Guret ne veshka 1 ne 10 persona ne Shqiperi i prekur nga kjo semundje
Lizeta Duro
Statistikat e fundit te institucioneve shendetesore rezulton se 1 ne 10 persona mbi 30 vjec ne Shqiperi eshte me gure ne veshka. Sipas mjekeve nefrologe edhe pse kjo semundje avancon shume ngadale shifrat jane alarmante dhe pasojat mund te rezultojne edhe fatale. Sipas specialisteve brenda nje viti vetem ne kryeqytet evidentohen me shume se 700 paciente te rinj qe vuajne nga guret ne veshka. Sipas specialisteve numri i te pacienteve me gure ne veshka pritet te rritet cdo vit. Ata thone se rreth 80 e te semureve shkojne ne doktori vetem kur gjendja e tyre rendohet se tepermi. Shkaqet kryesore te formimit te gureve ne veshka jane disa si kequshqyerja trashegimia semundjet e ndryshme kronike diabeti tensioni arterial semundjet e zemres marrja e paket e lengjeve infeksione kronike ne rruget urinare keqperdorim i disa mjekimeve bllokim i rrugeve urinare aktivitet i kufizuar per disa jave disa semundje te caktuara gjenetike dhe metabolike etj. Statistikat tregojne gjithashtu se ne vend eshte rritur ndjeshem numri i personave te prekur me diabet semundje kjo qe prek organin e veshkes cka do te thote qe rritet sasia e sheqerit ne gjak. Rritja e nivelit te sheqerit ne gjak shkakton albuminen dhe kjo e fundit ndikon drejtperdrejt ne krijimin e gureve ne veshka.
Aparatura
Prej disa ditesh ne ambientet e sallave te operacionit ne Pavijonin e Urologjise ne QSUT ka nisur punen aparatura e litotriptise ose sic quhet ndryshe aparatura e therrmimit te gureve ne veshka. Kjo aparature nis te rifunksionoje pas 7 vitesh ne qendren spitalore me te madhe ne vend cka detyronte te gjithe personat me gure ne veshka tiu nenshtroheshin operacioneve per te ti hequr perfundimisht ata. Pra prej 7 vjetesh pacientet nuk kane mundur te marrin kete sherbim per te shmangur keshtu nderhyrjet kirurgjikale dhe per ta trajtuar semundjen me rreze apo seanca me pak te kushtueshme dhe te dhimbshme. Sipas burimeve nga drejtoria e qendres spitalore universitare Nene Tereza per vendosjen e kesaj aparature ne nje tjeter ambient ndryshe nga ai i meparshmi eshte punuar per disa muaj. Fillimisht u be e mundur krijimi i ambienteve te pershtatshme duke bere veshjen e mureve me plumb ne menyre qe te mos kete rrezatim. Vetem per pershtatshmerine e ambienteve u nevojiten 4 milion leke te reja nderkohe qe investimi per blerjen e kesaj aparature eshte rreth 50 milion leke. Aparatura eshte e nje teknologjie te fundit prandaj eshte bere edhe trajnimi i stafit mjekesor per ta perdorur kete te fundit. Kjo aparature u vjen ne ndihme shume pacienteve qe per arsye shendetesore apo edhe ekonomike nuk mund ti nenshtroheshin operacioneve ne klinika private apo jashte vendit.
Sherbimi
Ne listen e cmimeve te sherbimeve shendetesore te Institutit te Sigurimeve dhe Kujdesit Shendetesor sherbimi i thyerjes se gureve ne veshka me rreze lazeri goditese per te gjithe personat qe jane te pajisur me libreze shendetesore kushton vetem 16 mije leke te vjetra ndersa per pacientet qe nuk jane te siguruar kushton 160 mije leke te vjetra. Metoda me e re per ta hequr quhet litotripsia e valeve te goditjes jashte trupit pra metoda e thyerjes se gureve me rreze qe tashme eshte e mundur edhe ne QSUT. Ne kete teknike guret thyhen ne fragmente te vogla me ane te tronditjes me energji te larte nga nje mekanizem jashte trupit. Prania e gureve ne veshka e identifikohet nga rrezet X. Teknikat e specializuara te rrezeve X ndonjehere edhe me injeksione me ngjyre apo me ultratinguj perdoren per te identifikuar me me saktesi masen dhe vendndodhjen e gureve dhe per te identifikuar funksionimin e veshkave. Ajo cfare specialistet u rekomandojne te gjithe personave me gure ne veshka eshte nje diete e ekuilibruar. Pjesa me e madhe e gureve ne veshka mund te trajtohet duke rritur sasine e marre te lengjeve ndryshime ne diete dhe mjekime. Rreth 90 e gureve shkaterrohen vete brenda 3 deri 6 javeve. Disa tipa guresh mund te shperbehen me ane te mjekimeve por guret me perberje kalciumi tipi me i zakonshem nuk mund te shperbehet. Guret gjithmone duhet te hiqen kur ka infeksione bllokime dhe demtime ne veshka. Kur heqja e tyre behet e domosdoshme ekzistojne disa metoda te ndryshme per ta bere kete. Metoda me e mire varet nga masa vendndodhja dhe tipi i gurit. Disa gure hiqen duke kaluar nje instrument teleskopik tek veshka per ta nxjerre gurin ose per ta copetuar ne fragmente te vogla me rreze lazeri apo vale tronditese
Simptomat
Disa njerez mund te mos kene simptoma por gjithmone ato te kuptohen si dhimbje te medha ne veshka apo ne barkun poshte dhe ndihen ne ije. Dhimbja mund te zgjase nga disa minuta ne ore te tera te ndjekura nga periudha qetesie te vjella temperature ethe dhe dobesi.
1- Sistemi tretes Anoreksi peshtjellim te vjella
2- Gjaku hemorragji si pasoje e keqfunksionimit te trombociteve
3- Humbja e aftesise te veshkave per te rregulluar perqendrimin e urines
4- Anemia si pasoje e mos prodhimit te eritropoetines
5- Djersitje e vazhdueshme
6- Fryrje e trupit
7- Ethe
8- Dobesi
9- Temperature e larte
13 Tetor 2010