Ligji për dokumentet, rastet kur përbën sekret shtetëror

Procedurat e merrjes së informacioni dhe dy rastet e kufizimit

do qytetar shqiptar ka t drejtn e informimit ndaj dokumenteve zyrtare dhe ligji e bn t qart se si mund t ushtrohet kjo e drejt q nuk prjashton as t huajt. Administrata publike sht n shrbim t do krkuesi, pasi neni 23 i Kushtetuts garanton t drejtn e informimit si e drejt themelore. Ligji aktual i miratuar n Kuvendin e Shqipris “Pr t drejtn e informimit pr dokumentet zyrtare” i jep garanci do personi fizik apo juridik, vendas apo i huaj, q ka t drejt t krkoj informacion pr “dokumentet zyrtare”, t cilat kan t bjn me veprimtarin e organeve shtetrore dhe t personave q ushtrojn funksione shtetrore, pa qen i detyruar t shpjegoj motivet pr t cilat e krkon nj informacion t till.

do person fizik apo juridik, vendas apo i huaj, ka t drejt t krkoj informacion pr t dhnat vetjake (t mbajtura n nj dokument zyrtar) t personave q kryejn funksione shtetrore ose shrbime publike, pr aq sa kto lidhen me cilsi t krkuara nga ligji pr personat q i ushtrojn kto detyra. Ligji bn t qart se do person fizik apo juridik, vendas apo i huaj, ka t drejt t njihet me dosjet dhe regjistrat e administrats (prvese kur ndalohet shprehimisht nga ligji). Sipas tij, do organ i administrats shtetrore dhe ent publik sht i detyruar t jap do informacion n lidhje me nj dokument zyrtar. Por, ushtrimi i t drejts s informimit mbi dokumentet zyrtare kufizohet n dy raste - pr shkak t sekretit shtetror (dokumentet e klasifikuara t tilla) dhe pr shkak t mbrojtjes s t dhnave personale. N do rast kufizimet duhet t jan t parashikuara shprehimisht nga ligji.
Pr t’u njohur me dokumentet zyrtare, qytetari duhet t’i drejtohet me nj krkes organit t administrats shtetrore apo entit publik prkats q disponon kt dokument. Gjithashtu, t bhet nj krkes me shkrim (dore apo fardo) mjafton q t qartsoj at far krkon, organin kujt ia krkon dhe mnyrn pr t pritur prgjigjen. Nse krkon edhe shpjegim verbal, duhet specifikuar n krkesn e tij.
Krkesa duhet t depozitohet n fardolloj mnyre (post, faks, dorazi etj.) n organin e administrats shtetrore apo entin publik. Nse bhet fjal pr informacione dhe dokumente lidhur me emrat e punonjsve, nga t cilt mund t merret informacion apo bhen krkesa, rregullat, procedurat pr marrjen e formularve t ndryshm, rregullat e prgjithshme ligjore, sipas t cilave vepron autoriteti publik, shpjegimet pr procedurat e puns, ku nuk bhet krkes, institucioni sht i detyruar t ket kurdoher kopje t gatshme t ktyre dokumenteve dhe t’i ver ato n dispozicionin e qytetarit. Atij do t’i vihet n dispozicion nj kopje e plot e dokumentit t krkuar. Organi i administrats shtetrore apo enti publik sht i detyruar t plotsoj krkesn brenda 40 ditve nga depozitimi i saj. Nse krkesa nuk mund t plotsohet, pasi sht fjala pr nj dokument q nuk mund t jet i hapur pr publikun (sekret shtetror apo pr shkak t mbrojtjes s t dhnave personale), ather organi i administrats shtetrore apo enti publik, brenda 15 ditve, kthen prgjigje me shkrim, duke treguar arsyet e mosdhnies s informacionit. Si rregull, ushtrimi i s drejts t informimit sht pa pages. N raste t veanta, nse realizimi i ktij shrbimi krkon shpenzime, institucioni prcakton dhe shpall paraprakisht tarifat prkatse, t cilat nuk jan m t larta se kostot pr realizimin e shrbimit. Qytetari ka t drejt t ankohet ndaj mosdhnies s informacionit t krkuar nprmjet nj ankese drejtuar organit, nga i cili ka krkuar informacion apo organit epror t tij. Por, gjithashtu, mund t ankohet edhe n gjykat dhe nse nga mohimi i s drejts ka psuar nj dm, mund t krkoj shprblimin e dmit.