Hapa te vegjel ne drejtimin e duhur
Angela Merkel kancelarja gjermane qe prezantohet ne pjesen tjeter te Evropes si zonja e hekurt i ka qendruar vetvetes besnike. Ajo kishte shpallur hapa te vegjel ne drejtim te nje zgjidhjeje te krizes se borxhit dhe te besimit. Dhe ketu edhe ka mbetur. Bashkimi Evropian ne samitin e tij te fundit eci me centimetra perpara por gjithsesi levizi. Sinjali i kerkuar nga tregjet financiare nga FMN dhe BQE qe Europa apo Gjermania te vene me shume para ne qarkullim per te shmangur rrezikun e falimentimit te shteteve nuk gjeti pergjigje. Kancelarja e kishte thene kete ne forumin ekonomik boteror dhe nuk la te impresionohej nga asgje.
Nje tjeter premtim
Por sinjali nga Brukseli per investitoret potenciale eshte Shikoni Ne vendosim nje pakt me te eger fiskal dhe premtojme qe ne te ardhmen te respektojme rregullat e buxhetit. Ne se kjo do tu beje pershtypje tregjeve financiare mbetet e diskutueshme. Sepse pakti fiskal emri i te cilit tingellon disi i pakendshem do te ndikoje pas shume kohe. Derisa te ashtuquajturat frena te borxhit apo rregullat e arta per balancimin e buxheteve te bejne efektin e tyre do te kalojne shume vite. Shume hollesi jane te pasqaruara. Defekti i lindjes se paktit eshte qe dy prej 27 anetareve te BE nuk jane te perfshire aspak ne te. Britania e Madhe dhe cuditerisht edhe ekia nuk duan ta nenshkruajne paktin. Megjithate fakti qe 25 shtete marrin pjese eshte ne vetvete nje sukses.
Me marreveshjen e re do te hyje me shume disipline buxhetore ne Evrope ne qofte se pakti dhe denimet qe ai permban aplikohen dhe zbatohen me te vertete. Shume nga hapat nuk jane te rinj jane legjislacion tashme ekzistues ne BE. mimi te cilin Europa paguan per paktin eshte do gje behet edhe me e komplikuar. Krahas 17 shteteve te eurozones 27 anetareve te BE tani edhe 25 shtetet e paktit me procedurat dhe pergjegjesite e tij. Kush do te mbaje ne te ardhmen samite kur dhe me ke kryetaret e shteteve dhe te qeverive nuk munden ta sqaronin kete pike. Kjo pike si dhe shume te tjera u shty per ne mars. Frika eshte se investitoret jashte Europes te cilet nuk jane eksperte per ligjin e BE nuk i njohin konstruksionet e nderlikuara ligjore te paktit.
Mungojne pergjigjet per pyetjet e ngutshme
Angela Merkel ka penguar nje diskutim te metejshem per masat domosdoshmerisht urgjente per stabilizimin e eurozones. Ky eshte nje gabim i pafalshem. Nuk u bisedua as per Greqine dhe as per zgjerimin apo kombinimin e fondit te shpetimit. Mekanizmi europian i stabilitetit ESM nje fjale articiale per nje fond monetar evropian u vulos me te vertete me kontrate por qysh sot eshte e qarte se volumi i tij prej 500 miliarde eurosh eshte teper i vogel per te penguar efektet e infektimit. Vetem me ngadale dhe me mund kryetaret e shteteve dhe qeverive ecin ne labirintin e krizes financiare. Disa masa qe jane aprovuar ne te kaluaren kane deshtuar.
A i kujtohet dikujt leva me te cilen duhet te dyfishohej fondi i shpetimit Per te nuk flet me askush. Investitoret nuk i besojne ketij modeli. Pjesemarrja e kreditoreve private ne ristrukturimin e shteteve ne borxhe nuk ishte nje ide e shkelqyer qe ka realizuar Angela Merkel. Tani reduktimet e borxheve shpjegohen si nje hap i gabuar ne rastin e Greqise sepse tregjet reaguan me nje greve te bleresve te obligacioneve shteterore. Ku jane 200 miliarde eurot qe Europa donte tia huante FMN-se Te hollat duhet te paguheshin per krishtlindjet 2011. Deri sot shtetet kerkojne ne arkat e tyre bosh.
Kerkimi vazhdon. Kancelarja e quan ecje me hapa te vegjel. Ajo i ka qendruar vetes besnike. Sa kohe do te shkoje mire Per aq kohe sa Banka Qendrore Evropiane BQE te bashkepunoje. Me injeksionin e saj prej 500 miliarde eurosh per kredite e lira te bankave evropiane BQE e mban ne funksionim sistemin qe prej krishtlindjeve. BQE luan ne moment rolin kyc dhe jo pakti fiskal dhe as politika e larte evropiane. Drejtimi politik eshte tjeter.
Autor Bernd Riegert
Redaktoi Angjelina Verbica