Mastera profesionalë, rikonvertohen diplomat e vjetra, ulen në vlefshmëri
Tafaj rikthen në shina diplomat e vjetra katërvjeçare, ende i paqartë konvertimi i Masterave të Nivelit të Dytë
Pas katr vitesh eksperimentimi, diplomat e vjetra katrvjeare universitare do t rikthehen n vlefshmrin e tyre origjinale, pra n diploma “Masteri”, emrtim q zvendson “Masterat e Nivelit t Par”. Burime nga Ministria e Arsimit dhe e Shkencs bjn t ditur jozyrtarisht pr gazetn se kjo sht prmbajtja kryesore e konvertimit t ri q do t’u bhet diplomave, me ndryshimet ligjore t prezantuara pjesrisht dje nga ministri Tafaj.
Pesvjeari barazohet me pesvjearin
Bhet fjal pr nj rikthim n shinat e diplomave universitare, pasi katrvjeart u konvertuan n pesvjear automatikisht me ligjin e arsimit t lart q sht ende n fuqi, ndrkaq q Shqipria “zyrtarisht” u b vendi i vetm n bot ku t gjith t diplomuarit prpara vitit 2006 ishin t diplomuar me Master e askush me Bachelor.
N t njjtn koh sht i paqart konvertimi q do t psojn Masterat e Nivelit t Dyt. T njjtat burime bn t ditur pr gazetn se jan disa alternativa t diskutuara. Kshtu, MND-t mund t konvertohen n Mastera Shkencor e si pasoj t barazohen me Diplomat aktuale t Nivelit t Dyt (DND) ose t konvertohet n DND dhe t quhen t shlyera detyrimet q ka studenti n vitin e par t Doktoraturs, nse ai zgjedh q t vazhdoj ciklin e tret t studimeve. Sipas specialistve t arsimit, secila prej ktyre dy mnyrave rikthen n vlefshmri t njjt dy sistemet, pasi barazon sistemin 3+2 me sistemin 4+1, n ndryshim nga formati i mparshm ku sistemi 3+2 ishte nnvlersuar kundrejt sistemit 4+1.
Dilema e ka emrin MND
Lajmi nuk konfirmohet zyrtarisht ende nga Ministria e Arsimit, e cila pret hartimin e draftit prfundimtar q do t kaloj m pas n Kshillin e Ministrave pr miratim. Problemi i vetm q ka dal pr specialistt e ministris, duket se ka t bj me konvertimin e Masterit t Nivelit t Dyt. Nj ndr propozimet e dala nga ministria duket se sht q Masteri i Nivelit t Dyt t “shlyej” detyrimet e kandidatit pr studimet e organizuara t Doktoraturs, por t mos konvertohet n nj diplom, pasi aktualisht ka m shum pesh se Masteri i Shkencave (ish-DND-ja).
Megjithat, kjo do t sillte nj kaos n arsimin e lart e nj paradoks: pasi ndrkoh q kjo do t lejonte studentt t kalonin n vit t dyt Doktoratur (me an t MND-s) do t’u privonte atyre t drejtn pr t vijuar Doktoraturn, pasi nuk kan Master Shkencor, por vetm Master Profesional (diplomn katrvjeare).
Riemrtimet
Pr t vijuar Doktoraturn, tashm ekziston vetm nj mnyr, marrja e diploms “Master i Shkencave”, q sht emri i ri i vendosur nga ligji pr Diplomat e Nivelit t Dyt. Projektligji ka ndryshuar gjithashtu edhe emrat e diplomave. N kt mnyr, Diplomat e Nivelit t Par do t quhen diploma universitare “Bachelor”, Diplomat e Nivelit t Dyt “Master i Shkencave”, ndrsa “Masterat e Nivelit t Par”, thjesht “Master”. Projektligji i ri parashikon q ata t cilt prfundojn “Bachelor”-in (ish-DNP-n) mund t vijojn studimet n “Masterin” njvjear ose n “Masterin e Shkencave” dyvjear, q kan zn vendet e diplomave t deritanishme. Ndrkoh, pr t vijuar Doktoraturn, duhet q t kesh medoemos “Masterin e Shkencave”. Ata q diplomohen kt vit n “Master t Nivelit t Par” do t marrin diplom universitare “Master” dhe me t mund t vijojn studimet “Master i Shkencave”, duke konvertuar nj pjes t programit q kan zhvilluar gjat vitit t studimit t tyre. Masteri i Nivelit t Dyt nuk prfshihet m n sistemin ton arsimor, sipas projektligjit t ri, duke hequr nj nga hallkat m t debatuara t sistemit arsimor universitar.
Tri deg t integruara!
N ndryshim nga ligji n fuqi, ky projektligj parashikon q vetm 3 deg do t ken studime t integruara t ciklit t dyt dhe nuk e ka ln n dor t universiteteve t prcaktojn se cilat deg duhet t ken studime m shum se 3-vjeare. “Institucionet e arsimit t lart n fushat e mjeksis, veterinaris dhe arkitekturs ofrojn programe t integruara t studimeve t ciklit t par dhe t dyt s bashku”, - prcakton projektligji, duke ln n kt mnyr vetm degt e mjeksis, stomatologjis, veterinaris dhe arkitekturs me studime t integruara t nivelit t dyt dhe t gjitha t tjerat t ndara n Bachelor dhe Master.
Specializimet
Projektligji ka kufizuar gjithashtu edhe fushat ku mund t kryhen specializimet. “Programet e studimeve specializuese afatgjata jan programe t studimeve t ciklit t tret, profesionalisht t orientuara, q ofrojn njohuri pr profesione specifike n fushat e mjeksis, stomatologjis, veterinaris dhe drejtsis. Kto programe t studimeve prfshijn studime teorike t kombinuara me aplikime praktike dhe trajnime profesionale. Mund t prfshihen n to dhe veprimtari krkimore, nse nevojitet”, - prcakton projektligji, duke ln n fuqi vetm specializimet n mjeksi dhe magjistraturn n drejtsi. Gjithashtu, sht prcaktuar se vetm “n fushn e mjeksis, programet e studimeve t Doktorats mund t ofrohen t integruara me studimet specializuese afatgjata”, duke prjashtuar n kt mnyr t gjitha degt e tjera nga specializimet afatgjata si pjes e ciklit t tret t studimeve.
“Diplom profesionale”
Nj tjetr diplom do t’i bashkngjitet tashm sistemit ton arsimor. Kjo sht diplom jouniversitare, por q sht mbi arsimin e mesm. Projektligji parashikon se institucionet e arsimit t lart kan t drejt t ofrojn edhe programe t studimeve profesionale, pas arsimit t mesm, jouniversitare, me jo m pak se 120 kredite. “Zgjatja normale e ktyre programeve sht jo m pak se 2 vite akademike dhe n prfundim t tyre lshohet diplom profesionale “Diplom profesionale n...” Nj pjes e krediteve t studimeve pas arsimit t mesm mund t transferohen n studimet e ciklit t par, n prputhje me kriteret q vendosin IAL”, - prcaktohet n ndryshimet e propozuara q i bhen nenit 26 t ligjit t arsimit t lart.