Ndërsa Evropa heziton...
Jo q prej 1930-s politikat ndrkombtare kan qen n rrjedha t tilla. Rritja e shteteve, si: Kina, India, Turqia, Brazili dhe Rusia po sfidon demokracit e vjetra si kurr m par. Por, n vend se BE-ja ta prdor rritjen si mbrojtje t vetes, Evropa ka dshtuar n adaptimin e politikave t jashtme serioze dhe e shikon gjithnj e m t parndsishme kt. Brukseli, s fundmi, ka anuluar samitin vjetor BE-SHBA, q do t mbahej n Madrid, muajin e ardhshm. Obama po fluturon drejt Evrops n nj udhtim t shkurtr, pr t’u takuar me presidentin e Rusis, Dmitri Medvedev, n Prag. Pr her t par q kur Winston Churchill dhe Franklin Roosevelt nnshkruan Kartn e Atlantikut m 1941, koncepti i nj pikpamjeje t prbashkt euro-atlantike duket bosh, madje i uditshm.
Qllimi nuk ishte ky. Traktati i Lisbons krijoi nj kushtetut t re t BE-s dhe u ratifikua me nj fest t madhe pas nj grindjeje t gjat dhjetvjeare. Ekspertt flasin pr nj G2, SHBA-Kin, dhe ln mnjan BE-n. Kina injoron pretendimet e BE-s q t ojn n ndryshimet klimatike n Kopenhagn dhe Rusia injoron Brukselin, duke krkuar marrdhnie dypalshe me udhheqs konformist, t till si Berlusconi. Turqia ka mrzitur Evropn nga mikpritja e ngroht q i ka
Presidentit t Iranit dhe Brazili ka
t njjtn gj duke inkurajuar Argjentinn, si ripohon, n pretendimet e saj pr Falkandt. Pjes e problemit sht personaliteti, veanrisht i presidentit t ri dhe t panjohur evropian, Herman van Rompuy, dhe ministres m pak t njohur, Catherine Ashton. Tashm sht e qart se krert evropian kurr nuk e kan pasur qllimin t zhvillojn nj z t bashkuar pr shtjet botrore.
Presidenti i Komisionit Evropian, Jose Manuel Barroso, e urren iden pr t pasur ndarje t vmendjes botrore. Gjithashtu, presidenti francez, Nikolas Sarkozy, e sheh veten si lojtar global n t drejtn e tij, nn hijen e madhe t gjeneralit Charl de Gaulle. Ndrsa Evropa ndjek influencn e re t Rusis, Sarkozy i ka shitur Mosks luftanije t avancuara. Nj profil i ult i BE-s i shkon pr shtat Kancelares gjermane, Angela Merkel, e cila t vetmin prioritet q shikon, sht shmangia e ndonj gjje, q mund t’i dmtoj eksportet e Gjermanis. I shkon pr shtat qeveris spanjolle, e cila ende refuzon ta njoh Kosovn, duke shkatrruar kshtu do shpres pr nj zgjidhje t prgjithshme t Ballkanit. Dhe, i shkon pr shtat po ashtu edhe Londrs, ku politika e jashtme sht n pritje deri n zgjedhjet e 6 majit.
Krert e kombeve jan gjithashtu t ndar n shtjet kye t politiks s jashtme, me t cilat prballet Evropa. Ata kan kndvshtrime t ndryshme nse do ta konfrontojn apo akomodojn Rusin, duke mirpritur apo prjashtuar Turqin si antare, nse do ta marrin nj linj t vshtir me Izraelin dhe far do t bjn me Afganistanin. Ndrsa NATO-ja jep premtime t pakta pr prpjekjet atje, pak vende t BE-s tregojn gatishmri pr t angazhuar trupa kundr talebanve. N t vrtet, ky konflikt ka uar n kolapsin e qeveris holandeze.
Edhe n shtjet periferike, si marrdhniet me Kubn, disa ministra t jashtm evropian bisedojn me komunistin Kastro, ndrsa t tjert bojkotojn diktaturn karibiane. Evropa ka risi n t menduarit e politiks s jashtme, si u vu re te Jorgos Papandreu i Greqis, i cili, si ministr i Jashtm, transformoi marrdhniet e Greqis me Turqin, dhe te Radek Sikorski i Polonis, q qetsoi tensionet me fqinjt e Varshavs. Por, ata jan t mbyllur n luftn e brendshme q konsumon gjith kohn e tyre. Brukseli, n vend q t prballet me shtje serioze, shpenzon energjin e tij duke krkuar q BE-ja t marr tre vende n G8, G20 dhe tubimet e FMN-s, duke
q t duket se ajo sht m shum e shqetsuar me sigurimin e prestigjit, sesa n dhnien e pushtetit aktual. Rnia e buxhetit t BE-s pr mbrojtjen duket gjithnj e m pak e rndsishme n skenn botrore. Ashton dhe Rompuy nuk jan pr t’u fajsuar. Problem jan krert e vendeve evropiane, t cilt kan vendosur t’i vn interesat e vendit t tyre para interesave t BE-s.
Nj politik e jashtme e vrtet mbetet nj fantazi e largt dhe nuk sht krejt e qart se kur krert evropian ose votuesit do ta mbshtesin nj t till.