Kurajua eshte ngjitese

Pjesa e dyte e intervistes me themeluesin e Wikileaks Julian Assange

Ne pjeswn e djeshme tw intervistes themeluesi i Wikileaks Julian Assange foli rreth sasise se madhe te dokumentave qe posedoheshin prej platformes se tij qe lidheshin me bizneset.

Ne kete pjese te dyte ai flet lidhur me kete argument dhe shton Nese mund te tregosh qe individet mund te nxjerrin nje informacion dhe te vazhdojne duke jetuar nje jete te mire eshte jashtezakonisht motivuese per njerezit.

Si mendoni cfare do te thote WikiLeaks per bizneset Si duhet te rregullohen bizneset ne nje bote ku WikiLeaks ekziston

WikiLeaks do te thote qe eshte me e lehte te drejtosh nje biznes te mire dhe me e veshtire te drejtosh nje te keq te ketij lloji dhe te gjithe drejtuesit duhet te marrin kuraje nga kjo.

Po mendoja per ate rastin ne Kine ku kompanite e qumeshtit pluhur filluan te prisnin proteinat ne qumeshtin pluhur me plastike. Kjo gje ndodhi ne nje numer te ndare fabrikash.

Le te themi qe ju deshironi te drejtoni nje kompani te suksesshme. shte gje e mire te kesh nje vend pune etik. Kjo do te sillte me pak mundesi qe punonjesit tuaj te tregoheshin jokorrekt me ju.

Pas kesaj nje kompani fillon dhe pret qumeshtin pluhur me melamine dhe keshtu perfiton me shume. Ju mund te ndiqni te njejtin shembull duke e kopjuar ose perndryshe ne menyre te ngadalte te falimentoni dhe do jete ai qe perdor melaminen qe do tju rrenoje.

Ky eshte nje nga rezultatet me te keqija te mundshme. Mundesia tjeter eshte qe i pari qe e pret qumeshtin pluhur zbulohet. Dhe pas kesaj nuk do te jeni te detyruar qe te beni dhe ju te njejten gje. Ka nje kercenim te rregullimit qe prodhon veterregullimin.

Kjo do te thote qe eshte me e lehte per drejtuesit e ndershem te drejtojne nje biznes te ndershem nese bizneset jo te ndershme zbulohen dhe zhduken nga qarkullimi. Kjo eshte e gjithe ideja.

Po pervec tregut ne teresi si duhet te ndryshojne sjelljen e tyre kompanite per te kuptuar rritjen e rrjedhjeve

Tregohuni sa me i hapur dhe i ndershem qe te mundeni. Trajtojini mire punonjesit tuaj. Mendoj se kjo do te ishte shume pozitive. Do te perfundoni ne nje situate ku kompani te ndershme qe prodhojne produkte cilesore jane me konkurruese se sa kompanite jo te ndershme dhe qe prodhojne produkte jocilesore.

Dhe kompanite qe i trajtojne punonjesit mire prodhojne produkte me te mira se sa ato kompani qe i trajtojne punonjesit ne menyre skandaloze.

A mund ta quani veten ithtar te tregut te lire

Absolutisht. Kam bere nje perzierje te qendrimeve te mia me kapitalizmin por i dashuroj tregjet. Meqenese kam jetuar dhe punuar ne shume vende te botes arrij te shoh nje lekundje te tmerrshme le te themi mes sektorit te Telekomit Malajzian krahasuar me ate Amerikan.

Ne SHBA cdo gje eshte e integruar vertikalisht dhe nuk mund te gjeni nje treg te lire. Ne Malajzi keni nje spekter te gjere lojtaresh dhe mund ti shikoni te gjitha perfitimet si rezultat i kesaj.

Si pershtaten rrjedhjet tuaja me kete gje

Qe ta them sa me qarte dhe thjeshte ne menyre qe atje te kete treg duhet te kete informacion. Nje treg perfekt kerkon informacion perfekt. shte si ai shembull i famshem i limoneve ne tregun e makinave te perdorura. shte e veshtire per bleresit te dallojne limonet nga makinat e mira dhe shitesit nuk mund te marrin nje cmim te mire edhe ne rastet kur kane makina te mira.

Qe ta bejme me te lehte gjetjen e problemeve brenda kompanise ne fillim duhet te identifikojme limonet. Kjo do te thote qe ekziston nje treg me i mire per kompanite e mira. Qe nje treg te jete i lire njerezit duhet te dine se me ke kane te bejne.

shte krijuar nje opinion per ju sikur ju jeni anti-krijues dhe anti-institucional..
Seshte aspak e vertete.

Per te krijuar nje ndermarrje te mire eshte dicka e veshtire per tu bere dhe une kam qene ne vende te ndryshme te botes ku institucionet jane ne gjendje kolapsi prandaj e kuptoj veshtiresine e drejtimit te nje biznesi. Institucionet nuk vijne nga ajri apo nga asgjekund

Nuk eshte korrekte qe te me vendosni ne asnje kamp filozofik apo ekonomik sepse kam mesuar nga shume te tille.

Per aq kohe sa tregjet jane te lire une jam liberal por kam eksperience te mjaftueshme ne politike dhe histori qe te kuptoj qe nje treg i lire perfundon si monopol pervec rasteve kur i detyroni per te qene te lire. WikiLeaks eshte disejnuar qe ta beje kapitalizmin me te lire dhe me etik.

Por nderkohe mund te shkaktohet shume dhimbje nga keto skandale..
Dhimbje per fajtoret.

A ndjeni kenaqesi nga keto skandale qe i ekspozoni dhe nga kompanite qe i turperoni
shte jashtezakonisht e kenaqshme kur shikon reforma qe ndermerren dhe te shikosh oportunistet dhe abuzuesit qe pergjigjen per ato cfare kane bere ne kurriz te tjereve.

Ju keni qene nje haker tradicional. Si e keni gjetur kete modelin e ri per te nxjerre informacione nga kompanite

Ne fakt eshte pak e merzitshme. Sepse kam shkruar nje liber se si mund te jesh haker ka dokumente per kete gje dhe njerezit flasin pa pushim per subjektin.

Nuk eshte thjesht PRIT dhe NGJIT. Kjo gje behej 20 vjet me perpara. Ka qene me te vertete shume e merzitshme te degjoja dhe te shikoja tituj kryesore gazetash moderne qe me quanin haker kompjuteresh. Nuk kam turp nga kjo gje bile jam krenar.

Por i kuptoj arsyet qe i cuan ata te me quajne haker kompjuteresh. Ekziston nje arsye shume specifike.

Kam filluar me ISP-ne e pare ne Australi e njohur si Saburbia ne 1993-in qe nga ajo kohe kam qene botues dhe me raste edhe gazetar.

Ekziston nje perpjekje e qellimshme per te ripercaktuar ate qe ne po bejme jo si botues e cila mbrohet ne shume shtete apo aktivitete gazetareske te cilat mbrohen ne menyra te tjera si dicka qe nuk ka mbrojtje si puna e sulmit te kompjutereve dhe per keto arsye na ndane nga pjesa tjeter e shtypit dhe nga mbrojtjet ligjore.

shte dicka e organizuar dhe e bere nga kundershtaret tane gjithashtu edhe nga frika nga botues te tille The New York Times te cilet do te hetohen nese perfshijne aktivitetet tona ne botime apo gazetari.

Si e filluat trajtimin per strategjite e rrjedhjeve tuaja

Kur filluam Suburbia ne vitin 1993 une e dija qe kalimi i informacionit tek populli ishte shume i rendesishem. Keshtu ne i lehtesuam punen shume grupeve ne ishim printeri elektronik per shume kompani dhe individe te cilet na perdornin per te publikuar informacionin.

Shume prej tyre ishin grupe aktivistesh dhe avokate duke na sjelle keshtu informacione per kompani te tilla si Telestra gjiganti Australian i Telekomunikacionit. Kjo ishte ajo cfare po beja ne vitin 1990.

Ne ishim ISP-ja e fjales se lire ne Australi nje faqe interneti e fese Scientology dhe anti-kishe u perndoq nga Universiteti i Viktorias si rrjedhoje e kercenimeve ligjore te ardhura nga Kalifornia dhe jo vetem ata u perndoqen edhe nga shume vende te tjera dhe si perfundim erdhen tek ne.

Njerezit po iknin nga ISP-ja qe perkuleshin perpara kercenimeve ligjore te ardhura madje edhe nga nje kult ne Amerike. Kaq pashe ne fillim pa e kuptuar tamam se njerezit potencial mund te zbulonin informacionet e tyre duke krijuar keshtu nje kanal. Duke mos pasur nje publikues te fuqishem ne treg njerezit erdhen tek ne.

Do doja tju pyesja per Peiter Zatko nje haker legjendar dhe kerkues sigurie i cili mban pseudonimin Mudge

Po e njoh Mudge eshte nje djale mjaft i mprehte.
Tani Mudge po drejton nje projekt ne Agjencine e Projekteve per Kerkimet e Avancuara ne Departamentin e Mbrojtjes per te gjetur nje mundesi per te ndaluar rrjedhjet e cila duket shume e afert me organizaten tuaj.

A mund te me thuash dicka per lidhjen qe keni pasur dikur me Mudge

Mire... no comment pa koment

A ishit pjese e se njejtes skeme te hakerave Kur ishit haker kompjuteresh duhet ta keni pasur mundesine qe te njiheni mire.

Kemi qene ne te njejtin ambient. Une flisja me te gjithe njerezit ne ate ambient.

fare mendoni per punen e tij aktuale qe konsiston ne parandalimin e rrjedhjeve digjitale nga organizatat nje projekt i quajtur Cyber Insider Threat ose ndryshe Cinder

Nuk di asgje per te.

A mendoni se duke e njohur personalisht inteligjencen e tij ai mund te arrije te zgjidhe problemin e rrjedhjeve

Jo por kjo nuk do te thote qe veshtiresia per te marre dicka nuk do te rritet. Por mendoj se eshte nje ceshtje mjaft e veshtire per tu zgjidhur ne menyre te plote.

Dhe kercenimet e vazhdueshme dhe denimet jane arsyeja qe do te thote se ata qe tani jane te motivuar per tu marre me keto kercenime dhe denime. Keta njerez jane shume te motivuar. Censurimi mund te beje pune per njerez te motivuar mesatarisht por jo per kete kategori te njerezve tane qe standardet e motivimit i kane shume-shume te larta.

Mudge eshte nje djale i zgjuar dhe me nje etike te larte. Por dyshoj se ai do te kete probleme ne krijimin e nje sistemi qe do te fshihte abuzime te verteta.

Por qellimi i tij per parandalimin e rrjedhjeve nuk do ta lejoje te beje diferencime mes llojeve te ndryshme te permbajtjes. Do te mund te ndalonte informuesit aq sa ndalon infiltrimin e hakerave te huaj.

Jam i sigurt qe do tju tregoje spiunet ne Kine SHBA Rusi apo France. Ekzistojne shqetesime te verteta ne lidhje me aftesine per thithjen e te dhenave. Dhe ndoshta eshte etike per ta luftuar kete proces. Por spiunazhi po bazohet dhe stabilizohet ne marredheniet e njerezve. Frikerat se ku ndodhet apo nuk ndodhet vendi yt jane gjithmone me te keqija se sa realiteti.

Sikur te kishit nje kuti te zeze mund te vendosnit te gjitha frikerat tuaja ne brendesi te saj dhe ne menyre te vecante oportunistet ne qeveri apo ne industri private qe duan te trajtojne nje problem i cili ndoshta nuk ekziston fare. Nese do te dinit se cfare po ben nje qeveri e caktuar atehere kjo gje mund te zvogelonte tensionet.

Ka pasur raporte se Daniel Domscheit-Berg nje gjerman ka pas punuar me WikiLeaks ka ikur per te krijuar vete nje shoqate te tipit te WikiLeaks.

Gazeta Wall Street e quan ate si konkurrentin tuaj. Ne fakt ju a e shihni si konkurrent

Burimi i rrjedhjeve te informacionit eshte shume i madh. shte e dobishme per ne qe te kemi me shume njerez ne kete industri. shte mbrojtese per ne.

fare mendoni per idene e kopjeve te WikiLeaks

Kemi pasur disa dhe kane qene shume te rrezikshme. Nuk eshte dicka e lehte per tu manovruar. Ky eshte problemi.

Se fundmi kemi pare nje WikiLeaks Kineze dhe i inkurajuam qe te vinin tek ne dhe te punonin me ne. Do te ishte gje e mire qe te kishim me shume kineze-foles qe mund te punonin me ne ne menyre te dedikuar. Por ajo cfare ata kishin krijuar nuk kishte minimumin e sigurise dhe gjithashtu ata nuk kane as reputacionin e duhur per tu besuar. shte shume e lehte dhe e rrezikshme te krijosh dicka gabim.

A mendoni se iniciativa per media moderne ne Islande nje seri faturash per ta bere Islanden mbrojtesin me te madh te fjales se lire dhe informacionit ne bote do ta bente me te lehte kete gje

Jo ne nivelin e larte. Kemi te bejme me organizata qe nuk ju binden rregullave dhe ligjeve prandaj ligji nuk ka rendesi. Agjencite inteligjente i mbajne gjerat sekrete sepse shpesh ata i thyejne keto ligje.

Po ne lidhje me rrjedhjet e korporatave

Per rrjedhjet e korporatave po ligjet e fjales se lire mund ti bejne gjerat me te lehte por jo per kontraktoret ushtarake sepse ata jane ne te njejtin shtrat me agjencite e zbulimit. Nese perfshihet nje agjenci spiunimi atehere IMMI nuk do te te ndihmoje.
Kjo eshte arsyeja primare se pse ne per mbrojtje paresore kemi teknologjine dhe jo ligjet.

A ka organizata te tjera per rrjedhjet e informacionit qe ju do te vertetonit

Jo nuk ka asnje.

A shpresoni se departamenti i imigrimit do te nxise nje brez te ri organizatash te tipit WikiLeaks

Me shume se WikiLeaks botimin e pergjithshem. Ne jemi kanarine ne miniere qymyrguri. Ne jemi ne pararoje. Por sulmet kunder botuesve ne pergjithesi jane te renda.

Nese keni pasur nje liste deshirash te industrive apo qeverive cfare jeni duke kerkuar nga rrjedhjet

Te gjitha qeverite te gjitha industrite. Ne pranojme te gjitha materialet me rendesi diplomatike historike apo etike qe nuk ka qene treguar me perpara dhe jane nen ndrydhje te vazhdueshme.

Ka nje pyetje per te cilen industrite kane potencialin me te madh per reforma. Pra cfare eshte ajo gjeja e madhe pas qoshes

Pergjigja e vertete eshte qe une nuk e di. Askush ne publik e di. Por dikush ne brendesi e di patjeter.

Por ka edhe industrite qe kane me shume se te tjerat sekrete dhe ju e dini se ka gjera qe nuk do te donit ti kishit mesuar..

Kjo eshte e drejte. Brenda industrise se sherbimit te fshehte eshte nje shembull. Ata kane nje nivel me te larte te sekretit. Dhe kjo eshte gjithashtu e vertete ne industrise bankare. Industri te tjera qe jane jashtezakonisht te paguara mire le te themi Goldman Sachs mund te kene stimuj me te larte qe te mos humbasin punet e tyre.

Kjo eshte ajo cfare duam nga gjerat e dukshme Gjerat qe kane lidhje me inteligjencen - zbulimin luften dhe mashtrime masive financiare. Sepse ato ndikojne tek shume njerez dhe ne menyre shume te ashper.

Dhe ato jane rrjedhoja te veshtira per tu marre

Sidomos nga sherbimi sekret se denimet jane shume te renda.

Edhe pse numri i njerezve qe kane folur eshte i ulet ja vlen te permendet. Denimet mund te jene te renda por zakonisht te gjithe ja hedhin. Per te mbajtur njerezit ne kontroll duhet vetem ti beni te ndjehen te frikesuar.

CIA nuk eshte e frikesuar nga rrjedhjet e njerezve por eshte e frikesuar nga ideja se njerezit e dine qe mund te nxjerrin material dhe tia hedhin pa u lagur. Dhe nese kjo gje ndodh atehere menaxhimi do te humbase kontrollin.

Dhe WikiLeaks e ka strategjine kundershtuese - opozitare

Sakte. Permblidhet ne nje fraze kurajua eshte ngjitese. Nese mund te tregosh qe individet mund te nxjerrin nje informacion dhe te vazhdojne duke jetuar nje jete te mire eshte jashtezakonisht motivuese per njerezit.

SHKURT

Ende ska dale posta diplomatike per Shqiperine