NASA financon propozimet per gjeneraten e ardhshme te eksplorimit te hapesires
Agjencia amerikane e hapesires NASA ka nje buxhet prej 3 milion dollaresh per 30 propozime qe kane te bejne me idete e reja per programet e ardhshme programet amerikane te eksplorimit te hapsires. Propozimet te cilat kane ne dispozicion nga 100 mije dollare secila per te treguar nese ia vlejne ose jo pasqyrojne vizione largpamese per projektimin e anijeve te reja te hapesires sistemet e reja shtytese si dhe zgjerimin e pranise se njeriut ne hapesire.
Programi i NASA-s i quajtur Konceptet e Avancuara ka pranuar qindra projekte. Drejtuesi ekzekutiv i programit Jay Falker thote se ato perfaqesojne thuajse cdo aspekt te misionit te Agjencise.
Duke i pare propozimet sheh se disa jane te lidhura me perpjekjet e njerezve per te eksploruar hapesiren disa jane te lidhura me perpjekjet e anijeve te hapesires per te vepruar ne menyre te sigurte ose per te mbrojtur njerzit nga rrezatimi disa prej propozimeve jane per permiresimin e strukturave etj.
Propozimet vijne nga fusha akademike industria si dhe nga vete NASA. Zoti Falker sjell nje shembull ku qendra e fluturimeve hapsinore Goddard do te ndertoje nje lloj kapsejeoptike nje pajisje me lazer e cila mund te perdoret ne thellesi te hapesires per te kapur mostra nga pjesezat hapesinore
Ne propozimin e paraqitur ata permendin nje lloj pajisjeje e cila mund te perdoret si ne sonden e perdorur ne Mars e ne vend qe te kemi nje kapese mekanike qe mbledh gure apo rere nga marsi do te perdorim nje pajisje me lazer per ta bere kete.
Nje koncept tjeter vjen nga organizata me baze ne Virxhinia Raytheon BBN e cila ka projektuar nje pajisje qe mund te veproje si nje pistolete-me-ajer ne lartesi te medha per ti ndryshuar kursin e objekteve qe enden ne hapesire sic jane per shembull satelitet qe nuk funksionojne me.
Nje propozim tjeter eshte ai per nje kostum hapsinor me sensore dhe nje pajisje te vecante e cila mund te krijoje stabilitet per astronautet ne kushtet e mungeses se forces se gravitetit nje sistem shtytes i cili mbeshtet tek velat gjigande per te kapur eren diellore si dhe perdorimin e nje stampuesi 3 dimensional per te projektuar anije hapsinore te vogla ose perberes per nje stacion hapsinor.
Shkencetaret do te punojne mbi keto ide gjate vitit te ardhshem madje duke zhvilluar prova ne pajisjet elektronike qe kane lidhje me projktet e tyre. Zoti Falker thote se buxheti prej 3 milion dollaresh i caktuar per keto studime eshte je pjese shume e vogel e buxhetit 18 miliarde dollaresh te propozuar per NASA-n per vitin 2012. Dhe si i tille shton ai programmi ka shume gjasa ti shpetoje shkurtimeve te mundshme buxhetore.
Vendi dhe Kongresi e mbeshtesin NASA-n si nje agjenci qe duhet eksploroje konceptet vizionare dhe mendoj se kjo shifer e vogel shpenzimesh ia vlen per nje gje te tille. Dhe ne se ndonje prej ketyre eksperimenteve del me sukses atehere absolutisht ia vlen.
Drejtori ekzekutiv i programit Konceptet e Avancuara Jay Falker thote se ne fund te vitit shkencetaret mund te kerkojne fonde shtese qe tu japin shtyse propozimeve te tyre me shpresen qe ti integrojne ato ne misionet e ardhshme hapsinore.