Lufta kunder kultures e David Cameron-it
Ndersa kursimet fiskale mund te duken atraktive per Cameron-in ne planin afatshkurter per britaniket ndash dhe per mbare boten e cila perfiton nga gjalleria civilizimi dhe tradita e demokracise britanike ndash cmimi do te jete i pakapshem 8232823282328232Qeveria e Kryeministrit britanik David Cameron i ka shpalosur planet per disa prej shkurtimeve me drakoniane te shpenzimeve ne sektorin publik qe jane ndermarre ndonjehere nga ndonje qeveri e shteteve te zhvilluara. 8232Ne te vertete ministri i tij i Arsimit kohe me pare ka deklaruar se financimi per universitetet britanike duhet te reduktohet deri ne 40 per qind. Mirepo aspekti me shokues i ketij hapi eshte se Departamenti i Arteve dhe ai i Shkencave Humane do te preken me shume sesa shkenca dhe inxhinieria te cilat supozohen se jane me te mira per biznes. 8232Lufta kunder artit dhe shkencave humane nuk eshte asgje e re ndash ndonese kjo eshte e hera e pare qe lufta ndodh pikerisht ne Britani. Ronald Reagan kishte qene nismetari i vales se politikave dhe propagandes ne SHBA ne vitet tetedhjete te cilat demonizonin ndihmen nacionale per artet. Qe nga ajo kohe qeverite republikane ne SHBA kane ulur financimet per baletin poezine dhe skulpturen derisa demagoget si ish-prefekti i Nju Jorkut Rudolph Giuliani kane fituar peshe politike duke sulmuar veprat kunderthenese te artit pamor. 8232Mirepo qasja e qeverise se Cameron-it eshte me e lige sesa taktika e vjeter e krahut te djathte e marrjes ne shenjester te disiplinave qe mund te etiketohen si te dobesuara. Reduktimet britanike zbulojne nje nisme ne shtetet e zhvilluara ndash e cila ka zene rrenje edhe ne SHBA ndash per te marre ne cak ato drejtime qe japin nje shoqeri te hapur civile dhe nje popullate e cila veshtire shtypet. 8232Ne ish-bllokun sovjetik ishin poetet dramaturget karikaturistet dhe novelistet ata qe permes veprave te tyre trajtonin temat e lirise dhe te cilet ishin cak i policise sekrete. Sot ata kercenohen heshtjen dhe torturohen ne vendet si Irani Siria Kina dhe Birmania.8232Me sa duket as SHBA-ja dhe as Britania nuk kane arritur ne ate pike. Mirepo sulmi mbi artin dhe shkencat humane eshte nje hap i madh drejt qytetarise mbi te cilen mund te ndikosh lehte. Ne te vertete lufta kunder arteve dhe shkencave humane ne SHBA koincidoi me nje popullate shperfillese dhe pasive si dhe nje qeveri qe u sherben interesave te korporatave. 8232Akademiket ne arte dhe shkenca humane dihet jane te keqij ne mbrojtjen e asaj se pse puna e tyre ka vlere. Por perjashto forcimin e shoqerise civile dhe avancimin e lirive keto disiplina jane radhitur nen linjen e perfitimeve. Kush ka nevoje te studioje nga afer kerkon deshmi dhe ben argumentime te arsyeshme ndash shkathtesi qe promovon studimi i poezise romanit historise dhe filozofise Kush ka nevoje te studioje gjuhet dhe letersine krahasimtare Per Cameron-in nuk ka asnje dyshim pergjigjja eshte jo asnjera ska fije rendesie.8232Le te imagjinojme atehere nje Britani te se ardhmes qe ka parlamentare qe nuk e dine se cfare coi ne Luften e Pare Boterore ose cfare ishte epoka e Ndricimit gazetare qe nuk dine te shkruajne gjykates dhe hetues qe nuk arrijne tia dalin me sukses ne rastet e tyre dhe spiune dhe diplomate qe nuk flasin gjuhet ose nuk kuptojne kulturat e vendeve ne te cilat punojne. Ajo Britani do te dukej pak a shume si Amerika e sotme.8232Cameron i cili vete ka studiuar filozofine politiken dhe ekonomine ne Oksford duke qene se ishte pjese e atij bastioni te edukimit klasik Eton po e con poshte ndikimin boteror te Britanise se Madhe. Duke qene se ka humbur perandorine e saj Britania gezon nje ndikim boteror vetem per shkakun e fuqise se civilizimit te saj dhe edukimit te absorbuar nga vendimmarresit politike.8232Ajo joshje eshte shkaku se pse studente te vendeve ne shperthim te mbare botes ia mesyjne Britanise duke shpenzuar miliona sterlina per cdo vit ne kafenete e universiteteve britanike. Duke ndare pak fonde per institucionet qe kane krijuar ate civilizim Cameron ka siguruar se Britania e se nesermes do te jete nje komb i klases se burreshtetasve shkrimtareve dhe novatoreve kulturore boterore por nje vend i teknokrateve te rritur ne televizione te keqija me shume pak ndikim pertej ishullit te tyre te vogel.8232Nese asaj qe i eshte prere rruga nuk eshte rikthyer ne drejtimin e duhur Cameron-i dhe hartuesit e tij ideologjike do te krijojne nje komb te qytetareve te heshtur te cilet sikurse homologet e tyre amerikane do te jene me te gatshem qe shumicen e vullneteve te tyre qytetare do tia delegojne korporatave te interesave te ngushta. Ndersa kursimet fiskale mund te duken atraktive per Cameron-in ne planin afatshkurter per britaniket ndash dhe per mbare boten e cila perfiton nga gjalleria civilizimi dhe tradita e demokracise britanike ndash cmimi do te jete i pakapshem.
Autori eshte aktivist politik dhe kritik social libri me i fundit i te cilit eshte Ma jep lirine Nje doracak per revolucionaret amerikane. Ky veshtrim eshte shkruar per rrjetin boteror te gazetarise Project Syndicate pjese e te cilit eshte edhe Koha Ditore.