Kujdes nga Tuberkulozi, shenja te njejta me SIDA-n
Sonila Isaku
Te semuret me tuberkuloz duhet te kryejne edhe analizen e HIV/AIDS sepse gjate viteve te fundit ka rezultuar se nje pjese e mire e tyre jane edhe transmetues te kesaj semundjeje. Mjeket specialiste, kerkojne nga keta te semure qe te kryejne keto analiza, pasi te dyja semundjet shfaqin te njejtat shenja dhe si pasoje nuk mund te saktesohet diagnoza. "Tuberkulozi i kockave eshte ai qe ngaterrohet me shume dhe ne rekomandojme kryerjen e analizave te HIV/AIDS. Kjo pasi keto semundje ngjasojne me njera tjetren, por duhet theksuar se kjo varet ne varesi te lekures" thuhet ne nje studim te Institutit te Shendetit Publik dhe mjekeve infeksioniste. Sipas ketyre te dhenave gjate viteve te fundit vihen re 450 raste te reja me tuberkuloz gjate nje periudhe 12 vjecare. Nga keta persona 85 per qind prej tyre arrijne te zhdukin semundjen kurse pjesa tjeter ta vuajne ate.
Ngjasimi
Tuberkulozi i kockave mund te kete te njejtat shenja me ato qe jep AIDS, por kjo varet nga vecorite e lekures. Per mjeket infeksioniste qe ndjekin ecurine e semundjes tek keta paciente, AIDS-i nuk mund te kete shenja te percaktuara qarte dhe te perjashtoje te tjerat, pasi kjo varet nga imuniteti i organizmit te secilit person dhe semundjet qe e prekin. Nderkohe, ka raste kur tuberkulozi i kockave, ne varesi te pjeses qe godet, shoqerohet edhe me shenja ne lekure apo pucrra me qelb, si dhe me nje dobesim te pergjithshem te shendetit, shenja keto qe i shfaqin edhe personat qe jane ne stadin AIDS. Kjo "ngjashmeri" ne shenja midis ketyre dy semundjeve,shpjegohet me faktin se tuberkulozi eshte nje diagnoze e rende dhe demton imunitetin e trupit, ashtu si AIDS. "Tuberkulozi i kockave eshte nje semundje e rende. Ndersa dihet qe AIDS ne fund te fundit nuk eshte nje semundje e vetme, por nje numer i pafund semundjesh, qe gjejne terren me te mire per t'u zhvilluar, pasi bie imuniteti i trupit" pohojne specialistet e ISHP-se. Sipas tyre, zakonisht personave qe jane te prekur nga tuberkulozi u rekomandohet te bejne nje test te HIV/AIDS, ku nuk kane munguar edhe rastet qe personat e prekur me HIV jane zbuluar pikerisht nepermjet sindromave te tuberkulozit.
Rastet
Vetem 450 raste me semundjen e tuberkulozit (TB) jane shenuar ne vendin tone gjate vitit te kaluar. Kurse persa i perket incidences se saj, ajo eshte 13 te prekur per 100 mije banore. Zonat te cilet kane nje numer me te madh te prekurish nga kjo semundje jane ato te verilindjes dhe kjo pasi hyrjet dhe daljet jashte shtetit jane te pakontrolluara. Transmetimi i semundjes eshte shume i lehte edhe nepermjet teshtimave dhe virusi arrin te kaloje tek personat e tjere. Po keshtu edhe nese kontaktet me te semurin jane per nje kohe te gjate mikrobet mund te shperndahen ne ajer dhe shume lehte mund te kalojne nga rruget e frymemarrjes ne mushkri. Rruga kryesore e transmetimit te TB eshte nepermjet kolles apo teshtitjes, qe nje person te infektohet duhet te thithe nje numer te vogel te ketyre bacileve. Dhe nese lihet i patrajtuar, cdo person me TB aktiv mund te infektoje brenda nje viti 10-15 persona. Sipas mjekeve jane nje sere faktoresh qe ndikojne ne shtimin e semundjes infektive te tuberkulozit. kjo semundje shkaktohet nga nje mikrob i quajtur "mykobakterium tuberkulozis", i cili demton organizmin e njeriut dhe kryesisht mushkerite. Por ne rastet me te keqija, sic eshte tuberkulozi i kockave infeksioni futet deri ne indet kockore dhe eshte i veshtire per tu kuruar.
Simptomat dhe transmetimi
Tuberkulozi ne kocke shfaq shenja ne lekure
Shoqerohet edhe me pucrra te qelbezuara
Dobesim te pergjithshem te shendetit
Semundja transmetohet nga teshtima
Menyre tjeter eshte edhe kollitja
Kontakti me te semurin eshte nje tjeter rruge
Mikrobet kalojne nepermjet ajrit ne mushkri
Shqiperia ne vend te dyte
Vendi yne renditet i dyti ne listen e semundjeve infektive dhe pikerisht persa i perket tuberkulozit per shkak te rasteve te paketa qe shfaqen ne vit. Pavaresisht se vite me pare kjo semundje u zhduk perseri edhe shifrat aktuale e rendisnin vendin tone si te "paster" ndaj tuberkulozit nderkohe qe vende te tjera, luftojne per te ulur numrin e madh te te prekurve.
Komunizimi, zhduki semundjen e rende
Rastet e semundjes se tuberkulozit u pakesuan ose thuajse u zhduken plotesisht rreth 20 vite me pare, pikerisht gjate kohes se komunizmit. Kjo duke qene se Shqiperia ishte nje vend i izoluar dhe luftonte vetem ato pak raste qe ishin konstatuar me pare nga mjeket. Pas zhdukjes se ketyre rasteve vendi yne nuk u perball me me semundje te tilla infektive te cilat u shfaqen vetem pas viteve '90 kur levizjet mes shteteve ishin te shumta. Duke qene se infeksioni mund te merret shume lehte, vihet re nje rritje e rasteve. Sipas te dhenave te vitit 2006 jane shenuar 700 raste te reja kurse nje vit me vone vetem 450 raste.
450 Raste me tuberkuloz jane regjistruar gjate vitit te kaluar ne vendin tone. Zonat te cilet kane nje numer me te madh te prekurish nga kjo semundje jane ato te verilindjes dhe kjo pasi hyrjet dhe daljet jashte shtetit jane te pakontrolluara.
85 Per qind te rasteve kane mundur te shpetojne nga kjo semundje kurse pjesa tjeter vazhdon te vuaje pasojat e saj. Kjo per shkak te llojit te tuberkulozit qe ka transmetuar ne trupin e tij dhe mjekimit te rregullt apo jo qe ka kryer
Te semuret me tuberkuloz duhet te kryejne edhe analizen e HIV/AIDS sepse gjate viteve te fundit ka rezultuar se nje pjese e mire e tyre jane edhe transmetues te kesaj semundjeje. Mjeket specialiste, kerkojne nga keta te semure qe te kryejne keto analiza, pasi te dyja semundjet shfaqin te njejtat shenja dhe si pasoje nuk mund te saktesohet diagnoza. "Tuberkulozi i kockave eshte ai qe ngaterrohet me shume dhe ne rekomandojme kryerjen e analizave te HIV/AIDS. Kjo pasi keto semundje ngjasojne me njera tjetren, por duhet theksuar se kjo varet ne varesi te lekures" thuhet ne nje studim te Institutit te Shendetit Publik dhe mjekeve infeksioniste. Sipas ketyre te dhenave gjate viteve te fundit vihen re 450 raste te reja me tuberkuloz gjate nje periudhe 12 vjecare. Nga keta persona 85 per qind prej tyre arrijne te zhdukin semundjen kurse pjesa tjeter ta vuajne ate.
Ngjasimi
Tuberkulozi i kockave mund te kete te njejtat shenja me ato qe jep AIDS, por kjo varet nga vecorite e lekures. Per mjeket infeksioniste qe ndjekin ecurine e semundjes tek keta paciente, AIDS-i nuk mund te kete shenja te percaktuara qarte dhe te perjashtoje te tjerat, pasi kjo varet nga imuniteti i organizmit te secilit person dhe semundjet qe e prekin. Nderkohe, ka raste kur tuberkulozi i kockave, ne varesi te pjeses qe godet, shoqerohet edhe me shenja ne lekure apo pucrra me qelb, si dhe me nje dobesim te pergjithshem te shendetit, shenja keto qe i shfaqin edhe personat qe jane ne stadin AIDS. Kjo "ngjashmeri" ne shenja midis ketyre dy semundjeve,shpjegohet me faktin se tuberkulozi eshte nje diagnoze e rende dhe demton imunitetin e trupit, ashtu si AIDS. "Tuberkulozi i kockave eshte nje semundje e rende. Ndersa dihet qe AIDS ne fund te fundit nuk eshte nje semundje e vetme, por nje numer i pafund semundjesh, qe gjejne terren me te mire per t'u zhvilluar, pasi bie imuniteti i trupit" pohojne specialistet e ISHP-se. Sipas tyre, zakonisht personave qe jane te prekur nga tuberkulozi u rekomandohet te bejne nje test te HIV/AIDS, ku nuk kane munguar edhe rastet qe personat e prekur me HIV jane zbuluar pikerisht nepermjet sindromave te tuberkulozit.
Rastet
Vetem 450 raste me semundjen e tuberkulozit (TB) jane shenuar ne vendin tone gjate vitit te kaluar. Kurse persa i perket incidences se saj, ajo eshte 13 te prekur per 100 mije banore. Zonat te cilet kane nje numer me te madh te prekurish nga kjo semundje jane ato te verilindjes dhe kjo pasi hyrjet dhe daljet jashte shtetit jane te pakontrolluara. Transmetimi i semundjes eshte shume i lehte edhe nepermjet teshtimave dhe virusi arrin te kaloje tek personat e tjere. Po keshtu edhe nese kontaktet me te semurin jane per nje kohe te gjate mikrobet mund te shperndahen ne ajer dhe shume lehte mund te kalojne nga rruget e frymemarrjes ne mushkri. Rruga kryesore e transmetimit te TB eshte nepermjet kolles apo teshtitjes, qe nje person te infektohet duhet te thithe nje numer te vogel te ketyre bacileve. Dhe nese lihet i patrajtuar, cdo person me TB aktiv mund te infektoje brenda nje viti 10-15 persona. Sipas mjekeve jane nje sere faktoresh qe ndikojne ne shtimin e semundjes infektive te tuberkulozit. kjo semundje shkaktohet nga nje mikrob i quajtur "mykobakterium tuberkulozis", i cili demton organizmin e njeriut dhe kryesisht mushkerite. Por ne rastet me te keqija, sic eshte tuberkulozi i kockave infeksioni futet deri ne indet kockore dhe eshte i veshtire per tu kuruar.
Simptomat dhe transmetimi
Tuberkulozi ne kocke shfaq shenja ne lekure
Shoqerohet edhe me pucrra te qelbezuara
Dobesim te pergjithshem te shendetit
Semundja transmetohet nga teshtima
Menyre tjeter eshte edhe kollitja
Kontakti me te semurin eshte nje tjeter rruge
Mikrobet kalojne nepermjet ajrit ne mushkri
Shqiperia ne vend te dyte
Vendi yne renditet i dyti ne listen e semundjeve infektive dhe pikerisht persa i perket tuberkulozit per shkak te rasteve te paketa qe shfaqen ne vit. Pavaresisht se vite me pare kjo semundje u zhduk perseri edhe shifrat aktuale e rendisnin vendin tone si te "paster" ndaj tuberkulozit nderkohe qe vende te tjera, luftojne per te ulur numrin e madh te te prekurve.
Komunizimi, zhduki semundjen e rende
Rastet e semundjes se tuberkulozit u pakesuan ose thuajse u zhduken plotesisht rreth 20 vite me pare, pikerisht gjate kohes se komunizmit. Kjo duke qene se Shqiperia ishte nje vend i izoluar dhe luftonte vetem ato pak raste qe ishin konstatuar me pare nga mjeket. Pas zhdukjes se ketyre rasteve vendi yne nuk u perball me me semundje te tilla infektive te cilat u shfaqen vetem pas viteve '90 kur levizjet mes shteteve ishin te shumta. Duke qene se infeksioni mund te merret shume lehte, vihet re nje rritje e rasteve. Sipas te dhenave te vitit 2006 jane shenuar 700 raste te reja kurse nje vit me vone vetem 450 raste.
450 Raste me tuberkuloz jane regjistruar gjate vitit te kaluar ne vendin tone. Zonat te cilet kane nje numer me te madh te prekurish nga kjo semundje jane ato te verilindjes dhe kjo pasi hyrjet dhe daljet jashte shtetit jane te pakontrolluara.
85 Per qind te rasteve kane mundur te shpetojne nga kjo semundje kurse pjesa tjeter vazhdon te vuaje pasojat e saj. Kjo per shkak te llojit te tuberkulozit qe ka transmetuar ne trupin e tij dhe mjekimit te rregullt apo jo qe ka kryer