Keta e shikojne Sparten te verber Frrok Cupi

Sparta nuk ka qene kurre e verber, por deshen ta shikojne te tille. Kjo ka ndodhur ne shekullin 7 para eres se re. Por edhe ata qe deshen ta shikojne te verber, deshen pa e pane; deshen sepse despotin e Spartes donin ta kishin te verber. Keta qe ne epoken tone duan ta shikojne “Sparten” te verber, e bejne sepse duan te fshehin vepren barbare nga syte e Spartes. “Sparta” lexo fjalen e perditshme “popull”, i dashur lexues.
Vetem keto dy ditet e fundit, publikisht jane manifestuar aq shume akte politike verbuese saqe mbeti vetem te thuhej hapur “si nuk eshte verbuar Sparta!”. Ja edhe aktet e fundit:
Politikane te larte, duke bere deklarata per pasurine, lane te nenkuptohej se jane shume te varfer. Kryetari i Partise Socialiste, (njekohesisht kryetar i Bashkise se Tiranes per dhjete vjet), qe konsiderohet mes njerezve me te pasuruar ne rajonin tone shume te korruptuar, deklaroi se nuk ka shtepi dhe se ne depoziten bankare ka vetem 2 mije euro. Kur po kuronte te birin ne SHBA dhe kerkohej transporti i tij urgjent per ne nje spital, ky kerkoi stacionin e trenit, sepse “nuk kishte 50 dollare” per taksine. Katet me te mira te pallateve te reja te Tiranes, jane regjistruar me emra fantazim, duke nisur qe nga heronjte e vdekur te Indise deri te artiste te Hollivudit. James Vandam, psh., ndodhet ne nje pallat afer Kopshtit Zoologjik, megjithese i shkruar jo James, por Xhejms. Aty, sigurisht nuk banon njeri. Njerezit e dine se keto kate i perkasin kryetarit te Bashkise, qe i ka fshehur nen emra fantazme.
Kryetari tjeter i socialisteve, Ruci, dje ne Parlament mbajti nje fjalim ku tha “pse nuk u pranuam ne Europe dhjete vjet me pare?”. Kur ishte ky minister i dhunes ne diktature, Partia e tij e kishin shpallur Europen armike e betuar. Ky tani ben sikur te gjithe kane qene te verber dhe po hane “deklarata demokracie”.
... Sparta, nje nga mrekullite ne jug te Peloponezit, sigurisht qe nuk eshte e verber. Por kur bene skulpturen e Likurgut, ligjvenesi me i famshem i Spartes ne periudhen antike, te gjithe thane se “qenka i verber”. “Verberia” e despotit vinte ne perfytyrimin njerezor per shkak te vepres se tij jetesore. I pat mbledhur luftetaret e famshem spartane qe perballeshin me ushtrite perse dhe i pat detyruar te mos shiheshin me grate e tyre, te vinin naten ne kazerma dhe te zhdukeshin po naten.
Fjalori i “Spartes se verber” hyri deri ne definicionet e politikes. Kjo nuk ka shume lidhje vetem me sistemet qe mohojne lirine e pergjithshme, por sidomos me demokracine. Ose, te themi me mire, me moden e demokracise, e cila perdoret nga shume kush si nje vello ku fshihet e verteta. Sa here e kane dashur te verber “Sparten” shqiptare!
1.
“Sparta” e fillimi te vitit ne Shkoder.
Ndoshta Rozafa i ka fillesat 400 vjet para eres se re, kur lulezoi edhe Sparta e Peloponezit; aq e lashte eshte. Nenshkodra u mbyt nga uji me 4 janar, sic eshte mbytur edhe ne epoken e mbreterise se Gentit. Por kesaj here “Genti” nuk u lejua te flase, ose mund te themi se “u izolua Genti”, mbreti i ujerave te Bunes, liqenit dhe Adriatikut. Te gjithe folen nga jashte, te gjithe ata qe folen per Shkodren ishin jashte “keshtjelles”. Nga Tirana, nga politika, nga verberia profesionale, nga fudulleku, nga deshira per te perfituar... nga cdo lloj periferie. Vetem shkodranet nuk folen dhe nuk thane se “kiameti ishte bere”. A nuk shikonin shkodranet? Apo iu ishte imponuar verberia? Likurgu, para se te behej sundues mbi ushtrite perse, kishte vendosur qe burrat spartane te mbylleshin naten ne kazerma. Politika gjithnje ka mjete te frikshme, kur do qe te fitoje vete, e izolon edhe Shkodren dhe flet ne emer te saj se “na mbyten!”, “na vrane”, “na shkretuan”. Deri ne kete vere te nxehte vazhdoi ideja e verberise dhe e ujerave.
2.
“Sparta” politike e fillimit te majit.
Ne fillim te stines me diell, opozita politike vendosi te mbyllet ne cadrat e luftes. Ose me mire te thuash “Ligurgu i verber” i spartaneve, ish- komunistet vendosi t’i izoloje ne erresire. Askush nuk mund te dilte nga cadra; madje as grate qe iu qanin femijet ne shtepi dhe as burrat qe po iu lindnin grate ne maternitete. Likurgu, njesoj, nuk i lejonte spartanet t’i shikonin grate ne drite, sepse nuk duhej te krijohej dashuri ne cift.... Tani Partia Socialiste, qe po e therrasim “Sparte e verber” sipas fjalorit te politologeve, ka vendosur te bojkotoje parlamentin dhe te izolohet ne vetvete. Edhe sjelljet e tjera i ngjajne shume jetes ne kazerma. Flasin vetem per vete, dmth., me fjale qe kenaqin vetveten dhe “Likurgun”. Trimerohen me vetveten; madje edhe “spartani” me i shkurter duket i burreruar kur flet brenda izolimit. Izolimi eshte verberia me e madhe, qe studiuesit e politikes e kane krahasuar edhe me bleten qe vendos te veteflijohet ne zgjua.
3.
“Sparta te verber” dhe “perendimi andej nga lind”.
Zgjimi i kurajshem i instinkteve komuniste iu ka dhene force kundershtareve te perhershem te perendimizimit te Shqiperise qe te vene kufij te rinj. Dymbedhjete muaj me radhe opozita (ish-komunistet) i kane vene pengesa te pafund principit europianist te demokracise: bojkot, mosbindje civile, revolucion, mosnjohje e shtetit, shkelje e parimit te maxhorances, mosnjohje e gjykatave..., etj. Ne krye jane risjelle bijte e Byrose Politike te Partise Komuniste. Perfaqesuesi me i eger i fundit te diktatures, ministri Ruci, kercenon ne Parlament se “kurre nuk do te kete ligje”. Cfare po bejme ne keto momente shume kruziale per fatin tone, po rrime duarkryq duke veshtruar si po na mbyllin dritaret qe shikojne “andej nga lind dielli, ne Perendim Me duket se keshtu po bejme. Europianet po dergojne perdite “spartanet” e lirise dhe trokasin ne deren tone: “Hapeni dhe hapuni me shoqerine demokratike!” Keta shpresojne se do te vije nje cast qe “spartanet” europiane do te mendojne se ketu nuk ka njeri, “ne cader ka rene erresira”, dhe do te ikin...