Majko Berisha orientoi marredhenie krize me Greqine
Kriza politike zgjedhjet lokale rikandidimi i Edi Rames ndash tri ceshtje te nderlidhura te cilat sipas ish-kryeministrit te Shqiperise deputetit te PS-se Pandeli Majko kane nje pergjigje objektive. Ne ndryshim nga perceptimi oferta e opozites eshte nje alternative reale per sa kohe qe ne vleresimin e Majkos ajo zgjidh problemin organik te tranzicionit marredhenien e qytetareve me sistemin politik dhe voten. Si e tille PS ka perpara nje beteje ne krye te se ciles serish do te duhet te jete Edi Rama.
Z. Majko se fundmi opozita eshte terhequr per sa i perket krizes politike duke dale me nje oferte qe nuk i parashikon si kusht per hetimin fletet e votimit. Pse tani kjo levizje dhe a mos valle po shperfillet nje investim politik gati dyvjecar
Po ta shikoni ne kontekstin e asaj qe po zhvillohet aktualisht ne politiken shqiptare nuk mendoj se ajo qe duket eshte ajo qe po ndodh. Ku e kam fjalen Ne pamje te pare duket sikur Partia Socialiste e lodhur eshte terhequr nga kerkesa e saj per hetimin e kutive te fleteve te votimit dhe jo per rinumerimin apo rishqyrtimin e rezultatit sikur e interpreton Partia Demokratike. Ne fakt nuk eshte keshtu. Ne thjesht kemi bere nje levizje taktike e cila ne thelb kerkon te pasqyroje me qarte lojen e qeverise dhe Kryeministrit aktual per tu futur ne zgjedhjet lokale me te njejten status quo psikologjike te zgjedhjeve te qershorit 2009. Qe do te thote qe te hyhet ne zgjedhje pa asnje kondicion qe te ngjalle mirebesimin e paleve te rrenoje besimin e votuesve te majte te vota dhe zgjedhjet dhe kete moment delikat dhe psikologjik ta shfrytezoje duke rritur presionin mbi opoziten. E gjitha kjo per te tejkaluar ate qe ne thelb eshte kriza reale e qeverise konfirmimi i rezultatit te 28 qershorit 2009. Eumlshte pikerisht mungesa e ketij konfirmimi moral ne shoqerine shqiptare e cila shpesh e ka bere qeverine te rrotullohet rreth vetes te shpike llojndashlloj procedurash per tiu shmangur asaj qe i druhet me teper fillimit te nje procesi hetimor per zgjedhjet e 2009-s. Megjithese ne pamje te pare duket sikur ka nje interes te qeverise aktuale per te nisur nje proces hetimi fakti qe tanime pas ofertes se re te PS dhe opozites ne pergjithesi ka nje germezim fjalesh nje zvarritje me pretendimin se oferta duhet sjelle ne Parlament etj. mendoj se nuk flet per nje ngerc te opozites por perkundrazi. Kjo deshmon per nje prishje te rregullave te lojes per nje perpjekje te qeverise dhe Kryeministrit per te tejkaluar momentin e hetimit te zgjedhjeve te 2009-s me nje histori procedurale me qellimin pra qe te hyhet ne zgjedhjet lokale me status quo-ne e paqarte per votuesit e majte sidomos ne besimin e tyre per voten dhe numerimin e saj.
Ju mendoni se oferta e re do te mundesoje realisht hetimin
Mendoj se ajo qe ka ndryshuar aktualisht eshte bashkepunimi i faktorit nderkombetar dhe koordinimi i opozites shqiptare me te per te realizuar pikerisht kete element. Tanime ajo qe konsiderohet nje pune e jashtezakonshme opozitare sfidoi fjalen e vjeter qe ekzistonte edhe per politiken shqiptare pra qe cudia me e madhe zgjat tri dite fakti eshte se cudia e zgjedhjeve dhe e hetimit te tyre nga viti 2009 e deri me sot po vazhdon po tingellon shume fort si kambane edhe ne veshet e nderkombetareve dhe kesaj logjike nuk ka asnje mundesi qe qeveria dhe mazhoranca aktuale ti shpetoje. Per ne dhe per mua personalisht eshte shume e qarte se ajo qe po ndodh ne thelb nuk mund te konsiderohet ne asnje rast nje krize e opozites por mendoj se jemi duke ecur drejt nje konkluzioni fundor te realizimit te nje prej momenteve me te rendesishem te pas viteve 90 krijimit te nje raporti shume te qarte midis shoqerise shqiptare dhe votes. Eumlshte nje nga momentet me delikate pasi eshte kuptuar mjaft qarte nga njerez qe votojne ose jo te majten se demokracia nuk eshte thjesht dhe vetem kopjimi i ligjeve te Perendimit por edhe realizimi fundor i nje elementi qe varet vetem nga Ne raporti me voten dhe numerimin e saj.
Besoni se Kryeministri do te cedoje
Nuk besoj te fjala cedim por te fjala detyrim per respektuar nje obligim qe vjen sa nga situata e brendshme ne Shqiperi aq edhe nga raporti qe ai ka personalisht dhe mazhoranca aktuale me faktorin nderkombetar.
Nje ceshtje qe sjell diskutim eshte fakti se kushti i opozites per te pezulluar protestat jane hetimi i zgjedhjeve te 2009-s teksa vete aksioni i protestave ngrihet mbi shqetesime te tjera qe kane te bejne me ekonomine jetesen etj. A ka nje paqartesi ne objektivat e opozites te pakten sipas formulimit qe ajo ben
Oferta e opozites nuk mund te shihet e ndare nga protestat e paralajmeruara te saj. E thene me kete jo duke parathene nje kontradikte ne ate qe eshte duke kryer opozita por duke pohuar nje nderlidhje te nje fakti se ne nuk kemi ndermend te leme lojen e z. Berisha per ta tjerre kete histori pa fund. Ne nuk mund te presim pasi data e zgjedhjeve te ardhshme lokale eshte dekretuar tashme nga Presidenti i Republikes dhe futja ne keto zgjedhje pa nje proces te qarte hetimor te 2009-s sigurisht do te ishte nje handikap shume i madh jo vetem le te themi per realizimin e nje fitoreje psikologjike te z. Berisha karshi opozites por do te ishte pjese e ngercit ne vazhdim te marredhenies se sistemit politik shqiptar dhe funksionimit te tij me zgjedhjet dhe raportimet qe do te behen edhe per zgjedhjet e ardhshme lokale. Dua te kujtoj se nje nga problematikat me te medha qe raporti i BE ne momentin e refuzimit te statusit te kandidatit kishte te bente me faktin se ende ne Shqiperi mbeten te hapura nje varg ceshtjesh qe per ironi te kesaj qe po ndodh ne vendin tone shtete te reja si Mali i Zi dhe IRJM i kane kaluar per arsye qe une do i quaja thellesisht subjektive. Kjo do te thote se nuk kane qene te lidhura me nivelin ekonomik te shoqerive ne fjale me raportet e politikes se tyre me proceset integruese por kane qene te lidhura me karakteristikat apo menyrat e veprimit te lidershipit te tyre. Mendoj se refuzimi i statusit te kandidatit duhet pare ashtu sic eshte ai mbi te gjitha ngarkon me nje fajesi direkte faktoret qeverises ne Shqiperi.
Per te mbetur te ceshtja e zgjedhjeve ka nje mendim se z. Rama mund te kandidoje serish per Bashkine e Tiranes. Ju mendoni se kjo eshte zgjidhje e menduar mire
Une jam i prirur qe ta shikoj kete ceshtje jo si nje zgjedhje e z. Rama midis kandidimit dhe moskandidimit te tij per Bashkine e Tiranes. Nese do te ishte nje proces zgjedhjeje personale do te ishte shume e lehte te flitej per kete ceshtje. Ajo qe me ben te ndihem i shqetesuar lidhet me faktin se beteja per Tiranen do te jete beteja me e rendesishme pas asaj te vitit 2009. Prandaj une mendoj ashtu sikurse jam shprehur edhe me pare se z. Rama duhet te jete ne krye te saj. Rikandidimi i tij per Bashkine nuk duhet pare thjesht si nje rikandidim per te marre edhe nje mandat tjeter por si drejtimi i nje beteje te madhe politike dhe elektorale me te cilen ne duhet te ballafaqohemi ne nje moment teper delikat per te ardhmen jo vetem te funksionimit te demokracise. Kjo eshte nje beteje qe ka nisur brenda shoqerise shqiptare e cila me shume sesa per pushtet eshte nje perballje per te mos lejuar vendin te shkoje ne drejtim te paditur.
Z. Rama do ti duhet te jete ne krye te betejes edhe per zgjedhjet parlamentare te vitit 2013. Si do te zgjidhet kjo gje pasi precedenti i 2009-s provokoi mjaft reagime
Pyetja qe me shtruat kishte te bente me zgjedhjet lokale por per te qene i sinqerte do te thosha se ne vazhdim te kesaj krize politike te cilat ende nuk i jane caktuar piketat mund te jene te vleresueshem per tu diskutuar disa skenare qe kerkojne gjithsesi vemendjen e nevojshme. Pergjigjja i referohej pra nje skenari le ta quajme procedural pra ne thjesht shkojme ne zgjedhje lokale normalisht. Veshtiresia ime per te pare nje Kryeminister me paterica qe reziston deri ne zgjedhjet lokale eshte shume e madhe do te thote se ka edhe skenare te tjere qe realisht do ta kerkonin opoziten qe te mendonte per te vepruar ashtu sic u thashe edhe me lart pra jo vetem ne stilin e protestes por edhe te negociates. Eumlshte nje strategji qe si rrallehere me pare eshte duke u perpjekur per tu perdorur nga ana e opozites e cila ne thelb e ka oferten e vet te dyanshme ndash si per ate qe quhet negociate thelbesore ne tavolinen e bisedimeve me palen e djathte te politikes ashtu edhe per protesten qe ka te beje me vleresimin e qarte te nje qeverie e cila nuk menaxhon tanime as situaten brenda vetes dhe jo me ate te mbajtjes se ekuilibrave sociale dhe politike te shoqerise shqiptare.
Z. Majko ditet e fundit nga juriste te njohur dhe dyndashish Presidentet e Republikes eshte marre nje nisme qe kerkon rishkimin e Kushtetutes. Gjykoni se ka nevoje per nderhyrje te reja ne Kushtetute dhe si e vleresoni sot produktin e 21 prillit kur dy forcat kryesore kryen edhe ndryshimet e para qe pas 1998
Mendoj se aktualisht ceshtja e ndryshimit te Kushtetutes eshte teper e veshtire per tu vene ne tavolinen e politikes shqiptare. Duke pasur parasysh edhe situaten e krijuar nga kriza mes paleve polarizimin politik te skajshem e shoh pothuajse ne kufijte e te pamundures qe te arrihet momentalisht momenti psikologjik i nevojshem per tu ulur ne menyre te qete dhe per te diskutuar ashtu sic duhet faktin e shtruar nga emrat e respektuar z. Meidani dhe z. Moisiu. Per momentin gjykoj se nisma ne planin moral ka te beje me nje reflektim lidhur me realitetin e krijuar ku vihen re nje sere problemesh dhe disbalancim pushteti te cilat do te thosha se me teper sesa interpretim i Kushtetutes se shkruar ka te beje me elemente te deformimit qe vijne nga politika subjektive dhe te individeve te caktuar. Gjithsesi ne vazhdim te pergjigjes do te thosha se n.q.s ia vlen tanime te insistohet per kete ceshtje nje hap i menduar mire do te ishte fiksimi i nje modeli ndryshimi kushtetute qe sipas meje ne radhe te pare do te duhet te perfshinte mekanizmin e referendumit qe ne ndryshimet e fundit nuk vu ne zbatim. Ashtu sikurse edhe u miratua Kushtetuta ne vitin 1998 me referendum mendoj se eshte e nevojshme pothuajse e detyrueshme - ne kushtet qe ka kaluar dhe kalon shoqeria shqiptare - aktivizimi i mekanizmit te referendumit per cdolloj ndryshimi qe klasa politike do te diskutoje ne te ardhmen e afert. Duhet te pranojme per shume arsye se nje pjese e madhe e shoqerise shqiptare ndihet e margjinalizuar per sa i perket vendimmarrjes se rendesishme per sa i perket jo vetem legjislacionit te thjeshte por edhe akteve te tjera. Kjo e ben edhe me emergjente thithjen e ketij opinioni te gjere qe ekziston ne shoqerine shqiptare per tu shprehur me mekanizma te tille sic eshte ai i referendumit.
Per te mbetur te nje problem juridik i krijuar pas rrezimit nga Gjykata Kushtetuese. E kam fjalen per marreveshjen e ujerave me Greqine. Po flitet per nje rinegociim ndash nga duhet nisur kjo procedure sipas jush
Marreveshja e kufirit detar me Greqine nuk ka thjesht karakter juridik ajo ne thelb eshte nje ceshtje politike e cila tanime ekziston midis Shqiperise dhe Greqise. Ajo qe dua te identifikoj qarte eshte se kjo marreveshje sipas meje do te jete e veshtire pothuajse e pamundur qe te negociohet nga qeveria aktuale e cila ne opinionin publik shqiptar mbrojti nje variant qe u rrezua ne Gjykaten Kushtetuese duke akuzuar ne maksimum opoziten dhe mandej duke kaluar ne heshtje nje histori qe vetem me heshtje nuk mund te kalohej. Mendoj se ne vazhdim ka nje TENDENCEuml qe pas vitit 2005 e me tej ceshtja e marredhenieve me Greqine te orientohet drejt raporteve pa shume permbajtje. Dhe ritheksoj se kjo tendence ka nje grafik te vetin i cili mund te orientoje edhe nje rilindje te nje fryme konfliktuale ne marredheniet mes Shqiperise dhe Greqise. Ne Greqine dhe Italine i kemi fqinjet tane me te vjeter qe nga fillimi i kohes. Ne marredheniet tona ka pasur dite me diell por edhe dite me shi. Por sic e thashe eshte fqinjesia me thelbesore qe Shqiperia ka pasur me te cilen ka pohuar edhe vjetersine e vet perballe Greqise dhe ajo perballe nesh. Ashtu sic ndodh me fqinj te vjeter ne perceptimin tone kufijte perballe njeri-tjetrit jane teper te ngaterruar aq sa e perseris sic ndodh rendom me fqinj kaq te vjeter askush nuk e ka te qarte se ku fillon dhe mbaron Greqia dhe ku fillon dhe mbaron Shqiperia. Por e perseris qe Shqiperia qeveria aktuale humbi nje rast shume te rendesishem per te filluar nje negociate thelbesore per sa i perket ceshtjes se kufijve dhe me historine e leshimeve apo pazareve orientoi nje situate te re krize ne marredheniet me nje fqinj te rendesishem dhe mik sic eshte Greqia. Tanime mendoj se historite e rinegociimit mua me duken histori procedurale dhe pa permbajtje dhe pothuajse nje mision i pamundur per qeverine aktuale. Mendoj se ne nje kohe tjeter me nje status quo tjeter do te kemi nje histori tjeter politike dhe shpresoj me nje zgjidhje te qenesishme.