Mbi reformën në Drejtësi: Hyrje me një vështrim mbi çështjen gjyqësore Gërdeci
Nga Fitim Hoxhati
Për tragjedinë e Gërdecit çnuk pam렠e dëgjuam këto tre vite e ca, ndaj kam frikë çna pret akoma. Tani na duhet të dëgjojmë edhe zotin ambasador t렠OSBE tek i mban isonjë Kreshnik Spahiu (Ballkan Web 16.6.2011)
E thënë shqip, sipas të nderuarit ambasador, drejtësia shqiptare është zero përderisa sa nuk u a mbledh këtyre avoketëve që e bën렠han gjykatën shqiptare .
Vërtet렠për avoketët ka vënd për të thënë shumë gjëra ndër to edhe për procesin e Gërdecit por si i nderuari ambasador ashtu edhe shumë i nderuari nënkryetar kam frikë se ngatërrojnë pasojën me shkakun.Kjo sepse ata të dy bashkë duket se nuk e njohin realitetin e procesit gjyqësore shqiptar. Ambasadori them se ka shkelur një ndër parimet themelore të njohjes përgjithësisht e posaçërisht të diplomacisë , investimin pas njohjes dhe analizës se plotë e objektive të gjërave, ndërsa nënkryetari ynë i nderuar, meqënëse nuk kam bazë të them se nuk do ,nga ana profesionale dyshoj të jet렠në gjëndje të bëjë analiza.
Natën e ngjarjes , kur pash렠Edi Ramën tek i hodhi dorën në shpatulla Saliut , një drithmë ngashërimi e shprese më mbërtheu nga ai veprim tejet njerzor e shqiptar i mirfilltë : Epo thashë me vehte - mbase na prin për së mbari kjo gjëmë e merremi vesh ! Ra ky mort e u pamë ! - do thosh Kadareja .
Por të nesërmen që pa gdhirë akoma u llahtarisa nga ca të ditur e parimorëqë nuk lanë fjalë pa i thënë edhe duke e përçmuar për atë sentimentalizëm të pakuptimtë ndaj një personi që sipas tyre ish fajtor për gjithë atë kasaphanë.Më e bukura është se tani kur ky Edi Ramë , krijoi bindjen e fajsis렠së Salës,sipas tij, për çdo gjë, e sulmojnë për ekstremizëm pra në të kundërtën.
Mirpo unë arsyetoja ndryshe dhe them me të drejtë : Në gjëmë e menjëherë pas saj njeriu mendon për gjëmën e jo për dënime. Me shqipe , në gjëmë të vjen edhe hasmi e nuk e nget njeri. Në gjëmë janë ata që nuk janë më, ndaj të gjallët kujtohen më pas. Për shkakun e fajin e gjëmës gjithnj렠pritet të ftohen gjakrat sepse duhen dëgjuar njerzit , duhen parë e duhen matur gjërat. për të vënë pastaj gishtin. A nuk kemi anatemuar Enver Hoxhën tek bënte prognonzat sinoptike pa filluar gjyqet akoma ?
Por komentet për gjestin e Ramës , ishin të ultat ,për t렠mos thënë të ndyrat e para të kësaj historie. Mbani shënim: Nuk them rastësisht e as mund të akuzohem në përdorimin e kësaj fjale në këtë rast, jo vetëm për shkak të një koecidence (1)por edhe sepse do dilnin të tjera ndyrësira më pas sikur e kam ndjer렠që në atë kohë kur kam deklaruar publikisht në shkrimin Shteti Ligjor,dy standartet dhe mjerimijuridik , ku lidhur me marifetet proceduriale në çështjen Basha kam shënuar :
- Në të tilla klauzola të shtetit ligjor ka përfunduar dhimbshëm kjo çështje gjyqsore më e madhja e këtyre viteve të fundit dhe ndër më të mëdhatë pas atyre të Piramidave.Mos o zot të përfundojë kështu edhe çështja e Gërdecit. ! (SHQIP 16 prill 2009 fq 29 )
_____
(1) - Gërditet -i vjen të ndotë, nga sllavishtja,Çabej Studime etimologjike ,vol 4
- Gërdec sifilis . përdoret si mallkim : T렠rëntë gërdeci ! Fjalori i gjuhës së sotme shqipe Tiran렠1980
Nuk është e drejt렠të shprehem për Gërdecin si ngjarje në vetvehte, çfarë ndodhi e pse ndodhi . Këto pyetje me ca të tjera si ku, kur ,kush , përse etj , përbëjnë axhendën e hetimit e gjykimit që nuk kanë përfunduar akoma. Është kjo axhend렠që duhet të nxjerrë të vërtetën , ndaj them se flasin kuturru , duke i parë përciptaz a shkëputur gjërat.
Unë njoh tabllonë e plotë t렠 prokurorisë në kët렠çështje, me pikë e presje, e megjithatë nuk çmoj se është koha për folur sepse axhenda e se vërtetës është me dy puntata, ndër të cilat e Gjykatës është e dyta por nga vlera e para.
Pastaj kushdi çfarë asi mban nën mëngë kjo gjykatë e jona kaq e qet렠në punët e saj .Ndaj do flas vetëm për një Gërdec tjetër …
***
Procesi i Gërdecit u nis me aq buj렠e tërsëllëmë helikopterësh me 29 të akuzuar , pothuaj një për viktimë. Hajde thuaj pastaj se nuk godet kjo prokurori e jona .
Por që nga hetimi e deri sot n렠gjykim, pas më shumë se tre vjetësh e gjysëm , thon렠veç kokë turku ka. Jo !, Unë nuk them se nuk janë zënë fajtorë e se janë edhe të tjerë, se këta jan렠 këmbë e dhisë e se janë lën렠 bajlozërit. Ndonse e njoh shumë mirë dosjen hetimore unë nuk hyj kësaj ane jo vetëm sepse nuk më përket por edhe sepse ajo çdo gjë mund të jetë por dosje hetimore jo. Nisur nga shumë e shumë çështje të dështuara mund të them se Prokuroria e jon렠nuk kërkon të vërtetën kriminale por realizimin e objektivit më absurd në sy të së drejtës: nisjen e bitisjen e hetimit me një akuzë çfarëdo për aspekte qoftë edhe dytësore q렠ndeshen pothuaj në çdo çështje, vetëm e vetëm për të larë duart, si Ponc Pillati .
Kjo është filozofija e kokës së turkut në Drejtësinë tonë.Është një filozofi tragjike q렠më kujton rastin e ilacit tek romani Çitadela i Kroninit. Kur pacientja priste ilaçin, bashkëshortja e mjekut nuk po e gjente dhe vonesa rrezikonte të humbisnin jo vetëm lekët e vizitës por edhe klienten e pasur e tekanjoze, ahere mjeku i thotë: Bjer një ilaç çfardo !
Tek ne, me këtë filozofi, të zunë me bazuk dënohesh vetëm për armëmbajtje pa leje , u kape drog렠dënohesh vetëm ti si korier
Të shikosh dosjen hetimore edhe profan të jesh çuditesh.Nëndë të dhjetat e saj janë dokumente, dhe procese të marrjes së tyre , shumica dërmuese konfirmojnë veprime të ndryshme që vërtet렠lidhen por duke mos mbartur gjurmë të veprës penale nuk ka pse futen n렠dosje faqe të tëra kur mjafton procesi i kqyrjes për pjesët që paraqesin vlerë provuese për çështjen. E bukur është se për të vërtetuar se është bërë një telegram a është nisur një shkres렠merret e i serviret gjykatës si pjesë e dosjes gjithë blloku i postës apo i gjithë libri i protokollit qindra faqesh, në vënd të një faqeje në fotokopje të vërtetuar apo të procesit të kqyrjes. Gjykata në do, të kërkojë origjinalet e tia shpien. Këto që them janë aspekte formale , standarte për çdo proces gjyqësor e jo më në të tillë. Furgonet që transportuan dosjen Gërdeci në gjykatë , ishin domethënës , parathënës për babilonin렠e këtij gjyqi q렠mund ta quaj gërdec i Drejtësisë. Ditë të tëra të procesit i u kushtuan vetëm administrimit të provave shkresore kur mund të ne vojitej vetëm një ditë. Gabime të tilla nuk jan렠thjesht렠teknike.
Kushdo të jetë e humbet mendjen në atë mal letrash të paraqitur