rusise sot jane shume me te aferta, (ose ato mund te jene keshtu, madje edhe pas krizes gjeorgjiane), sesa ne cdo moment tjeter te historise bashkekohore.
Ne nuk duhet ta humbim kete mundesi.
"The Washington Post"