Lohan: Udhetim pa viza edhe per Shqiptaret, ne mesin e vitit 2010.
Ambasadori i Komisionit Evropian ne Shqiperi, Helmut Lohan, ne nje interviste per TV “Klan” eshte shprehur se Shqiperia, ka plotesuar pjesen me te madhe te reformave integruese, qe do te ndikojne ne shqyrtimin e aplikimit te Shqiperise per statusin e kandidatit ne BE dhe liberalizimin e vizave. Sipas tij, pavaresisht progresit te forte, nese Shqiperia ne keto muaj realizon te gjitha reformat e mbetura, atehere heqja e vizave me 2010 do te jete nje realitet. Lohan nuk ka munguar te shprehe dhe qendrimin e tij ndaj bojkotit parlamentar dhe te zgjedhjeve te pjesshme vendore, nga ana e opozites socialiste. Sipas tij, nje demokraci funksionale i ofron qytetareve te saj nje zgjidhje te vertete, ose zgjedhje me sakte te vertete demokratike, keto jane zgjedhjet. Duke shtuar se nje demokraci funksionale i ofron qytetareve te saj nje forum, i cili duhet te jete pikerisht vendi i debatit demokratik, apo politik dhe vendi i vendimmarrjes politike apo demokratike, eshte Parlamenti. Ai ka bere thirrje per dialog politik mes paleve, per te bere reformat e medha.
Ju thate se marredheniet midis BE dhe Shqiperise, jane marredhenie inkurajuese. A nuk ishin te tilla ne vitin 2008? Cfare do te thote me teper marredhenie inkurajuese BE-Shqiperi?
Kjo qe doja te thosha eshte qe tani ka pritshmeri me te larta per Shqiperine, sidomos ne perputhje me standardet evropiane. Keshtu qe duke pasur gjithe kete parasysh, Komisioni Evropian merr ecurine, apo progresin e Shqiperise dhe ajo qe shikojme ne eshte se ka shenja inkurajuese te ketij progresi.
Nese do te benit nje krahasim mes progres-raportit te vitit 2008 me ate te vitit 2009, eshte permiresuar gjuha e BE rreth Shqiperise, per hapat qe ajo ka bere per te progresuar drejt BE-se?
Ajo qe do te thosha eshte se, eshte e veshtire qe te besh nje krahasim mes raportit te ketij viti dhe atij te vitit shkuar. Gjithsesi po te shikojme gjuhen teknike qe eshte perdorur, atehere do te veme re qe kete vit, per sa i perket fushave te caktuara te standardeve, do te shikojme qe keto fusha jane me te shumta, ato fusha te pakten ku ka pasur nje progres te caktuar. Pra, padyshim sic e dini ju, notat qe jepen jane nje progres i mire, nje progres i caktuar, ose aspak progres. Pra fushat qe kane pasur nje progres te caktuar, kane qene me te shumta kete vit.
Krahas bojkotit te Kuvendit, opozita i ka shtuar aksionet e saj politike, protestat e saj popullore dhe se fundmi, ne mospjesemarrjen ne zgjedhjet e pjesshme lokale te muajit nentor. Si e shikoni kete pershkallezim te qendrimeve opozitare?
Nje demokraci funksionale i ofron qytetareve te saj nje zgjidhje te vertete, ose zgjedhje me sakte te vertete demokratike, keto jane zgjedhjet. Po ashtu, nje demokraci funksionale i ofron qytetareve te saj nje forum, i cili duhet te jete pikerisht vendi i debatit demokratik, apo politik dhe vendi i vendimmarrjes politike apo demokratike, eshte Parlamenti. Ne progres-raport vihet re qe per shkak te zgjedhjeve, dialogu politik mes partive kryesore politike ne Shqiperi, eshte perkeqesuar dhe kjo ka bere qe edhe ecuria apo progresi per Shqiperine te jete me i vonuar, per disa ceshtje kyce ne lidhje me reformat. Prandaj, edhe ne nuk kemi pare ne fakt ndonje progres, lidhur me reformat ne kete Parlament te ri. Ndaj eshte e rendesishme qe dialogu politik te kthehet aty ku ka qene me pare dhe ta shikojme ate qe te ndodhe, pra kete dialog politik, kete vendimmarrje politike ne Parlament.
Duke pare edhe frymen e progres-raportit, a prisnit qe brenda ketij muaji, muajit tetor, te mund te shqyrtohet kerkesa e Shqiperise, tashme ka aplikuar vendi yne per statusin e vendit kandidat. A gjeni ndonje vend te BE-se qe mund ta bllokoje kete proces?
Jo, nuk ka bllokim pike se pari. Shtetet anetare te Bashkimit Evropian, ose ajo qe njihet si Keshilli i Ministrave, do t’i kerkojne Komisionit Evropian ne vjeshte qe te pergatise nje opinion per kerkesen e Shqiperise, per anetaresimin ne BE. Kjo kerkese pritet qe te behet pasi te jete miratuar dhe Kushtetuta e Parlamentit te ri te Gjermanise, e cila duhet riparuar per arsye te nje pjese te re legjislacioni. Ne ate moment, Komisionit Evropian do t’i behet kerkesa qe te jape nje opinion, per kerkesen qe ka bere Shqiperia. Atehere do te filloje puna menjehere, e cila do te coje ne opinionin e Komisionit Evropian. Ne kete opinion, pra ne kete dokument qe do te dorezohet, do te perfshihet edhe rekomandimi yne qe do te shikoje nese Shqiperise do t’i jepet ose jo, statusi i vendit kandidat per Bashkimin Evropian. Vetem atehere shtetet anetare te BE-se, pra Keshilli i Ministrave, do te kete mundesi qe te merret me te vertete me ate qe eshte substanca e aplikimit te Shqiperise, per anetaresim ne Bashkimin Evropian.
Si e shikoni ju pozicionin e qeverise shqiptare, ne raport me permbushjen e detyrimeve qe rrjedhin nga udherrefyesi per vizat. A jane permbushur keto detyrime dhe a ka shanse qeveria shqiptare, te mund te marri propozimin brenda gjashtemujorit te pare te vitit qe vjen?
Po, une shoh ne fakt nje shans realist, por pergjigja eshte ne duart e vete Shqiperise. Ajo qe do te thosha eshte se, Shqiperia ka permbushur nje sere te ketyre standardeve, te udherrefyesit per liberalizimin e vizave. Per shembull, mund te permendja ketu pasaportat biometrike. Megjithate ka ende standarde qe kane mbetur, per te cilat duhet punuar. Ketu per shembull, mund te marrim koordinimin midis Prokurorise se Pergjithshme dhe Policise. Pra te gjithe ketyre agjencive te zbatimit te ligjit, ose ligji qe ka te beje me te dhenat elektronike, pra kete lloj sistemi. Shqiperia ka ende disa standarde te tjera per te permbushur, per te plotesuar. Nese brenda muajve te ardhshem, Shqiperia do te mund qe t’i plotesoje keto kerkesa, te cilat jane dhene qarte ne dialogun per liberalizimin e vizave, atehere Komisioni Evropian do te mund te pergatise nje propozim per udhetimin pa viza edhe per shqiptaret, ne mesin e vitit 2010.
Ju thate se marredheniet midis BE dhe Shqiperise, jane marredhenie inkurajuese. A nuk ishin te tilla ne vitin 2008? Cfare do te thote me teper marredhenie inkurajuese BE-Shqiperi?
Kjo qe doja te thosha eshte qe tani ka pritshmeri me te larta per Shqiperine, sidomos ne perputhje me standardet evropiane. Keshtu qe duke pasur gjithe kete parasysh, Komisioni Evropian merr ecurine, apo progresin e Shqiperise dhe ajo qe shikojme ne eshte se ka shenja inkurajuese te ketij progresi.
Nese do te benit nje krahasim mes progres-raportit te vitit 2008 me ate te vitit 2009, eshte permiresuar gjuha e BE rreth Shqiperise, per hapat qe ajo ka bere per te progresuar drejt BE-se?
Ajo qe do te thosha eshte se, eshte e veshtire qe te besh nje krahasim mes raportit te ketij viti dhe atij te vitit shkuar. Gjithsesi po te shikojme gjuhen teknike qe eshte perdorur, atehere do te veme re qe kete vit, per sa i perket fushave te caktuara te standardeve, do te shikojme qe keto fusha jane me te shumta, ato fusha te pakten ku ka pasur nje progres te caktuar. Pra, padyshim sic e dini ju, notat qe jepen jane nje progres i mire, nje progres i caktuar, ose aspak progres. Pra fushat qe kane pasur nje progres te caktuar, kane qene me te shumta kete vit.
Krahas bojkotit te Kuvendit, opozita i ka shtuar aksionet e saj politike, protestat e saj popullore dhe se fundmi, ne mospjesemarrjen ne zgjedhjet e pjesshme lokale te muajit nentor. Si e shikoni kete pershkallezim te qendrimeve opozitare?
Nje demokraci funksionale i ofron qytetareve te saj nje zgjidhje te vertete, ose zgjedhje me sakte te vertete demokratike, keto jane zgjedhjet. Po ashtu, nje demokraci funksionale i ofron qytetareve te saj nje forum, i cili duhet te jete pikerisht vendi i debatit demokratik, apo politik dhe vendi i vendimmarrjes politike apo demokratike, eshte Parlamenti. Ne progres-raport vihet re qe per shkak te zgjedhjeve, dialogu politik mes partive kryesore politike ne Shqiperi, eshte perkeqesuar dhe kjo ka bere qe edhe ecuria apo progresi per Shqiperine te jete me i vonuar, per disa ceshtje kyce ne lidhje me reformat. Prandaj, edhe ne nuk kemi pare ne fakt ndonje progres, lidhur me reformat ne kete Parlament te ri. Ndaj eshte e rendesishme qe dialogu politik te kthehet aty ku ka qene me pare dhe ta shikojme ate qe te ndodhe, pra kete dialog politik, kete vendimmarrje politike ne Parlament.
Duke pare edhe frymen e progres-raportit, a prisnit qe brenda ketij muaji, muajit tetor, te mund te shqyrtohet kerkesa e Shqiperise, tashme ka aplikuar vendi yne per statusin e vendit kandidat. A gjeni ndonje vend te BE-se qe mund ta bllokoje kete proces?
Jo, nuk ka bllokim pike se pari. Shtetet anetare te Bashkimit Evropian, ose ajo qe njihet si Keshilli i Ministrave, do t’i kerkojne Komisionit Evropian ne vjeshte qe te pergatise nje opinion per kerkesen e Shqiperise, per anetaresimin ne BE. Kjo kerkese pritet qe te behet pasi te jete miratuar dhe Kushtetuta e Parlamentit te ri te Gjermanise, e cila duhet riparuar per arsye te nje pjese te re legjislacioni. Ne ate moment, Komisionit Evropian do t’i behet kerkesa qe te jape nje opinion, per kerkesen qe ka bere Shqiperia. Atehere do te filloje puna menjehere, e cila do te coje ne opinionin e Komisionit Evropian. Ne kete opinion, pra ne kete dokument qe do te dorezohet, do te perfshihet edhe rekomandimi yne qe do te shikoje nese Shqiperise do t’i jepet ose jo, statusi i vendit kandidat per Bashkimin Evropian. Vetem atehere shtetet anetare te BE-se, pra Keshilli i Ministrave, do te kete mundesi qe te merret me te vertete me ate qe eshte substanca e aplikimit te Shqiperise, per anetaresim ne Bashkimin Evropian.
Si e shikoni ju pozicionin e qeverise shqiptare, ne raport me permbushjen e detyrimeve qe rrjedhin nga udherrefyesi per vizat. A jane permbushur keto detyrime dhe a ka shanse qeveria shqiptare, te mund te marri propozimin brenda gjashtemujorit te pare te vitit qe vjen?
Po, une shoh ne fakt nje shans realist, por pergjigja eshte ne duart e vete Shqiperise. Ajo qe do te thosha eshte se, Shqiperia ka permbushur nje sere te ketyre standardeve, te udherrefyesit per liberalizimin e vizave. Per shembull, mund te permendja ketu pasaportat biometrike. Megjithate ka ende standarde qe kane mbetur, per te cilat duhet punuar. Ketu per shembull, mund te marrim koordinimin midis Prokurorise se Pergjithshme dhe Policise. Pra te gjithe ketyre agjencive te zbatimit te ligjit, ose ligji qe ka te beje me te dhenat elektronike, pra kete lloj sistemi. Shqiperia ka ende disa standarde te tjera per te permbushur, per te plotesuar. Nese brenda muajve te ardhshem, Shqiperia do te mund qe t’i plotesoje keto kerkesa, te cilat jane dhene qarte ne dialogun per liberalizimin e vizave, atehere Komisioni Evropian do te mund te pergatise nje propozim per udhetimin pa viza edhe per shqiptaret, ne mesin e vitit 2010.