Hapen 300 vende pune per mesuesit
Ndryshimi rrenjesor i sistemit te arsimit ne vendin tone do te shoqerohet me shkurtime, por edhe me hapjen e rreth 300 vendeve te reja te punes per arsimtaret. Burime nga Ministria e Arsimit shpjegojne pasojat e kthimit te arsimit baze ne 9 vjet. Sipas tyre, do te tkurren vendet e punes ne arsimin e mesem 3-vjecar, ndersa do te hapen te reja ne arsimin baze 9-vjecar.
Shkurtimet
Fenomeni i shkurtimeve te vendeve te punes nuk do te jete masiv ne shkollat e mesme. Te pakten me me fat do te jene ato shkolla, ku klasat nuk jane te mbipopulluara. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit dhe e Shkences, logjikisht me shkurtimin e viteve te shkolles se mesme, shkurtohen edhe vendet e punes per mesuesit e cdo lende. Megjithate, Drejtorite Arsimore te Rretheve kane propozuar nje zgjidhje, e cila do ta zbuse paksa fenomenin e shkurtimeve. Keshtu, sipas burimeve nga MASH, per momentin po mendohet qe, ne ato klasa ku ka mbipopullim te nxenesve, ne klasat qe lirohen te behet nje rishperndarje e nxenesve. Per shembull, nese viti i dyte i nje shkolle te mesme ka klasa me 40 nxenes, ato do te ndahen ne dy klasa te tjera, ne menyre qe zhvillimi i mesimit te behet si nje proces normal. Si pasoja e kesaj rishperndarjeje, e cila sjell shtim te klasave, i bie qe mesuesit qe do te shkurtoheshin, te mbeten prape ne ato shkolla, kesaj here me me pak ngarkese. Nje veprim i tille shoqerohet me kosto financiare, ndaj pritet qe gjithcka te vendoset pasi te behen mire perllogaritjet e ketyre efekteve. Nderkaq, ne shkollat ku ngarkesa e klasave nuk eshte e madhe, por normale, i bie qe arsimtaret te pushohen nga puna ose te sistemohen ne arsimin baze 9-vjecar. Sipas Burimeve nga Ministria e Arsimit, ndersa ne shkollat e mesme do te kete mbipopullim te mesuesve, ne ato 9-vjecare do te ndodhe e kunderta.
Vendet e reja
Shtimi i arsimit baze me 1 vit shkollor, do te shoqerohet me kerkesa perreth 300 vende te reja pune. Kjo, sepse nese me pare arsimi baze ishte 8 vjet (4+4), tashme do te behet 9 vjet (5 vjet arsimi fillor dhe 4 vjet arsimi baze). Megjithate, sipas burimeve nga MASH, nje gje e tille do te vendoset dhe do te detajohet pasi te jene shqyrtuar mire nevojat e shkollave dhe gjendja aktuale e tyre. Levizjet e mesuesve per te mos rene "viktime" e shkurtimeve, kane filluar tashme. Nese me pare ne Drejtorine Arsimore te Tiranes shfaqeshin dhjetera mesues brenda nje dite per te kerkuar pune, ky numer eshte dyfishuar tashme. Shumica e mesuesve po bejne te pamunduren qe te mos preken nga kjo reforme qe vjen si pasoje e ndryshimit te sistemit arsimor ne vendin tone. Ndonese emertimi i shkollave ka kohe qe eshte "9-vjecar", ne shtator te ketij viti kjo pritet te realizohet edhe de facto. Megjithate, pritet qe te rrine akoma ne pune mesuesit qe jane te kualifikuar dhe me arsimin perkates. Ndonese mund te duket e cuditshme, inspektimet e nje grupi pune nga ana e Ministrise se Arsimit kane nxjerre konkluzionin se ne Tirane ka edhe mesues pa arsimin perkates. Nje gje e tille ndodh kryesisht neper shkollar periferike, qe jane edhe me larg vemendjes se MASH, te pakten nga ana gjeografike. Sipas konkluzioneve te inspektimit, ne shkollen e mesme "Isa Boletini" ne Vore, jane dy kerkesa per mesues anglishteje, ndersa kete lende e jep nje mesues i gjuhes frenge dhe nje i historise. Kesisoj, rezulton se kjo shkolle ka dy mesues qe japin mesim jashte profilit te tyre. Ne shkollen 9-vjecare "Kamza e Re", lenden e sociologji-filozofi-ekonomi e jep nje person i diplomuar per gazetari, pra jashte profilit. Po ashtu, ne shkollen 9-vjecare "Mezes Fushe", rezultojne tre mesues jashte profilit. Ne shkollen e Paskuqanit, japin mesim tre mesues pa arsimin perkates. Te pakten kjo ka ndodhur ne momentin kur eshte bere inspektimi.
Pasojat edhe te mbetesit e sivjetme
Pervec pasojave qe mund te shfaqen tek arsimtaret, pasoja te ndryshimit te sistemit arsimor parauniversitar do te kete edhe te mbetesit. Keshtu, te gjithe nxenesit qe sivjet nuk shpallen kalues ne provimet e lirimit, do ta vazhdojne klasen e nente ne shtator dhe do t'i japin keto provime bashke me brezin e pare te 9-vjecares, pra vitin qe vjen. Udhezimi u jep shpresa edhe nxenesve te klases se tete qe nuk jane shpallur kalues vjet ne provimet e lirimit. Ata mund te vazhdojne klasen e nente vitin e ardhshem.
Mbetesit dy here, ne shkolle "nate"
Gjithashtu nje ndryshim tjeter ka lidhje po me mbetesit. Nxenesit qe shpallen jokalues dy here rresht ne provimet e lirimit te 9-vjecares, kane nje shans tjeter. Sipas udhezimit, ata qe rezultojne mbetes ne perfundim te vitit shkollor 2007-2008, ose ne sesionin e dyte te riprovimeve, shlyejne me provim lendet e mbetura te klases se 9-te. Udhezimi shton se "nxenesit, te cilet serish do te rezultojne mbetes, mund te kalojne per te kryer shkollen e mesme ne sistemin e shkollave me kohe te shkurtuar".
Shkurtimet
Fenomeni i shkurtimeve te vendeve te punes nuk do te jete masiv ne shkollat e mesme. Te pakten me me fat do te jene ato shkolla, ku klasat nuk jane te mbipopulluara. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit dhe e Shkences, logjikisht me shkurtimin e viteve te shkolles se mesme, shkurtohen edhe vendet e punes per mesuesit e cdo lende. Megjithate, Drejtorite Arsimore te Rretheve kane propozuar nje zgjidhje, e cila do ta zbuse paksa fenomenin e shkurtimeve. Keshtu, sipas burimeve nga MASH, per momentin po mendohet qe, ne ato klasa ku ka mbipopullim te nxenesve, ne klasat qe lirohen te behet nje rishperndarje e nxenesve. Per shembull, nese viti i dyte i nje shkolle te mesme ka klasa me 40 nxenes, ato do te ndahen ne dy klasa te tjera, ne menyre qe zhvillimi i mesimit te behet si nje proces normal. Si pasoja e kesaj rishperndarjeje, e cila sjell shtim te klasave, i bie qe mesuesit qe do te shkurtoheshin, te mbeten prape ne ato shkolla, kesaj here me me pak ngarkese. Nje veprim i tille shoqerohet me kosto financiare, ndaj pritet qe gjithcka te vendoset pasi te behen mire perllogaritjet e ketyre efekteve. Nderkaq, ne shkollat ku ngarkesa e klasave nuk eshte e madhe, por normale, i bie qe arsimtaret te pushohen nga puna ose te sistemohen ne arsimin baze 9-vjecar. Sipas Burimeve nga Ministria e Arsimit, ndersa ne shkollat e mesme do te kete mbipopullim te mesuesve, ne ato 9-vjecare do te ndodhe e kunderta.
Vendet e reja
Shtimi i arsimit baze me 1 vit shkollor, do te shoqerohet me kerkesa perreth 300 vende te reja pune. Kjo, sepse nese me pare arsimi baze ishte 8 vjet (4+4), tashme do te behet 9 vjet (5 vjet arsimi fillor dhe 4 vjet arsimi baze). Megjithate, sipas burimeve nga MASH, nje gje e tille do te vendoset dhe do te detajohet pasi te jene shqyrtuar mire nevojat e shkollave dhe gjendja aktuale e tyre. Levizjet e mesuesve per te mos rene "viktime" e shkurtimeve, kane filluar tashme. Nese me pare ne Drejtorine Arsimore te Tiranes shfaqeshin dhjetera mesues brenda nje dite per te kerkuar pune, ky numer eshte dyfishuar tashme. Shumica e mesuesve po bejne te pamunduren qe te mos preken nga kjo reforme qe vjen si pasoje e ndryshimit te sistemit arsimor ne vendin tone. Ndonese emertimi i shkollave ka kohe qe eshte "9-vjecar", ne shtator te ketij viti kjo pritet te realizohet edhe de facto. Megjithate, pritet qe te rrine akoma ne pune mesuesit qe jane te kualifikuar dhe me arsimin perkates. Ndonese mund te duket e cuditshme, inspektimet e nje grupi pune nga ana e Ministrise se Arsimit kane nxjerre konkluzionin se ne Tirane ka edhe mesues pa arsimin perkates. Nje gje e tille ndodh kryesisht neper shkollar periferike, qe jane edhe me larg vemendjes se MASH, te pakten nga ana gjeografike. Sipas konkluzioneve te inspektimit, ne shkollen e mesme "Isa Boletini" ne Vore, jane dy kerkesa per mesues anglishteje, ndersa kete lende e jep nje mesues i gjuhes frenge dhe nje i historise. Kesisoj, rezulton se kjo shkolle ka dy mesues qe japin mesim jashte profilit te tyre. Ne shkollen 9-vjecare "Kamza e Re", lenden e sociologji-filozofi-ekonomi e jep nje person i diplomuar per gazetari, pra jashte profilit. Po ashtu, ne shkollen 9-vjecare "Mezes Fushe", rezultojne tre mesues jashte profilit. Ne shkollen e Paskuqanit, japin mesim tre mesues pa arsimin perkates. Te pakten kjo ka ndodhur ne momentin kur eshte bere inspektimi.
Pasojat edhe te mbetesit e sivjetme
Pervec pasojave qe mund te shfaqen tek arsimtaret, pasoja te ndryshimit te sistemit arsimor parauniversitar do te kete edhe te mbetesit. Keshtu, te gjithe nxenesit qe sivjet nuk shpallen kalues ne provimet e lirimit, do ta vazhdojne klasen e nente ne shtator dhe do t'i japin keto provime bashke me brezin e pare te 9-vjecares, pra vitin qe vjen. Udhezimi u jep shpresa edhe nxenesve te klases se tete qe nuk jane shpallur kalues vjet ne provimet e lirimit. Ata mund te vazhdojne klasen e nente vitin e ardhshem.
Mbetesit dy here, ne shkolle "nate"
Gjithashtu nje ndryshim tjeter ka lidhje po me mbetesit. Nxenesit qe shpallen jokalues dy here rresht ne provimet e lirimit te 9-vjecares, kane nje shans tjeter. Sipas udhezimit, ata qe rezultojne mbetes ne perfundim te vitit shkollor 2007-2008, ose ne sesionin e dyte te riprovimeve, shlyejne me provim lendet e mbetura te klases se 9-te. Udhezimi shton se "nxenesit, te cilet serish do te rezultojne mbetes, mund te kalojne per te kryer shkollen e mesme ne sistemin e shkollave me kohe te shkurtuar".