Medvedev:Me SHBA jemi në rrugë të mbarë, por duhen veprime konkrete
Si ndiheni në këtë pozicion. Për ju është hera e parë që jeni në një post të tillë të lartë. Cila ishte e papritura më e madhe me të cilën jeni përballur në pozicionin e Presidentit të Rusisë?Nuk mendoj se do të them ndonjë gjë të veçantë, po të pohoj se puna që bëj është shumë interesante, por njëherazi shumë e vështirë. Nuk ka të bëjë me moshën nëse je 44 apo 88 vjeç. Ajo është një punë që kërkon përkushtim. Në moshën time mund t‘i imagjinoni emocionet që mund të përjetohen në një pozicion të tillë. Nga ana tjetër, sigurisht për të kuptuar dhe ndjerë këtë punë, të duhet të qëndrosh një kohë të gjatë në këtë post. Sa për punën time, mendoj se testet e rëndësishme për mua janë të dukshme: kriza ekonomike e vitit të kaluar. Unë sapo kisha ardhur në Kremlin, kur ndjeva për herë të parë afrimin e krizës dhe të gjithë e ndjemë se bëhej fjalë për një zhvillim shumë të rëndësishëm që do të zgjaste shumë. Një tjetër problem i madh dhe i rëndësishëm ishte edhe konfl ikti në Gjeorgji, kur na u desh që të mbronim banorët e Osetisë së Veriut. Nuk u ndjeva mirë me ngjarjet në terren, por më duhej që të merrja ven-dime. Këto mendoj se ishin dy provat më të rëndësishme me të cilat jam përballur, që kur kam marrë detyrën e Presidentit.
Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me disa çështje të tjera me të cilat po përballeni. Rusia ka thënë se ajo nuk dëshiron që Irani të zhvillojë armë bërthamore. Kryeministri Putin e ka pohuar disa herë, gjithashtu edhe ju. Megjithatë burimet e fundit zyrtare fl asin për një mungesë bashkëpunimi nga Irani me bashkësinë ndërkombëtare për ta sigu-ruar atë se programi bërthamor do të jetë vetëm për përdorim civil. Irani thotë se nuk do ta negociojë këtë çështje dhe Rusia, nga ana tjetër, nuk po mbështet ndërmarrjen e sanksioneve ndaj Iranit. Në këtë kontekst a keni ndërmend që të ndërmerrni hapa konkretë për të parandaluar Iranin apo e juaja është një retorikë boshe?Ne kemi marrëdhëniet tona me Ira-nin dhe kjo është arsyeja që mund t‘ju fl as për synimet e këtij vendi, jo nga sa thuhet për të, pra jo nga informacionet e shërbimeve të vendeve të tjera, por duke u nisur nga realiteti. Sigurisht mendoj se Irani ka nevojë për disa motive, në mënyrë që të sillet siç duhet në lidhje me programin e tij bërthamor. Së dyti, Irani duhet të vazhdojë bashkëpunimin me Agjencinë Bërthamore, sepse është detyrimi nga ana e tij. Së treti duhet të krijojmë për Iranin një sistem motivesh pozitive, në mënyrë që ai ta dojë një bashkëpunim të tillë. Për sa i takon sank-sioneve mendoj që para se të vendoset për sanksione të tjera duhet që të eksplorojmë plotësisht ato ekzistuese dhe para se të marrim masa të mëtejshme duhet të jemi plotësisht të sigurt se nuk ka më asnjë opsion tjetër.
Një tjetër pyetje në lidhje me Iranin është se Rusia ka rënë dakord që t‘i shesë Iranit një sistem antiavion dhe antiraketë S-300. Kur do t‘ia jepni Iranit këtë sistem?Marrëdhëniet tona me Iranin kanë edhe një komponent ushtarak dhe be-sojmë se në këtë rast, ne veprojmë në aleatëve të tij. Kjo do të thotë që mund të ndodhnin situata të paparashikueshme në të gjithë rajonin e më gjerë. Për këtë arsye, para marrjes së ndonjë vendimi është e rëndësishme vlerësimi i situatës. Por kolegët e mi izraelitë më thanë se nuk kanë ndërmend që të ndërmarrin ndonjë sulm ndaj Iranit dhe unë u besoj fjalës së tyre. Pra ju nuk prisni ndonjë sulm të Izraelit në Iran? Shpresoj të mos merret një vendim i tillë. Irani duhet nxitur për bashkëpunim dhe nga ana tjetër, Irani nuk duhet të shprehet kundër Izraelit me tone të ashpra. Kjo është e papranueshme në një botë moderne dhe në këtë këndvështrim Irani duhet të nisë të mendohet. Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me marrëdhëniet Rusi-SHBA. Presidenti Obama ka folur për një "rinisje" të marrëdhënieve. Ambasadori juaj në NATO tha se pas takimit që keni pasur me Obamën, mund të nisë një epokë e re në marrëdhëniet ruso-amerikane. Çfarë kërkoni ju konkretisht nga ad-ministrata amerikane dhe e kam fjalën specifi kisht për çështje që kanë të bëjnë me NATO-n dhe sistemin antiraketë? Cilin do ta quanit si një rezultat të mirë nga amerikanët? Ne do të kemi rezultate të mira. Ak-tualisht kemi marrëdhënie me të vërtetë pozitive me administratën e re, person-alisht unë me Obamën dhe zyrtarët e tjerë me njëri-tjetrin. Është shumë i rëndësishëm fakti që fl asim gjuhë të ng-jashme. Fatkeqësisht kjo nuk ndodhi me administratën e kaluar dhe vitet e fundit, edhe pse më parë ne kishim mundur të binim dakord në të gjitha çështjet e axhendës sonë të përbashkët. Nuk është sekret fakti që u përpoqëm që të ndihmo-jmë kolegët amerikanë në disa situata, veçanërisht pas 11 shtatorit. Mendoj se ky është "rifi llimi", edhe pse është në fakt një term relativ, por që do të japë rezulta-tet e tij. Në këtë kontekst, duhet të shihen edhe çështje të tjera, si marrëdhëniet me Europën, apo problemet në Lindjen Medvedev:Me SHBA jemi në rrugë të mbarë, por duhen veprime konkrete përputhje me detyrimet ndërkombëtare. Nuk i kemi dhënë dhe nuk do t‘i japim kurrë Iranit armë që nuk janë të ligjshme. Ne kemi operuar dhe operojmë me kom-plekse mbrojtës. E dini, besoj, se ka shumë persona në Izrael që thonë se, nëse ju do ta shpërn-dani atë sistem, atëherë Izraeli mund të ndihet se duhet të ndërhyjë para një goditjeje të mundshme nga Irani, sepse me vendosjen e atij sistemi sulmi nga ana e Izraelit do të bëhet më i vështirë. Pra me ofrimin e një sistemi të tillë, ju i hapni rrugë një periudhe shumë të tensionuar. Një orë pas intervistës do të kem një bisedë me Presidentin e Izraelit, Peres, i cili në një vizitë që pati në Rusi, së fundi tha diçka që është shumë e rëndësishme për ne të gjithë, pra që Izraeli nuk do të ndërmarrë ndonjë sulm ndaj Iranit, sepse Izraeli është një vend paqësor. Si pasojë, çdo furnizim me armë, për më tepër me armë mbrojtëse, nuk ka përse të ngjallë tension, përkundrazi një gjë e tillë duhet që ta lehtësojë tensionin. Por nëse ka njerëz që kanë plane të tilla, më duket se ata duhet të mendohen para ndonjë vendimi. Detyra jonë nuk është forcimi i Iranit dhe dobësimi i Izraelit për krijimin e një situate normale në Lindjen e Mesme. Mendoj se kjo është detyra jonë.
Kur Kryeministri izraelit, Natanjahu, ishte në Moskë së fundi, ia bëtë të qartë një gjë të tillë?Natanjahu e vizitoi Moskën së fundi dhe ishte një vizitë shumë e fshehtë, megjithatë kjo është çështje e tyre. Unë nuk i kuptoj fort mirë arsyet e një veprimi të tillë, por mund të them se marrëd-hënia jonë ishte absolutisht e qetë dhe normale. Biseduam së bashku. Mendoni se ishte një takim pozitiv? Ishte një takim normal. Folëm për probleme të ndryshme. Ne jemi takuar edhe me Ahmadinexhadin. Komuniko-jmë me të gjithë dhe besoj se është një avantazh i yni.
Nëse Izraeli do ta sulmonte Iranin, a do ta mbështeste Rusia Iranin?Rusia nuk mund të mbështesë ndokënd, apo të veprojë në një situatë të tillë. Ne jemi një shtet paqësor dhe kemi botëkuptimin tonë në lidhje me strat-egjitë e mbrojtjes. Kemi aleatët tanë me të cilët kemi përfunduar marrëveshje. Në rastin e Iranit ne nuk kemi ndonjë detyrim ndaj këtij vendi, por kjo nuk do të thotë që do të jemi indiferentë ndaj situatave të tilla. Kjo do të ishte gjëja më e keqe e mundshme. Kam bërë komentet e mia në lidhje me këtë çështje dhe le të arsyetojmë për një çast mbi pasojat. Ajo që do të vinte, do të ishte një situatë e rëndë humanitare, një numër i madh refugjatësh, dëshira e Iranit për t‘u hak-marrë, jo vetëm ndaj Izraelit, por edhe aleatëve të tij. Kjo do të thotë që mund të ndodhnin situata të paparashikueshme në të gjithë rajonin e më gjerë. Për këtë arsye, para marrjes së ndonjë vendimi është e rëndësishme vlerësimi i situatës. Por kolegët e mi izraelitë më thanë se nuk kanë ndërmend që të ndërmarrin ndonjë sulm ndaj Iranit dhe unë u besoj fjalës së tyre.
Pra ju nuk prisni ndonjë sulm të Izraelit në Iran? Shpresoj të mos merret një vendim i tillë. Irani duhet nxitur për bashkëpunim dhe nga ana tjetër, Irani nuk duhet të shprehet kundër Izraelit me tone të ashpra. Kjo është e papranueshme në një botë moderne dhe në këtë këndvështrim Irani duhet të nisë të mendohet.
Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me marrëdhëniet Rusi-SHBA. Presidenti Obama ka folur për një "rinisje" të marrëdhënieve. Ambasadori juaj në NATO tha se pas takimit që keni pasur me Obamën, mund të nisë një epokë e re në marrëdhëniet ruso-amerikane. Çfarë kërkoni ju konkretisht nga ad-ministrata amerikane dhe e kam fjalën specifi kisht për çështje që kanë të bëjnë me NATO-n dhe sistemin antiraketë? Cilin do ta quanit si një rezultat të mirë nga amerikanët? Ne do të kemi rezultate të mira. Ak-tualisht kemi marrëdhënie me të vërtetë pozitive me administratën e re, person-alisht unë me Obamën dhe zyrtarët e tjerë me njëri-tjetrin. Është shumë i rëndësishëm fakti që fl asim gjuhë të ng-jashme. Fatkeqësisht kjo nuk ndodhi me administratën e kaluar dhe vitet e fundit, edhe pse më parë ne kishim mundur të binim dakord në të gjitha çështjet e axhendës sonë të përbashkët. Nuk është sekret fakti që u përpoqëm që të ndihmo-jmë kolegët amerikanë në disa situata, veçanërisht pas 11 shtatorit. Mendoj se ky është "rifi llimi", edhe pse është në fakt një term relativ, por që do të japë rezulta-tet e tij. Në këtë kontekst, duhet të shihen edhe çështje të tjera, si marrëdhëniet me Europën, apo problemet në Lindjen e Mesme. Ky bashkëpunim do të ketë të bëjë me një numër marrëveshjesh të përbashkëta mbi projektet e të cilave po punojmë së bashku si ndryshimet kli-matike, marrëdhëniet liberale në sferën ekonomike, që kanë ekzistuar, por nuk janë zhvilluar me intensitetin e duhur. Kemi një sfi dë të përbashkët, që është për momentin çështja më e vështirë, pra kriza ekonomike. Në këtë pikë po bashkëpunojmë duke shkëmbyer tele-fonata dhe letra. Asistentët tanë janë në kontakte të vazhdueshme. Ja përse në opinionin tim, parashikimet nuk janë aspak të këqija, por sigurisht rezultati është ai që ka vlerë. Unë jam dakord me Presidentin Obama që më tha menjëherë gjatë takimit që patëm: "Ka ardhur koha që të përfundojmë disa marrëveshje". E mbështes synimin e tij për të përfunduar një marrëveshje në lidhje me armët sul-muese strategjike, për shembull. Dhe kjo nuk është çështja e vetme në të cilën janë kufi zuar marrëdhëniet tona. Megjithatë është e rëndësishme, sepse të interesu-arit janë të shumtë. Nëse në fund të këtij viti do të arrijmë një marrëveshje dhe për këtë ka shumë shanse, atëherë mendoj se një rezultat i tillë do të ishte shumë i vlefshëm për ne dhe për komunitetin botëror. Si ne, ashtu edhe amerikanët, e ndërmarrim një veprim të tillë, duke u nisur në radhë të parë nga interesat kombëtare dypalëshe.
E kuptoj se ka një sferë të gjerë çështjesh mes Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, por ato kyçe dhe që duam një zgjidhje të menjëhershme lidhen me NATO-n dhe zgjerimin e saj të mund-shëm me Ukrainën dhe Gjeorgjinë. A do të donin më shumë siguri nga SHBA në lidhje me këto çështje?Do të më pëlqente një ndryshim i qëndrimit të Uashingtonit. Sigurisht që ka ndryshime pozitive. Në rastin e Ukrai-nës dhe Gjeorgjisë, gjërat janë shumë të thjeshta. Mendimi im është se vendime të tilla duhet të bazohen në vendimet e shteteve respektive. Në Ukrainë nuk ka pasur një referendum dhe sipas disa sondazheve ka një shqetësim te njerëzit lidhur me mundësinë e anëtarësimit. 2/3 e ukrainasve nuk janë dakord, por disa liderë ukrainas vazhdojnë me këmbën-gulje që ta çojnë vendin drejt NATO-s. Nëse duan ta bëjnë, ta bëjnë përmes referendumit. Për sa na përket ne, sig-urisht që nuk do të ishim të lumtur për një anëtarësim të tillë dhe kjo për arsye shumë të qarta. Marrëdhëniet tona me NATO-n janë normale, tani madje janë stabilizuar pas një periudhe të vështirë gjatë konfl iktit në Kaukaz. Ne jemi për një zhvillim të mëtejshëm të tyre. Por nuk duhet të harrojmë se NATO është një bllok ushtarak.
Le t‘i rikthehemi edhe një herë mar-rëdhënieve Rusi-SHBA. Çfarë mendoni për Presidentin Obama? Keni kaluar jo pak kohë me të?Më pëlqen komunikimi me Obamën. Ne patëm një takim të gjatë në vizitën e tij në Rusi. Kaluam tetë orë së bashku që është një kohë e konsiderueshme në rastin e takimeve të tilla, sepse zakonisht takimet mes presidentëve zgjasin dy deri në dy orë e gjysmë, përfshi edhe drekën. Këtë herë kemi biseduar për tetë orë rresht. Falënderoj kolegun tim që kishte vullnetin të diskutonte në lidhje me shumë çështje. Një tjetër virtyt i Obamës ka të bëjë me faktin se ai i dëgjon argu-mentet e të tjerëve dhe më pas formulon edhe qëndrimet e vendit të tij. Jam ndjerë komod me të, por sigurisht që presim arritjen e rezultateve dhe jo vetëm të kalojmë kohë të mira me njëri-tjetrin, edhe pse kjo është e rëndësishme.
A ju ndihmon në komunikim fakti që jeni i të njëjtit brez dhe thuajse i së njëjtës moshë? Mendoj se po. Ne jo vetëm i përkasim të njëjtit brez, por kemi edhe shkollim të përbashkët. Gjatë bisedës së parë që kam pasur me Presidentin më tha se në vitin kur ai ndodhej për specializim në Har-vard, unë isha për të njëjtin specializim në Yale. Edhe kjo ka të bëjë. Megjithatë do të shohim. Gjëja më e rëndësishme është të përpiqemi të kuptojmë njëri-tjetrin. Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me një artikull që e keni shkruar disa ditë më parë, në të cilin fl isni për situatën e Ru-sisë, ku thoni se Rusia ka një ekonomi primitive të bazuar në lëndët e para, me një korrupsion të shkallës së lartë, me një demokraci të brishtë e kështu me radhë. Doja t‘ju pyesja se kush është përgjegjësi i një situate të tillë, sepse shumë gjëra që ju i përmendi në artikull janë përkeqësuar dhjetë vitet e fundit.
Në artikullin e fundit kam shkruar që nuk më pëlqejnë disa elementë strukturorë të ekonomisë sonë. Nuk më pëlqen që ajo mbështetet te lënda e parë. Mendoj se niveli i korrupsionit është i papranueshëm. Nuk kemi pasur sukses plotësisht në ndërtimin e një shteti demokratik. Por kjo nuk do të thotë që nuk kemi bërë përparime. Ato për të cilat shkruaj nuk janë probleme të dhjetëvjeçarit të fundit Kjo situatë ka të bëjë me epokën sovjetike dhe në vitet ‘90. Ne duhet që ta kemi parasysh situatën dhe të punojmë në një mjedis modern, të ngremë një treg efektiv e kështu me radhë. Në këtë kuadër do të ishte qesha-rake të mendonim se Rusia po ecën pas për sa i përket lirisë ekonomike, zhvil-limit ekonomik. Kjo sepse në radhë të parë janë rritur dukshëm standardet e jetesës për shumë njerëz. Jemi pasuruar në kuptimin e mirë të fjalës. Këto janë fakte të pakundërshtueshmePo, por kjo për shkak të çmimit të naftësNë vitet ‘90, për sa i përket çmimeve të naftës, ishte një situatë e ndryshme, por në këtë periudhë jepja mësim në universitet dhe rroga ime ishte 15 dollarë në muaj. Kam thënë se sigurisht duhet që të ndryshojmë strukturën ekonomike. Kjo është e dukshme. Shumë njerëz mendojnë se në Rusi demokracia ka bërë hapa pas sa i përket lirisë së mediave, sigurisë së gazetarëve, mundësisë që kanë liderët e opozitës për të kundërshtuar zgjedhjet, shkallës së ngacmimeve me të cilat ata përballen, pra sipas këtij këndvështrimi, demokra-cia ka bërë hapa pas.
Unë kam një tjetër këndvështrim në lidhje me këtë çështje. Nuk mendoj se kemi të bëjmë me hapa pas, sa i përket demokracisë në Rusi. E kam thënë në shumë raste dhe po e përsëris këtë gjë. Çështja është se demokracia e viteve ‘90, ose më mirë pikëpamjet për demokraci-në që ishin përfshirë në një sërë ligjesh, ishin shumë naive. Deri në një farë mase ato ishin një kopjim nga demokracitë e vendeve të zhvilluara. Por nuk mund të kopjosh gjithçka. Unë besoj se qën-drimi ynë në lidhje me sistemin politik, sistemin partiak, sistemin e delegimit të autoritetit te guvernatorët është shumë më demokratik krahasuar me sistemin e viteve ‘90. Pse? Sepse është më i qën-drueshëm dhe mbron më shumë intere-sat e njerëzve. Sa për lirinë e shtypit, ajo është një çështje që do të jetë gjithmonë shumëdimensionale. Në Rusi ka shumë media, elektronike, gazeta për të mos përmendur internetin. Ka njerëz që mendojnë se media jonë është e shtypur, unë nuk jam i këtij mendimi. Sigurisht që ka tentativa për të ushtruar presion në media. As këtë nuk mund ta mohoj.
Një tjetër pyetje. A jeni ju shefi i Putinit? Sipas Kushtetutës ka vetëm një kom-andant të përgjithshëm, vetëm një ga-rantues të Kushtetutës, vetëm një kryetar të vendit dhe ky është Presidenti i vendit. Kjo është shumë e qartë dhe nuk dua që të shtoj detaje të tjera në lidhje me këtë. Për sa i përket qeverisë, ndryshe nga ajo amerikane, ka autoritet ekzekutiv. Këtë pyetje e bëra sepse shumëkush mendon se Medvedevi është një jurist i mirë, duket reformator dhe fl et për ndryshimet që duhet të ndodhin në Rusi, vetëm se ai nuk ka pushtet. I gjithë pushteti mbahet nga Putini dhe se Med-vedevi është vetëm një fasadë.Ata që mendojnë kështu ndoshta kërkojnë si provë të fuqisë sime që unë të heq gjithë qeverinë, por nuk kam ndërmend që ta bëj një gjë të tillë, sepse ndihem mirë të punoj me Putin dhe qeverinë e tij. Pra nëse pushteti i Presi-dentit shfaqet në fuqinë e tij për të rrë-zuar qeveritë, siç kanë bërë disa kolegë të mi paraardhës, ky nuk është rasti im dhe nuk mendoj se kjo çështje ia vlen të shqyrtohet më.
Ju po thoni se gjithçka vihet në lëvizje me fi rmën tuaj, pra që jeni ju ai që i merrni të gjitha vendimet, përfshi ato për politikën e jashtme? Më vjen çudi që e dëgjoj një pyetje të tillë prej jush. Ne kemi vetëm një per-son që është përgjegjës për politikën e jashtme dhe ky është Presidenti i vendit. Sigurisht të gjitha direktivat dhe ven-dimet merren nga Presidenti. Të gjitha vendimet që duhet të diskutohen merren nga Këshilli i Sigurisë së Federatës Ruse, por në fund ato duhet të nënshkruhen nga Presidenti.
Mendoni se jeni më liberal se Putini? Kjo është një pyetje e mirë. Së fundi Putin tha në një takim se ne të dy "jemi të të njëjtit gjak". Nëse kjo ka pasur para-sysh shkollimin tonë, shprehja është e drejtë. Putin është jurist me shkollim. Në fund të fundit ai nuk ka lindur në shërbimin sekret apo në KGB. Është diplomuar në një nga universitetet më të mira në vend. Në këtë këndvështrim kemi besime të ngjashme. Por nëse do të nisnim të fl isnim për detaje apo preferenca, ato sigurisht që ndryshojnë. Unë kam vizionin tim, ai ka të tijin dhe mendimi im është se për tetë vjet me radhë, ai ka bërë ç‘është e mundur për ta realizuar vizionin e tij. Por nuk ka njerëz identikë si edhe liderë identikë. Mendoni se po bëni një punë të mirë si President? Nuk mendoj se më takon mua të jap një vlerësim të tillë. Mendoj se qeveria në këtë vend duhet të jetë autoritare si në çdo vend. Nëse po bëni një punë të mirë, atëherë do të kishte kuptim nëse do të kandidonit sërish në vitin 2012? Nëse gjithçka shkon mirë, përse jo?
Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me disa çështje të tjera me të cilat po përballeni. Rusia ka thënë se ajo nuk dëshiron që Irani të zhvillojë armë bërthamore. Kryeministri Putin e ka pohuar disa herë, gjithashtu edhe ju. Megjithatë burimet e fundit zyrtare fl asin për një mungesë bashkëpunimi nga Irani me bashkësinë ndërkombëtare për ta sigu-ruar atë se programi bërthamor do të jetë vetëm për përdorim civil. Irani thotë se nuk do ta negociojë këtë çështje dhe Rusia, nga ana tjetër, nuk po mbështet ndërmarrjen e sanksioneve ndaj Iranit. Në këtë kontekst a keni ndërmend që të ndërmerrni hapa konkretë për të parandaluar Iranin apo e juaja është një retorikë boshe?Ne kemi marrëdhëniet tona me Ira-nin dhe kjo është arsyeja që mund t‘ju fl as për synimet e këtij vendi, jo nga sa thuhet për të, pra jo nga informacionet e shërbimeve të vendeve të tjera, por duke u nisur nga realiteti. Sigurisht mendoj se Irani ka nevojë për disa motive, në mënyrë që të sillet siç duhet në lidhje me programin e tij bërthamor. Së dyti, Irani duhet të vazhdojë bashkëpunimin me Agjencinë Bërthamore, sepse është detyrimi nga ana e tij. Së treti duhet të krijojmë për Iranin një sistem motivesh pozitive, në mënyrë që ai ta dojë një bashkëpunim të tillë. Për sa i takon sank-sioneve mendoj që para se të vendoset për sanksione të tjera duhet që të eksplorojmë plotësisht ato ekzistuese dhe para se të marrim masa të mëtejshme duhet të jemi plotësisht të sigurt se nuk ka më asnjë opsion tjetër.
Një tjetër pyetje në lidhje me Iranin është se Rusia ka rënë dakord që t‘i shesë Iranit një sistem antiavion dhe antiraketë S-300. Kur do t‘ia jepni Iranit këtë sistem?Marrëdhëniet tona me Iranin kanë edhe një komponent ushtarak dhe be-sojmë se në këtë rast, ne veprojmë në aleatëve të tij. Kjo do të thotë që mund të ndodhnin situata të paparashikueshme në të gjithë rajonin e më gjerë. Për këtë arsye, para marrjes së ndonjë vendimi është e rëndësishme vlerësimi i situatës. Por kolegët e mi izraelitë më thanë se nuk kanë ndërmend që të ndërmarrin ndonjë sulm ndaj Iranit dhe unë u besoj fjalës së tyre. Pra ju nuk prisni ndonjë sulm të Izraelit në Iran? Shpresoj të mos merret një vendim i tillë. Irani duhet nxitur për bashkëpunim dhe nga ana tjetër, Irani nuk duhet të shprehet kundër Izraelit me tone të ashpra. Kjo është e papranueshme në një botë moderne dhe në këtë këndvështrim Irani duhet të nisë të mendohet. Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me marrëdhëniet Rusi-SHBA. Presidenti Obama ka folur për një "rinisje" të marrëdhënieve. Ambasadori juaj në NATO tha se pas takimit që keni pasur me Obamën, mund të nisë një epokë e re në marrëdhëniet ruso-amerikane. Çfarë kërkoni ju konkretisht nga ad-ministrata amerikane dhe e kam fjalën specifi kisht për çështje që kanë të bëjnë me NATO-n dhe sistemin antiraketë? Cilin do ta quanit si një rezultat të mirë nga amerikanët? Ne do të kemi rezultate të mira. Ak-tualisht kemi marrëdhënie me të vërtetë pozitive me administratën e re, person-alisht unë me Obamën dhe zyrtarët e tjerë me njëri-tjetrin. Është shumë i rëndësishëm fakti që fl asim gjuhë të ng-jashme. Fatkeqësisht kjo nuk ndodhi me administratën e kaluar dhe vitet e fundit, edhe pse më parë ne kishim mundur të binim dakord në të gjitha çështjet e axhendës sonë të përbashkët. Nuk është sekret fakti që u përpoqëm që të ndihmo-jmë kolegët amerikanë në disa situata, veçanërisht pas 11 shtatorit. Mendoj se ky është "rifi llimi", edhe pse është në fakt një term relativ, por që do të japë rezulta-tet e tij. Në këtë kontekst, duhet të shihen edhe çështje të tjera, si marrëdhëniet me Europën, apo problemet në Lindjen Medvedev:Me SHBA jemi në rrugë të mbarë, por duhen veprime konkrete përputhje me detyrimet ndërkombëtare. Nuk i kemi dhënë dhe nuk do t‘i japim kurrë Iranit armë që nuk janë të ligjshme. Ne kemi operuar dhe operojmë me kom-plekse mbrojtës. E dini, besoj, se ka shumë persona në Izrael që thonë se, nëse ju do ta shpërn-dani atë sistem, atëherë Izraeli mund të ndihet se duhet të ndërhyjë para një goditjeje të mundshme nga Irani, sepse me vendosjen e atij sistemi sulmi nga ana e Izraelit do të bëhet më i vështirë. Pra me ofrimin e një sistemi të tillë, ju i hapni rrugë një periudhe shumë të tensionuar. Një orë pas intervistës do të kem një bisedë me Presidentin e Izraelit, Peres, i cili në një vizitë që pati në Rusi, së fundi tha diçka që është shumë e rëndësishme për ne të gjithë, pra që Izraeli nuk do të ndërmarrë ndonjë sulm ndaj Iranit, sepse Izraeli është një vend paqësor. Si pasojë, çdo furnizim me armë, për më tepër me armë mbrojtëse, nuk ka përse të ngjallë tension, përkundrazi një gjë e tillë duhet që ta lehtësojë tensionin. Por nëse ka njerëz që kanë plane të tilla, më duket se ata duhet të mendohen para ndonjë vendimi. Detyra jonë nuk është forcimi i Iranit dhe dobësimi i Izraelit për krijimin e një situate normale në Lindjen e Mesme. Mendoj se kjo është detyra jonë.
Kur Kryeministri izraelit, Natanjahu, ishte në Moskë së fundi, ia bëtë të qartë një gjë të tillë?Natanjahu e vizitoi Moskën së fundi dhe ishte një vizitë shumë e fshehtë, megjithatë kjo është çështje e tyre. Unë nuk i kuptoj fort mirë arsyet e një veprimi të tillë, por mund të them se marrëd-hënia jonë ishte absolutisht e qetë dhe normale. Biseduam së bashku. Mendoni se ishte një takim pozitiv? Ishte një takim normal. Folëm për probleme të ndryshme. Ne jemi takuar edhe me Ahmadinexhadin. Komuniko-jmë me të gjithë dhe besoj se është një avantazh i yni.
Nëse Izraeli do ta sulmonte Iranin, a do ta mbështeste Rusia Iranin?Rusia nuk mund të mbështesë ndokënd, apo të veprojë në një situatë të tillë. Ne jemi një shtet paqësor dhe kemi botëkuptimin tonë në lidhje me strat-egjitë e mbrojtjes. Kemi aleatët tanë me të cilët kemi përfunduar marrëveshje. Në rastin e Iranit ne nuk kemi ndonjë detyrim ndaj këtij vendi, por kjo nuk do të thotë që do të jemi indiferentë ndaj situatave të tilla. Kjo do të ishte gjëja më e keqe e mundshme. Kam bërë komentet e mia në lidhje me këtë çështje dhe le të arsyetojmë për një çast mbi pasojat. Ajo që do të vinte, do të ishte një situatë e rëndë humanitare, një numër i madh refugjatësh, dëshira e Iranit për t‘u hak-marrë, jo vetëm ndaj Izraelit, por edhe aleatëve të tij. Kjo do të thotë që mund të ndodhnin situata të paparashikueshme në të gjithë rajonin e më gjerë. Për këtë arsye, para marrjes së ndonjë vendimi është e rëndësishme vlerësimi i situatës. Por kolegët e mi izraelitë më thanë se nuk kanë ndërmend që të ndërmarrin ndonjë sulm ndaj Iranit dhe unë u besoj fjalës së tyre.
Pra ju nuk prisni ndonjë sulm të Izraelit në Iran? Shpresoj të mos merret një vendim i tillë. Irani duhet nxitur për bashkëpunim dhe nga ana tjetër, Irani nuk duhet të shprehet kundër Izraelit me tone të ashpra. Kjo është e papranueshme në një botë moderne dhe në këtë këndvështrim Irani duhet të nisë të mendohet.
Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me marrëdhëniet Rusi-SHBA. Presidenti Obama ka folur për një "rinisje" të marrëdhënieve. Ambasadori juaj në NATO tha se pas takimit që keni pasur me Obamën, mund të nisë një epokë e re në marrëdhëniet ruso-amerikane. Çfarë kërkoni ju konkretisht nga ad-ministrata amerikane dhe e kam fjalën specifi kisht për çështje që kanë të bëjnë me NATO-n dhe sistemin antiraketë? Cilin do ta quanit si një rezultat të mirë nga amerikanët? Ne do të kemi rezultate të mira. Ak-tualisht kemi marrëdhënie me të vërtetë pozitive me administratën e re, person-alisht unë me Obamën dhe zyrtarët e tjerë me njëri-tjetrin. Është shumë i rëndësishëm fakti që fl asim gjuhë të ng-jashme. Fatkeqësisht kjo nuk ndodhi me administratën e kaluar dhe vitet e fundit, edhe pse më parë ne kishim mundur të binim dakord në të gjitha çështjet e axhendës sonë të përbashkët. Nuk është sekret fakti që u përpoqëm që të ndihmo-jmë kolegët amerikanë në disa situata, veçanërisht pas 11 shtatorit. Mendoj se ky është "rifi llimi", edhe pse është në fakt një term relativ, por që do të japë rezulta-tet e tij. Në këtë kontekst, duhet të shihen edhe çështje të tjera, si marrëdhëniet me Europën, apo problemet në Lindjen e Mesme. Ky bashkëpunim do të ketë të bëjë me një numër marrëveshjesh të përbashkëta mbi projektet e të cilave po punojmë së bashku si ndryshimet kli-matike, marrëdhëniet liberale në sferën ekonomike, që kanë ekzistuar, por nuk janë zhvilluar me intensitetin e duhur. Kemi një sfi dë të përbashkët, që është për momentin çështja më e vështirë, pra kriza ekonomike. Në këtë pikë po bashkëpunojmë duke shkëmbyer tele-fonata dhe letra. Asistentët tanë janë në kontakte të vazhdueshme. Ja përse në opinionin tim, parashikimet nuk janë aspak të këqija, por sigurisht rezultati është ai që ka vlerë. Unë jam dakord me Presidentin Obama që më tha menjëherë gjatë takimit që patëm: "Ka ardhur koha që të përfundojmë disa marrëveshje". E mbështes synimin e tij për të përfunduar një marrëveshje në lidhje me armët sul-muese strategjike, për shembull. Dhe kjo nuk është çështja e vetme në të cilën janë kufi zuar marrëdhëniet tona. Megjithatë është e rëndësishme, sepse të interesu-arit janë të shumtë. Nëse në fund të këtij viti do të arrijmë një marrëveshje dhe për këtë ka shumë shanse, atëherë mendoj se një rezultat i tillë do të ishte shumë i vlefshëm për ne dhe për komunitetin botëror. Si ne, ashtu edhe amerikanët, e ndërmarrim një veprim të tillë, duke u nisur në radhë të parë nga interesat kombëtare dypalëshe.
E kuptoj se ka një sferë të gjerë çështjesh mes Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, por ato kyçe dhe që duam një zgjidhje të menjëhershme lidhen me NATO-n dhe zgjerimin e saj të mund-shëm me Ukrainën dhe Gjeorgjinë. A do të donin më shumë siguri nga SHBA në lidhje me këto çështje?Do të më pëlqente një ndryshim i qëndrimit të Uashingtonit. Sigurisht që ka ndryshime pozitive. Në rastin e Ukrai-nës dhe Gjeorgjisë, gjërat janë shumë të thjeshta. Mendimi im është se vendime të tilla duhet të bazohen në vendimet e shteteve respektive. Në Ukrainë nuk ka pasur një referendum dhe sipas disa sondazheve ka një shqetësim te njerëzit lidhur me mundësinë e anëtarësimit. 2/3 e ukrainasve nuk janë dakord, por disa liderë ukrainas vazhdojnë me këmbën-gulje që ta çojnë vendin drejt NATO-s. Nëse duan ta bëjnë, ta bëjnë përmes referendumit. Për sa na përket ne, sig-urisht që nuk do të ishim të lumtur për një anëtarësim të tillë dhe kjo për arsye shumë të qarta. Marrëdhëniet tona me NATO-n janë normale, tani madje janë stabilizuar pas një periudhe të vështirë gjatë konfl iktit në Kaukaz. Ne jemi për një zhvillim të mëtejshëm të tyre. Por nuk duhet të harrojmë se NATO është një bllok ushtarak.
Le t‘i rikthehemi edhe një herë mar-rëdhënieve Rusi-SHBA. Çfarë mendoni për Presidentin Obama? Keni kaluar jo pak kohë me të?Më pëlqen komunikimi me Obamën. Ne patëm një takim të gjatë në vizitën e tij në Rusi. Kaluam tetë orë së bashku që është një kohë e konsiderueshme në rastin e takimeve të tilla, sepse zakonisht takimet mes presidentëve zgjasin dy deri në dy orë e gjysmë, përfshi edhe drekën. Këtë herë kemi biseduar për tetë orë rresht. Falënderoj kolegun tim që kishte vullnetin të diskutonte në lidhje me shumë çështje. Një tjetër virtyt i Obamës ka të bëjë me faktin se ai i dëgjon argu-mentet e të tjerëve dhe më pas formulon edhe qëndrimet e vendit të tij. Jam ndjerë komod me të, por sigurisht që presim arritjen e rezultateve dhe jo vetëm të kalojmë kohë të mira me njëri-tjetrin, edhe pse kjo është e rëndësishme.
A ju ndihmon në komunikim fakti që jeni i të njëjtit brez dhe thuajse i së njëjtës moshë? Mendoj se po. Ne jo vetëm i përkasim të njëjtit brez, por kemi edhe shkollim të përbashkët. Gjatë bisedës së parë që kam pasur me Presidentin më tha se në vitin kur ai ndodhej për specializim në Har-vard, unë isha për të njëjtin specializim në Yale. Edhe kjo ka të bëjë. Megjithatë do të shohim. Gjëja më e rëndësishme është të përpiqemi të kuptojmë njëri-tjetrin. Më lejoni t‘ju pyes në lidhje me një artikull që e keni shkruar disa ditë më parë, në të cilin fl isni për situatën e Ru-sisë, ku thoni se Rusia ka një ekonomi primitive të bazuar në lëndët e para, me një korrupsion të shkallës së lartë, me një demokraci të brishtë e kështu me radhë. Doja t‘ju pyesja se kush është përgjegjësi i një situate të tillë, sepse shumë gjëra që ju i përmendi në artikull janë përkeqësuar dhjetë vitet e fundit.
Në artikullin e fundit kam shkruar që nuk më pëlqejnë disa elementë strukturorë të ekonomisë sonë. Nuk më pëlqen që ajo mbështetet te lënda e parë. Mendoj se niveli i korrupsionit është i papranueshëm. Nuk kemi pasur sukses plotësisht në ndërtimin e një shteti demokratik. Por kjo nuk do të thotë që nuk kemi bërë përparime. Ato për të cilat shkruaj nuk janë probleme të dhjetëvjeçarit të fundit Kjo situatë ka të bëjë me epokën sovjetike dhe në vitet ‘90. Ne duhet që ta kemi parasysh situatën dhe të punojmë në një mjedis modern, të ngremë një treg efektiv e kështu me radhë. Në këtë kuadër do të ishte qesha-rake të mendonim se Rusia po ecën pas për sa i përket lirisë ekonomike, zhvil-limit ekonomik. Kjo sepse në radhë të parë janë rritur dukshëm standardet e jetesës për shumë njerëz. Jemi pasuruar në kuptimin e mirë të fjalës. Këto janë fakte të pakundërshtueshmePo, por kjo për shkak të çmimit të naftësNë vitet ‘90, për sa i përket çmimeve të naftës, ishte një situatë e ndryshme, por në këtë periudhë jepja mësim në universitet dhe rroga ime ishte 15 dollarë në muaj. Kam thënë se sigurisht duhet që të ndryshojmë strukturën ekonomike. Kjo është e dukshme. Shumë njerëz mendojnë se në Rusi demokracia ka bërë hapa pas sa i përket lirisë së mediave, sigurisë së gazetarëve, mundësisë që kanë liderët e opozitës për të kundërshtuar zgjedhjet, shkallës së ngacmimeve me të cilat ata përballen, pra sipas këtij këndvështrimi, demokra-cia ka bërë hapa pas.
Unë kam një tjetër këndvështrim në lidhje me këtë çështje. Nuk mendoj se kemi të bëjmë me hapa pas, sa i përket demokracisë në Rusi. E kam thënë në shumë raste dhe po e përsëris këtë gjë. Çështja është se demokracia e viteve ‘90, ose më mirë pikëpamjet për demokraci-në që ishin përfshirë në një sërë ligjesh, ishin shumë naive. Deri në një farë mase ato ishin një kopjim nga demokracitë e vendeve të zhvilluara. Por nuk mund të kopjosh gjithçka. Unë besoj se qën-drimi ynë në lidhje me sistemin politik, sistemin partiak, sistemin e delegimit të autoritetit te guvernatorët është shumë më demokratik krahasuar me sistemin e viteve ‘90. Pse? Sepse është më i qën-drueshëm dhe mbron më shumë intere-sat e njerëzve. Sa për lirinë e shtypit, ajo është një çështje që do të jetë gjithmonë shumëdimensionale. Në Rusi ka shumë media, elektronike, gazeta për të mos përmendur internetin. Ka njerëz që mendojnë se media jonë është e shtypur, unë nuk jam i këtij mendimi. Sigurisht që ka tentativa për të ushtruar presion në media. As këtë nuk mund ta mohoj.
Një tjetër pyetje. A jeni ju shefi i Putinit? Sipas Kushtetutës ka vetëm një kom-andant të përgjithshëm, vetëm një ga-rantues të Kushtetutës, vetëm një kryetar të vendit dhe ky është Presidenti i vendit. Kjo është shumë e qartë dhe nuk dua që të shtoj detaje të tjera në lidhje me këtë. Për sa i përket qeverisë, ndryshe nga ajo amerikane, ka autoritet ekzekutiv. Këtë pyetje e bëra sepse shumëkush mendon se Medvedevi është një jurist i mirë, duket reformator dhe fl et për ndryshimet që duhet të ndodhin në Rusi, vetëm se ai nuk ka pushtet. I gjithë pushteti mbahet nga Putini dhe se Med-vedevi është vetëm një fasadë.Ata që mendojnë kështu ndoshta kërkojnë si provë të fuqisë sime që unë të heq gjithë qeverinë, por nuk kam ndërmend që ta bëj një gjë të tillë, sepse ndihem mirë të punoj me Putin dhe qeverinë e tij. Pra nëse pushteti i Presi-dentit shfaqet në fuqinë e tij për të rrë-zuar qeveritë, siç kanë bërë disa kolegë të mi paraardhës, ky nuk është rasti im dhe nuk mendoj se kjo çështje ia vlen të shqyrtohet më.
Ju po thoni se gjithçka vihet në lëvizje me fi rmën tuaj, pra që jeni ju ai që i merrni të gjitha vendimet, përfshi ato për politikën e jashtme? Më vjen çudi që e dëgjoj një pyetje të tillë prej jush. Ne kemi vetëm një per-son që është përgjegjës për politikën e jashtme dhe ky është Presidenti i vendit. Sigurisht të gjitha direktivat dhe ven-dimet merren nga Presidenti. Të gjitha vendimet që duhet të diskutohen merren nga Këshilli i Sigurisë së Federatës Ruse, por në fund ato duhet të nënshkruhen nga Presidenti.
Mendoni se jeni më liberal se Putini? Kjo është një pyetje e mirë. Së fundi Putin tha në një takim se ne të dy "jemi të të njëjtit gjak". Nëse kjo ka pasur para-sysh shkollimin tonë, shprehja është e drejtë. Putin është jurist me shkollim. Në fund të fundit ai nuk ka lindur në shërbimin sekret apo në KGB. Është diplomuar në një nga universitetet më të mira në vend. Në këtë këndvështrim kemi besime të ngjashme. Por nëse do të nisnim të fl isnim për detaje apo preferenca, ato sigurisht që ndryshojnë. Unë kam vizionin tim, ai ka të tijin dhe mendimi im është se për tetë vjet me radhë, ai ka bërë ç‘është e mundur për ta realizuar vizionin e tij. Por nuk ka njerëz identikë si edhe liderë identikë. Mendoni se po bëni një punë të mirë si President? Nuk mendoj se më takon mua të jap një vlerësim të tillë. Mendoj se qeveria në këtë vend duhet të jetë autoritare si në çdo vend. Nëse po bëni një punë të mirë, atëherë do të kishte kuptim nëse do të kandidonit sërish në vitin 2012? Nëse gjithçka shkon mirë, përse jo?