Ja pse të ardhurat në Shqipëri u rritën me 18.4%

Kur Robert Ernest Hall dhe Alvin Rabushka botuan librin The Flat Tax (Taksa e sheshtë) në vitin 1985, ata nuk kishin dëshmi historike për të shkuar përpara. Vetëm Nju Jersey, Hong Kong-u dhe Guernsey kishin sisteme të identifikueshme të taksës së sheshtë, plus disa vende të tjera si Singapori me regjime të ngjashme tatimore. Ata kishin hyrë në valën e politike të shkurtimeve të taksave të Reganit. Ishte në emisionin "Mëngjesi në Amerikë," që u mor hua një frazë nga zgjedhjet presidenciale të 1984. Sot, ideja e taksës së sheshtë ndoshta është politikisht e largët, në Shtetet e Bashkuara, se sa ishte në vitin 1985. Megjithatë, pjesa tjetër e botës e ka kapur idenë. Sot ka të paktën dyzet qeveri me sistemin e taksës së sheshtë, shumica e të cilave kanë kaluar vetëm në dekadën e fundit. Këto përfshijnë: Estonia (1994, 21%), Lituania (1994, 15%), Letonia (1995, 23%), Rusia (2001, 13%), Serbia (2003, 12%), Bosnjë dhe Hercegovinë (2004, 10 %), Sllovakia (2004, 19%), Ukraina (2004, 15%), Gjeorgjia (2005, 20%), Rumani (2005, 16%), Turkmenistani (2005, 10%), Kirgistani (2006, 10%), Shqipëria (2007, 10%), Mongolia (2007, 10%), Kazakistani (2007, 10%), Mauritius (2007, 15%), Taxhikistani (2007, 13%), Bullgaria (2008, 10%), Republikës Çeke (2008, 15%), Bjellorusia (2009, 12%), Sejshel (2010, 15%) dhe Hungaria (2011, 16%). Disa prej këtyre vendeve kanë pasur  probleme kohët e fundit, kryesisht për shkak të paqëndrueshmërisë së parave dhe nga efektet e krizës ekonomike që ka përfshire globin. Ne mund ta marrim vitin 2007 si një vit përfaqësues i para-krizës. Si ja bënë pastaj vendet e taksës së sheshtë? Për trembëdhjetë vende për të cilat u vu në dispozicion informacioni nga FMN, norma mesatare e rritjes së GDP-së është 10,0%, duke filluar nga 6.2% (Sllovakia) me 23,1% (Ukraina).
Megjithatë, edhe ky numër mbresëlënës fsheh fitoren më dramatike. Sipas mendimit tim, në zonat e rritjes së lartë, shkalla e vërtetë e rritjes ka tendencë të jetë e fshehur nga rregullimet e inflacionit. Çmimet rriten, por kjo nuk është për shkak të prishjes së monedhës, kjo ndodh për shkak se njerëzit janë pasuruar. Qiratë, restorantet, hotelet, shërbimet mjekësore, edukimi e kështu me radhë, të gjithë bëhen më të shtrenjta. Kështu, shifrat nominale të GDP-së të japin ndoshta një përshtypje më të mirë të normës së vërtetë të rritjes. GDP-ja nominale mesatare e rritur në mesin e 13 vendeve të taksës së sheshtë ishte 21,8% në vitin 2007. Ne nuk po flasim për një pikë të shtimit të  përqindjes së rritjes. Ne mund të jemi duke shtuar dhjetë përqind pikë. Efektet kumulative janë befasuese. A po e kuptoni idenë se kjo politikë ka qenë imituar gjerësisht? Një tjetër temë e çuditshme ka qenë stabiliteti i mahnitshëm i të ardhurave tatimore si një përqindje e GDP-së. Në mesin e dhjetë vendeve të taksës së sheshtë për të cilat janë vënë në dispozicion të dhëna  nga FMN-ja, mora raportin e të ardhurave të GDP të vitit të kaluar të sistemit tatimor të mëparshëm dhe vitin e parë të sistemit të taksës së sheshtë. Sa kanë ndryshuar të ardhurat/GDP? Ndryshimi mesatar ishte minus 0.10% .... Po, një e dhjeta e një pike përqindje. Thuajse çdo ndryshim në të gjitha. Gjashtë vende (nga dhjetë) kishin një rritje në tatim - ata në fakt morën më shumë të ardhura tatimore, si përqindje e GDP-së, se sa me sistemin e vjetër tatimor të tyre. Rënien më të madhe e kishte Sllovakia, ku të ardhurat / GDP ranë në 40,57% nga 45,60%. Gjithsesi ndoshta kjo ishte pak e lartë. Megjithatë, kur kombinohen në mënyrë tipike rritja e GDP-së nominale me këto të ardhura të qëndrueshme / tatimi i GDP, nëntë nga dhjetë vendet me përvojë patën një rritje të të ardhurave tatimore në vitin e parë të zbatimit të taksës së sheshtë. Rritja mesatare e të ardhurave ishte 17,7% (veçojmë Estoninë, e cila kishte një rritje 81%). Edhe Sllovakia, me rënien e madhe të të ardhurave / GDP-së, kishte një rritje të të ardhurave prej 6.1%. Mongolia, me tatimin prej 10% të taksës së sheshtë zëvendësoi një sistem me rritje taksash deri 40%, tregoi një rritje prej 33% të të ardhurave! I vetmi dobësim  ishte Republika Çeke, e cila kishte një reduktim 0,50% të të ardhurave. Megjithatë, edhe kjo mund të shpjegohet nga fakti se Republika Çeke ka zbatuar taksën e  saj të sheshtë në vitin 2008, një vit i krizës ekonomike në mbarë botën. Kështu që ju shihni, se shumica e premtimeve e pamundura e rritjes së taksave të sheshta, e të ardhurave të qëndrueshme të GDP që rrisin të ardhurat e qeverisë - janë në fakt të zakonshme dhe të përsëritshme. Rusia, e cila zbaton taksën e saj të sheshtë në vitin 2001, ofron një nga shembujt më afatgjatë të mirë. Midis vitit 2000 dhe 2008, GDP-ja e Rusisë (e kthyer në dollarë amerikanë) u rrit me një normë mesatare prej 26% në vit. Rezultati përfundimtar ishte se GDP-ja në vitin 2008 ishte 546% më e lartë se në vitin 2000. Të ardhurat e  taksave të GDP të Rusisë ishin 31.4% në vitin 2000, dhe 31.6% në 2008. Me këtë raport të qëndrueshëm, ju mund të shihni se të ardhurat e taksave të qeverisë ruse u rritën gjithashtu së bashku me rritjen e ekonomisë në tërësi, duke rritur në më shumë se gjashtë herë vlerën e saj në vitin 2000 në më pak se një dekadë. Është për të qeshur që ndërmjet viteve 2000 dhe 2008, popullsia e Ruse në fakt ka rënë 146.700.000-141.400.000. Duke fajësuar stanjacionin ekonomik mbi popullsinë, siç është e zakonshme sot për Japoninë, është një humbje kohe. Po në lidhje me Shqipërinë? Më 1 janar të 2008, Shqipëria ka zbatuar taksën e sheshtë 10% mbi të ardhurat personale dhe të korporatave, duke zëvendësuar sistemin me taksa 10-30% mbi të ardhurat personale dhe 20% mbi të ardhurat e korporatave. Rezultati? Të ardhurat nga taksat u rritën 18.4%, edhe pse viti 2008 ishte një vit krize në të gjithë botën.