Ndoka: Berisha me mbeshtet
Kryetari i Partise Demokristiane, Nard Ndoka, deklaron se Kryeministri Berisha i mbeshtet kerkesat e aleateve te tij per reformen zgjedhore. Ne nje interviste per "Koha Jone", ai rrefen se ka zhvilluar disa takime informale me Berishen dhe ai i ka dhene te drejte per kerkesat qe demokristianet kane per reformen zgjedhore. Ne kete kuader, PDK kerkon mbledhjen e menjehershme te tryezes te partive te koalicionit te djathte, ne menyre qe vendimet per kete reforme te rendesishme keta aleate te mos i marrin me nga deputeti i PS-se, Kastriot Islami. Ndoka akuzon dy bashkekryetaret e komisionit per reformen zgjedhore, Ilir Rusmalin e PD-se dhe Islamin e PS-se, se e kane kthyer kete komision ne "muhabet kafenesh", pa sjelle asnje rezultat. Nderkohe, ai thekson se PDK mund te pranoj edhe nje sistem elektoral proporcional, por me kusht qe partite e vogla te kene te drejten e vendosjes se modaliteteve ne kete sistem.
Ne kete faze te reformes zgjedhore, sa realisht keni shprese se sistemi i ardhshem zgjedhor do te perfaqesoje propozimet e partive te vogla parlamentare?
"Une kam besim se me gjithe veshtiresite dhe tendencat per ta deformuar procesin e reformes zgjedhore, ne do te kemi nje ligj zgjedhor qe te garantoje voten e lire te shqiptareve dhe te shprehe realisht perfaqesimin pluralist te shoqerise tone. Se cfare synojme ne fund te fundit nepermjet reformes zgjedhore? Te arrijme ne miratimin e nje ligji qe te garantoje vullnetin politik te zgjedhesve dhe te garantoje integritetin e votes se qytetareve. Ne nuk duam nje ligj qe padrejtesisht te siguroje mbijetesen e kesaj apo asaj partie, nepermjet deformimit te procesit zgjedhor, sic ka ndodhur ne te shkuaren. Por, ne nuk duam gjithashtu nje ligj qe te favorizoje PD-ne dhe PS-ne ne dem te pluralizmit, qe ta kufizoje perfaqesimin politik te shqiptareve ne keto dy parti. Shqiperia eshte ne procesin e demokratizimit. Krijimi i nje kulture demokratike te mjaftueshme, i nje sjelljeje dhe realiteti demokratik te mirefillte, eshte nje proces i gjate dhe ne kemi ende shume rruge per te bere ne procesin e evropianizimit te shoqerise. Ne, ne asnje rast nuk duhet te miratojme ligje qe kane konsekuenca shtrenguese, ligje qe e pengojne kete proces. Pikerisht per kete ne kemi reaguar ndaj tendences se PS-se dhe PD-se per te monopolizuar reformen zgjedhore. Ne nuk kerkojme qe partite e vogla te jene determinuese, te diktojne kushtet e reformes, por duam qe ky proces te kryhet me transparence, duam qe ne kete proces te kete pjesemarrje aktive te te gjithe faktorit politik, por edhe te faktoreve te tjere aktive ne shoqerine shqiptare".
PDK eshte shprehur per ruajtjen e sistemi aktual zgjedhor, ndersa perfaqesues te PD-se kane lene te kuptohet se jane pro nje sistemi proporcional. A eshte dakord PDK me kete qendrim?
"Une nuk mund ta quaj jo demokratik ligjin aktual. Kane qene PD dhe PS qe kane abuzuar me kete ligj per llogari te tyre. Ato e aplikuan "Dushkun" si nje taktike per te siguruar epersi ndaj rivalit politik. Natyrisht, i ashtuquajturi fenomeni "dushk" mund te eliminohet, qofte nepermjet vullnetit politik te PD-se dhe te PS-se, qofte nepermjet nje ndryshimi ligjor, qe e ben nje fenomen te tille te pamundur. Sistemi i tanishem zgjedhor ka disa epersi, sepse i jep mundesi zgjedhesit te percaktohet per kandidatin e parapelqyer prej tij. Deputeti qe ka mbeshtetjen e zgjedhesve eshte natyrisht me autoritar dhe ka ndikim me te madh, qofte ne jeten parlamentare, qofte ne strukturat e partise ku merr pjese. Ndersa nje proporcional i paster cimenton kastat partiake, kryetaret e partive dhe rrethin e bashkepunetoreve te tij. Edhe pse, sistemi proporcional, eshte demokratik, prapeseprape ne kushtet e Shqiperise, nuk i sherben sa dhe sic duhet demokratizimit te klases politike, qe eshte faktor vendimtar ne demokratizimin e krejt shoqerise. Gjithsesi, ne e pranojme sistemin proporcional si nje sistem demokratik, por ne duam qe te marrim pjese aktive ne hartimin e ketij ligji qe te pengojme tendencat e PS-se dhe te PD-se, per te shtuar nene qe i sherbejne vetem monopolizimit te politikes nga keto dy parti, per interesa te ngushta partiake".
Cilat jane hapat qe do te ndjeke PDK-ja per te bindur PD-ne per propozimet e saj ne lidhje me reformen?
"Do te kerkojme mbledhjen urgjente te tryezes se partive pjesemarrese ne koalicionin qeverises. Eshte e papranueshme per ne, aleatet e PD-se ne qeverisje, qe vendimet e Partise Demokratike per reformen zgjedhore t'i marrim vesh nga Kastriot Islami. Ne jemi aleate ne qeverisjen e vendit dhe jemi ne partneritet te ngushte politik me PD-ne, jo thjesht per ndarjen e pushtetit, por per shkak te afersive programore dhe te objektivave te perbashketa qe kemi ne ndertimin e Shqiperise evropiane dhe po kontribuojme bashkerisht ne ndertimin e shtetit ligjor, ne kryerjen e reformave dhe ne procesin e integrimit te vendit. Ne kemi kembengulur dhe kembengulim se dialogu politik midis partive pjesemarrese ne koalicion, jo vetem per reformen zgjedhore, po per te gjitha reformat dhe vendimet e rendesishme politike, e permireson qeverisjen, zgjeron kapacitetet politike te kesaj mazhorance, permireson standardet e qeverisjes dhe rrit produktin e saj. Ne rastin e reformes zgjedhore, padyshim qe dialogu midis partive aleate duhet t'i paraprije dialogut politik me opoziten dhe jo te ndiqet rruga e kundert: te behet dialog vetem me nje parti te opozites dhe te mos perfillen aleatet. Kjo eshte nje rruge krejtesisht e gabuar qe nuk i sherben as frymes bashkepunuese te kesaj mazhorance dhe as procesit te reformave".
C'mendim keni per komisionin e reformes zgjedhore, kur per nje kohe te shkurter i mbaron afati dhe ende nuk ka konkretizuar asgje?
"Per fat te keq, procesi i reformes zgjedhore nga institucioni ka zbritur ne kafene, eshte shnderruar ne biseda kafesh midis Kastriot Islamit dhe Ilir Rusmalit. Ne kerkojme qe procesi i reformes zgjedhore te kthehet ne institucionin e Kuvendit dhe komisioni te marre ne dore reformen zgjedhore. Ne, si demokristiane, kemi kembengulur shume qe neper reforma te rendesishme te kete dialog politik dhe bashkepunim midis mazhorances dhe opozites, por as e kemi konceptuar dhe as mund ta konceptojme kete dialog dhe bashkepunim politik si muhabet kafenesh midis Islamit dhe Rusmalit".
Cili mendoni se eshte fajtori per krijimin e kesaj situate, dhe do te ndikoje moskryerja e kesaj reforme ne vleresimin e NATO-s per marrjen ose jo te fteses nga ana e Shqiperise?
"Une kam besim te plote se kjo situate do te tejkalohet. Eshte e qarte se marrja e fteses per anetaresim ne NATO, ftese qe e mirepresin te gjithe shqiptaret, na detyron qe te jemi teresisht te angazhuar per kryerjen e shpejte dhe me sukses te reformave. Edhe reforma do te kryhet me sukses, sepse do te ishte e pafalshme per kete klase politike dhe deshtim katastrofik i saj, nese per shkak te tekave te veta, do te pengonte ose shtynte anetaresimin e Shqiperise ne NATO. Une kam besim se klasa politike eshte e vetedijshme per pergjegjesite e saj dhe ne vend te rruges se bllokimit dhe te konflikteve do te zgjedhe rrugen e dialogut politik, qe ofron zgjidhje dhe konsensus te gjere".
Si mund te zgjidhet nje sistem zgjedhor i pranuar nga palet, cfare propozoni?
"Askush nuk duhet te marre rolin e protagonistit dhe te determinoje procesin. Alternativat dhe mundesite tashme dihen. Ato duhet te hidhen ne tryeze dhe te diskutohen bashkerisht, pra me pjesemarrjen e te gjithe faktorit politik. Ketu nuk behet fjale per shpikje te medha. Thjesht kerkohet dialog dhe bashkepunim politik per reformen".
Keni pasur kontakte me Kryeministrin Berisha per kete reforme?
"Po, sigurisht, kam pasur takime informale me z. Berisha, dhe nje nder temat e rendesishme te bisedave tona ka qene ceshtja e reformes zgjedhore. Pergjithesisht, une kam gjetur mirekuptimin e tij te plote per shqetesimet e mia dhe une besoj se shume shpejt procesi i reformes zgjedhore do te futet ne rruge te mbare".