Kur ushtareve u pelqen te vrasin - Wehrmachti ne protokolle pergjimi
Kur historiani Soumlnke Neitzel ndeshet ne vitin 2001 ne arkivin kombetar britanik me nje stive dosjesh thuajse te paprekura me veshtiresi e beson se cfare mban ne duar protokolle pergjimesh te ushtareve te Vehrmahtit rober lufte te britanikeve. Pra regjistrime bisedash intime mes ushtareve te cilet nuk e dinin se nje i trete i degjonte dhe mbante shenim me hollesi. Britaniket dhe me pas edhe amerikanet shpresonin te perftonin keshtu informacione sekrete te vlefshme per luften. Por per magazina armesh apo arme sekrete degjuan shume pak. Ne kembim shume informacione per perditshmerine e luftes per vrasjet. Gjithsej Soumlnke Neitzel gjen 150.000 protokolle pergjimi dhe vendos qe se bashku me psikologun Harald Welzer ta perpunoje kete material te rralle.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Autori Snke Neitzel. Kemi bere kujdes qe te mos bejme vleresime normative pasi donin te shkonin nje hap me tutje. Pra nuk donim te ngjallnim vetem indinjate nen moton Ajo cka ka ndodhur atehere eshte e tmerrshme. Ne donim te kuptonim se si mendonin ata ushtaret pse ndodh kjo duke e krahasuar edhe me te tashmen. Ne kete nivel shume ende asqe kane depertuar thote Neitzel.
Megjithate dy studiuesit dhe bashkepunetoret e tyre tronditen nga ajo qe lexojne nga bisedat e ushtareve. Ne to ushtaret i tregojne njeri-tjetrit sa kenaqesi u jepte vrasja apo se sa gra kishin perdhunuar. Rralle ka kundershtime apo kritike ndaj ketyre mburrjeve tronditese. Sipas Harald Welzer ato kane qene biseda normale per punen mes burrash. Por puna e tyre ishte lufta. Kur historiani Neitzel i tregon psikologut social Welzer per protokollet e pergjimit edhe atij iu be shpejt e qarte se cfare materali unik kishin ne duar. Ndryshe per mendimet dhe ndjenjat e ushtareve mund te mesosh vetem nga letrat nga fronti apo kujtimet e tyre.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Autori Harald Welzer. Materiali qe perftohet nga ato burime eshte shume i kufizuar. Kur dikush i shkruan nenes ne shtepi nuk i tregon se sa gra ka perdhunuar. Me materialin tone mund ti afroheshim shume botes se brendshme te ushtareve dhe kjo eshte ne fakt nje sensacion. Nje material te tille nuk e kemi as per lufterat e diteve tona ne Afganistan apo gjetke pasi dialoge te tille nuk disponohen dhe edhe sikur te ekzistonin nuk do te beheshin publike.
Pra ne liber diskutohet rreth pyetjes se pergjithshme cfare mentaliteti kane ushtaret cili eshte perceptimi i tyre per luften Interesante sa i perket permbajtjes se bisedave eshte se nuk ka ndryshime thelbesore mes origjines grades se sherbimit apo moshes. Te dy studiuesit jane te bindur se nga bisedat mes ushtareve te Vermahtit mund te nxirren perfundime edhe per te gjitha lufterat e tjera. Nje konkluzion trondites i cili tregon qarte se logjika e luftes i shperfytyron ushtaret. Keshtu ne nje protokoll pergjimi mund te lexosh
Citat nga libri Dita e pare mu duk e tmerrshme. Atehere thashe ta marre djalli urdhri eshte urdher. Diten e dyte dhe te trete mendova pune e madhe dhe diten e katert ndjeva kenaqesi.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Buchcover HOCH Harald Welzer Snke Neitzel Soldaten
Sigurisht ne radhet e ushtareve kishte edhe nacionalsocialiste te bindur te cilet vrisnin hebrenjte per shkak te bindjeve te tyre antisemite. Por kjo ishte pakica. Neitzel dhe Welzer shkojne madje me tej me tezen e tyre dhuna nacionalsocialiste nuk ka qene me e forte se llojet e tjera te dhunes. Percaktuese per aktet kriminale nuk eshte edhe aq ideologjia si per shembull ajo e nacionalsocializimit se sa nje sistem ushtarak vlerash qe i kthen burrat ne vrases.
Nuk duhet te indinjohemi per ate qe ndodh ne lufte pasi ndodh ne lufte. Ne cdo lufte moderne ndodhin ato per te cilat flasin keta ushtare te Vermahtit. Indinjata eshte krejt e pavend. Ne thelb ajo eshte hipokrite. Nese duam te ndryshojme dicka atehere duhet te zhdukim luften ose vrasjen dhe pastaj duhen gjetur rregulla ndershteterore per konfliktet te cilat deri tani nuk ekzistojne.
Autor Nadine Wojcik / Eliana Xhani
Redaktoi Angjelina Verbica