Kur Musolini kaloi nga Lacio tek Roma
Me tre dhjetor te 1929-es ne Stadio della Rondinella Lazio dhe Roma u ndeshen per here te pare midis tyre. Ate dite filloi edhe historia e njerit prej takimeve me te rendesishme ne Itali
Derbi i kryeqytetit Italian eshte njeri prej takimeve me te ndezura ne evrope. Eumlshte dueli i dy skuadrave qe kane vene ne dileme liderin fashist Benisto Musoli. Ky i fundit pas marshimit qe beri drejt Romes 27- 31 tetor 1922 la tesren e Lacios dhe u kthye ne nje tifoz te Romes. Ende sot askush nuk eshte ne gjendje te shpjegoje kete levizje te Duces. Ky i fundit qe pas lamtumires qw i dha Lacios nuk shkoi me ne stadium pasi per pak vite president i Romes se tij ishte nje hebre Renato Sacerdoti.
Perkatesia
Ne derbin e pare qe u luajt ne Rondinella shkuan plot 15 mije vete. Ata qe benin me shume zhurme ishin tifoze te Romes te cilet dukeshin si te shume ne numer. Per te mbrojtur ngjyrat verdh e kuq ishin edhe aristokratet e vjeter dhe plebenjte qe ne damaret e tyre qarkullonte gjak me ngjyrat tradicionale te Romes. Nderkohe qe nga ana tjeter qendronin tifozet e Lacios. Shumica e tyre ishin borgjeze te shtresave te mesme sipermarres te vegjel dhe punonjes administratash. Tifozet e Lacios per arsye gjeografike kishin ne gjirin e vet edhe disa aristokrate te rinj qe punonin ne Ministrine e Finacave intitucion qe qendronte prane stadiumit ne zonen e Romes veriore qe njihet Parioli. Nga ana e bardhe e kalterve ishin edhe ata qe sapo kishin zbritur nga zonat rurale. Sot e kesaj dite askush nuk eshte ne gjendje qe te shpjegoi se perse shpelloret qe sapo kishin zbritur ne Rome vendosen qe te benin tifo per Lacion.
Gjeneza
Ne derbin e pare ekipi i Romes mundi Lacion 1-0. Po te njejtin fat do te kishte edhe derbi I dyte. Kesaj radhe verdh e kuqte munden Lacion 3-1. Golin e pare te Romes ndaj Lacios e shenoi pikerisht
Fulvio Bernardini. Ky lojtare dhjete vite me pare ne moshen 14 vjeccare kur Roma nuk ishte formuar ende kishte luajtur me Lacion si portier.
Musolini Derbi I djemve te mire dhe 28 tetori famekeq
Ne derbin e edicionit 30-31 te Serise A I treti midis dy klubeve filloi gjithcka rivaliteti midis skuadrave si dhe misteri i Musolinit. Ne takimin e pare qe u mbyll ne barazim 1-1 Musolini ishte prezent ndersa ne takimin e kthimit lideri fashist nuk shkoi me ne stadium. Ne fakt ai njihej si tifoz i Lacios. Per me teper qe pak vite me pare ishte bere edhe aksioner i ketij klubi. Pasi marshit te famshem qe beri drejt Romes Musolini zhduku teseren dhe u kthye keshtu ne nje tifoz te Romes. Po ne ate edicion dy skuadrat luajten edhe ndeshjen e kthimit qe u ne fund perfundoi ne barazim 2-2. Pas atij 90 minuteshi ne Rome shpertheu kaosi qe vetem karabinieret me kuaj arriten qe ta shuanin. Gjithcka nisi pas atij incidenti qe ndodhi midis mbrojtesit te krahut te majte te Romes De Mikeli dhe gjeneralit Vakaro qe njihej si nje supertifoz i Lacios. Me pas nje tjeter takimi te dhunshem ishte edhe ai 21 shkurtit te 1937-es ku kaosi mbizoteroi si ne fushe ashtu edhe ne tribune. Ne ate takim fitoi Roma 1-0. Keshtu me nje bilanc te tille pra vetem dy perplasje ne 66 takimet e para kjo ndeshje u mor si shembull I lojes se ndershme. Deri ne edicionin 39-40 Roma fitoi 11 here. Njerin prej ketyre takimeve ekipi verdhekuq e fitoi 5-0 ne 1933. Nderkohe qe Lacio fitoi vetem tre ndeshje . Per here te are ekipi bardhe e kalter arriti qe te mposhte Romen me 23 tetor te 32-it ne stadiumin e PNF-se Partia Nacional Fashiste. Nderkohe qe fitoren e dyte Lacio e mori me 15 janar te 39-es kur mund Romen ne stadiumin e saj Testaccio. Ne ato vite Roma mbeshtetej tek Rodolfo Volk. Futbollisti i lindur ne ne Fiume te Austro ndash Hungarise Sot Rjeka e Kroacise shkroi historine klubi roman nga viti 1928 e deri me 1933. Volk ne mbi 157 ndeshje qe luajti me me Romen realizoi plot 103 gola. Me pas vjen dhe faqja e erret e derbit roman. Me 20 tetor te 79-es ne Stadio Olimpico humbi jeten nje tifoz i Lacios. Pas nje fishekzjarri qe u nis nga ana tifozet e Romes humbi jeten Vincenco Papareli. Qe prej asaj dite derbi roman nuk do te jete me vetem nje ndeshje ...
Presidenti hebre
Ne derbin e pare roman 1929-en ekipi verdh e kuq drejtohej nga Renato Sacerdoti. Drejtuesi ne fjale ishte hebre dhe keshtu nuk ndenji shume ne krye te Romes duke qene se nuk preferohej nga regjimi fashist. Keshtu Sacerdotit iu desh qe te largohej nga presidenca e Romes me 1934-en. Me pas kur u mbyll dhe Lufta e Dyte Boterore Sacerdoti rimori perseri vendin e tij ne krye te verdh e kuqve 51.
Lindja dhe titulli i pare
AS Roma lindi me 1927-en. Ky klub i formua me nje qellim te vetem ti kundervihej flladit te veriut. Idene per te formuar nje tjeter ekip ne kryeqytetin Italian e pati Italo Foski. Ne ate kohe drejtuesi i Fortitudo-s mendoi se menyra e vete qe te sillte scudetto-n ne kryeqytet ishte formimi i klubi te madh. Keshtu ne korrik te 27-es u ngrit nje shoqeri e re qe lindi pas bashkimit te tre skuadrave Alba Roman dhe Fortitudo qe me pare ishte bashkuar me Pro Roma-s. Pas ketij bashkimi drejtuesit vendosen qe ngjyrat e skuadres se re te ishin e verdha dhe kuqja ato te ekipit Roman. Ne vitet e para president u emerua Foski. Pak kohe me vone rezultoi se ky vendim ishte i drrejte pasi ekipi i Romes ne edicionin 27-28 fitoi titullin e pare Kupen Coni paraardhesja e Kupes se italise pasi munden Modenen ne finale.