Nuk na mundin, n GJND
Pas javs s par t paraqitjes s argumenteve rreth ligjshmris s pavarsis s Kosovs n Gjykatn Ndrkombtare t Drejtsis, Ministri i Jashtm, Sknder Hyseni konsideron se Gjykata ka para vetes dy opsione, t mos nxjerr fare mendim kshilldhns ose t deklaroj se pavarsia nuk sht n kundrshtim me t drejtn ndrkombtare.
Mund t konstatojm lirshm se java e par ishte kryesisht me argumente n favor t pavarsis s Kosovs, prkatsisht ishte n ann e popullit t Kosovs. Mund t thuhet po ashtu se java e par ka dshmuar se drejtshmria e shpalljes s pavarsis s Kosovs ishte dika q nuk mund t kontestohet, ka thn ai pr Express, t dieln.
Dymbdhjet shtete kan prezantuar qndrimet e veta gjat javs s kaluar, duke prfshir delegacionin e Kosovs dhe at t Serbis. Shqipria, Gjermania, Arabia Saudite, Austria dhe Bullgaria i kan thn Gjykats s Bots se Kosova kishte t drejt t shpall pavarsin dhe ky akt nuk ishte n kundrshtim me asnj norm t s drejts ndrkombtar. T kundrtn para gjykatseve ndrkombtar e kan deklaruar Argjentina, Azerbajxhani, Bjellorusia, Brazili dhe Bolivia.
Ndrkaq, Burundi, q pritej se ishte paraqitur n Gjykat pr t mbrojtur qndrimin serb, ka dhn nj deklarat prgjithsisht n favor t Kosovs. Nj qndrim i ktill i shtetit afrikan ka qen befasi edhe pr delegacionin e Kosovs n Hag, q kryesohet nga Ministri Hyseni.
Gjat katr ditve t para nuk ka pasur ndonj t papritur, ndonj befasi, prpos, mbase paraqitja e Republiks s Burundit, pr t cilin, prkundr prpjekjeve q kemi br, q t kuptojm se far qndrimi do t ket, nuk kemi arritur, por q Republika e Burundit kishte nj qndrim shum parimor dhe nse mund t shprehim n gjuhn e prqindjes, ishte n mas pakrahasueshm m t madhe n favor t Kosovs, ka thn Hyseni.
Deri n prfundim t seancs dgjimore rreth rastit t Kosovs kan mbetur edhe pes dit, gjat t cilave do t dshmojn edhe pesmbdhjet shtete, n mesin e t cilave edhe pes antart e prhershm t Kshillit t Sigurimit t OKBs.
T hnn, seanca vazhdon me argumentet e Kins, Qipros, Kroacis dhe Danimarks.
Gjat procesit t ksaj jave, Ministri Hyseni nuk pret asgj q nuk sht parashikuar nga delegacioni i Kosovs, i prbr edhe nga ekspert ligjor ndrkombtar.
Pak a shum do t dgjojm t njjtat prpjekje pr t argumentuar kt ose at variant, varsisht nga shteti q del n foltore. Sido q t jet, delegacioni i Kosovs n prbrje t plot vazhdon t qndroj n Hag, sht n kontakt t prditshm dhe n koordinim t plot me delegacionet t cilat do t paraqiten me dshmi gojore.
I bindur se n favor t ligjshmris s pavarsis s Kosovs ka pasur argumentet t pakontestueshme, ai prmend krkesn e delegacionit kosovar, q sht prkrahur edhe nga disa shtete t tjera. Krkesa kye e Republiks s Kosovs te Gjykata Ndrkombtare e Drejtsis sht se n rast se Gjykata vendos t jap nj mendim, ather mendimi t konstatoj se shpallja e pavarsis s Kosovs nuk sht n kundrshtim me normat e aplikueshme t s drejts ndrkombtare. Po them nse, sepse gjithnj ka mundsi q Gjykata t vendos q fare t mos jap mendim, ka thn ai.
Argumentet kosovare
Ministri i Jashtm, Sknder Hyseni ka prsritur argumentet kryesore t delegacionit kosovar dhe t shteteve q jan pozicionuar n mbrojtje t pavarsis s Kosovs.
N rend t par sht prvoja e popullit t Kosovs dhe Kosovs n t gjitha regjimet ish-jugosllave, duke filluar nga Mbretria Serbe-Kroate-Sllovene e tutje. Nj prvoj shum e keqe dhe diskriminim permanent q i ishte
popullit shumic t Kosovs, prkundr faktit q gati n t gjitha fazat e ekzistimit t Jugosllavis, shqiptart prbnin popullin e tret numerikisht m t madh n ish-Jugosllavi.
Pastaj, argumenti tjetr i pakontestueshm, sipas tij, sht suprimimi prkatsisht agresioni kushtetues serb n vitin 1989, prkatsisht suprimimi i t gjitha t drejtave t shqiptarve si dhe suprimimi i statusit t Kosovs, si nj nga tet ish-njsit federale jugosllave.
Argumenti tjetr shum i rndsishm dhe i fuqishm sht shprbrja jokoncensuale e Jugosllavis. Pr dallim nga shum vende t bllokut komunist q jan shprber n mnyr koncensuale, me marrveshje, ish-Jugosllavia ka prjetuar nj shprbrje jokoncensuale, tragjike, prmes luftrave, t cilat pa prjashtim, q t gjitha i ka sponsorizuar dhe udhhequr regjimi serb. Nj regjim q pretendohej t thuhej se ishte zgjedhur n mnyr demokratike. Ky fakt e bn fajtor shtetin serb dhe jo vetm regjimin e kohs, ka thn ai.
Argumenti tjetr, t cilin e thekson Ministri Hyseni, sht prpjekja q ka
Kosova, n bashkpunim me faktorin ndrkombtar pr t gjetur nj zgjidhje t pranueshme pr t dyja palt. Kosova e kishte treguar kt vullnet qysh n Konferencn e Rambujes, prkatsisht n vazhdimin e ksaj konference n Paris dhe nnshkrimin e saj nga delegacioni i Kosovs, ka thn ai, duke shtuar se zgjidhja me marrveshje ishte e pamundur edhe gjat bisedimeve t udhhequra nga Treshja.
Argument tjetr sht e drejta e Kosovs pr t shpallur veten shtet. Kjo nuk mund t kontestohet. Akti i shpalljes s pavarsis s nj vendi nuk sht akt legal dhe nuk ka t bj me norma t aplikueshme t s drejts ndrkombtare, ka shtuar Hyseni.
Ai thot se t gjitha kto jan argumente t pakontestueshme.
Madje, prfaqsuesi i Burundit e tha tro q pavarsisht se far ka ndodhur, pavarsia e Kosovs nuk mund t zhbhet, sht nj akt t cilin e ka ndrmarr populli i Kosovs n rrethana shum t caktuara.
Argumentet serbe
Shefi i delegacionit t Kosovs n GJND ka folur edhe rreth argumenteve t pals serbe dhe shteteve q prkrahin Beogradin.
N ann tjetr kishte prpjekje q t kontestohej mnyra e shpalljes s pavarsis, t kontestohej trupi q ka
shpalljen dhe t paraqitej si nj organ i prkohshm, nj organ i emruar nga OKBja, e jo nj organ i zgjedhur n mnyr demokratike nga populli i Kosovs, ka thn ai.
Ai thot se pala kundrshtare bn interpretim t gabuar t s drejts ndrkombtare lidhur me trsin territoriale t shteteve. E drejta ndrkombtare i referohet trsis toksore t nj vendi, vetm ather kur ajo trsi toksore krcnohet nga jasht. Ndrkoh q shprbrja e ish-Jugosllavis nuk ka ardhur si rezultat i intervenimeve dhe krcnimeve nga jasht, por ka ardhur si rezultat i proceseve dezintegruese t brendshme. Me kt rast, e drejta ndrkombtare nuk mund ti referohet trsis toksore t ish-Jugosllavis.
Mund t konstatojm lirshm se java e par ishte kryesisht me argumente n favor t pavarsis s Kosovs, prkatsisht ishte n ann e popullit t Kosovs. Mund t thuhet po ashtu se java e par ka dshmuar se drejtshmria e shpalljes s pavarsis s Kosovs ishte dika q nuk mund t kontestohet, ka thn ai pr Express, t dieln.
Dymbdhjet shtete kan prezantuar qndrimet e veta gjat javs s kaluar, duke prfshir delegacionin e Kosovs dhe at t Serbis. Shqipria, Gjermania, Arabia Saudite, Austria dhe Bullgaria i kan thn Gjykats s Bots se Kosova kishte t drejt t shpall pavarsin dhe ky akt nuk ishte n kundrshtim me asnj norm t s drejts ndrkombtar. T kundrtn para gjykatseve ndrkombtar e kan deklaruar Argjentina, Azerbajxhani, Bjellorusia, Brazili dhe Bolivia.
Ndrkaq, Burundi, q pritej se ishte paraqitur n Gjykat pr t mbrojtur qndrimin serb, ka dhn nj deklarat prgjithsisht n favor t Kosovs. Nj qndrim i ktill i shtetit afrikan ka qen befasi edhe pr delegacionin e Kosovs n Hag, q kryesohet nga Ministri Hyseni.
Gjat katr ditve t para nuk ka pasur ndonj t papritur, ndonj befasi, prpos, mbase paraqitja e Republiks s Burundit, pr t cilin, prkundr prpjekjeve q kemi br, q t kuptojm se far qndrimi do t ket, nuk kemi arritur, por q Republika e Burundit kishte nj qndrim shum parimor dhe nse mund t shprehim n gjuhn e prqindjes, ishte n mas pakrahasueshm m t madhe n favor t Kosovs, ka thn Hyseni.
Deri n prfundim t seancs dgjimore rreth rastit t Kosovs kan mbetur edhe pes dit, gjat t cilave do t dshmojn edhe pesmbdhjet shtete, n mesin e t cilave edhe pes antart e prhershm t Kshillit t Sigurimit t OKBs.
T hnn, seanca vazhdon me argumentet e Kins, Qipros, Kroacis dhe Danimarks.
Gjat procesit t ksaj jave, Ministri Hyseni nuk pret asgj q nuk sht parashikuar nga delegacioni i Kosovs, i prbr edhe nga ekspert ligjor ndrkombtar.
Pak a shum do t dgjojm t njjtat prpjekje pr t argumentuar kt ose at variant, varsisht nga shteti q del n foltore. Sido q t jet, delegacioni i Kosovs n prbrje t plot vazhdon t qndroj n Hag, sht n kontakt t prditshm dhe n koordinim t plot me delegacionet t cilat do t paraqiten me dshmi gojore.
I bindur se n favor t ligjshmris s pavarsis s Kosovs ka pasur argumentet t pakontestueshme, ai prmend krkesn e delegacionit kosovar, q sht prkrahur edhe nga disa shtete t tjera. Krkesa kye e Republiks s Kosovs te Gjykata Ndrkombtare e Drejtsis sht se n rast se Gjykata vendos t jap nj mendim, ather mendimi t konstatoj se shpallja e pavarsis s Kosovs nuk sht n kundrshtim me normat e aplikueshme t s drejts ndrkombtare. Po them nse, sepse gjithnj ka mundsi q Gjykata t vendos q fare t mos jap mendim, ka thn ai.
Argumentet kosovare
Ministri i Jashtm, Sknder Hyseni ka prsritur argumentet kryesore t delegacionit kosovar dhe t shteteve q jan pozicionuar n mbrojtje t pavarsis s Kosovs.
N rend t par sht prvoja e popullit t Kosovs dhe Kosovs n t gjitha regjimet ish-jugosllave, duke filluar nga Mbretria Serbe-Kroate-Sllovene e tutje. Nj prvoj shum e keqe dhe diskriminim permanent q i ishte
popullit shumic t Kosovs, prkundr faktit q gati n t gjitha fazat e ekzistimit t Jugosllavis, shqiptart prbnin popullin e tret numerikisht m t madh n ish-Jugosllavi.
Pastaj, argumenti tjetr i pakontestueshm, sipas tij, sht suprimimi prkatsisht agresioni kushtetues serb n vitin 1989, prkatsisht suprimimi i t gjitha t drejtave t shqiptarve si dhe suprimimi i statusit t Kosovs, si nj nga tet ish-njsit federale jugosllave.
Argumenti tjetr shum i rndsishm dhe i fuqishm sht shprbrja jokoncensuale e Jugosllavis. Pr dallim nga shum vende t bllokut komunist q jan shprber n mnyr koncensuale, me marrveshje, ish-Jugosllavia ka prjetuar nj shprbrje jokoncensuale, tragjike, prmes luftrave, t cilat pa prjashtim, q t gjitha i ka sponsorizuar dhe udhhequr regjimi serb. Nj regjim q pretendohej t thuhej se ishte zgjedhur n mnyr demokratike. Ky fakt e bn fajtor shtetin serb dhe jo vetm regjimin e kohs, ka thn ai.
Argumenti tjetr, t cilin e thekson Ministri Hyseni, sht prpjekja q ka
Kosova, n bashkpunim me faktorin ndrkombtar pr t gjetur nj zgjidhje t pranueshme pr t dyja palt. Kosova e kishte treguar kt vullnet qysh n Konferencn e Rambujes, prkatsisht n vazhdimin e ksaj konference n Paris dhe nnshkrimin e saj nga delegacioni i Kosovs, ka thn ai, duke shtuar se zgjidhja me marrveshje ishte e pamundur edhe gjat bisedimeve t udhhequra nga Treshja.
Argument tjetr sht e drejta e Kosovs pr t shpallur veten shtet. Kjo nuk mund t kontestohet. Akti i shpalljes s pavarsis s nj vendi nuk sht akt legal dhe nuk ka t bj me norma t aplikueshme t s drejts ndrkombtare, ka shtuar Hyseni.
Ai thot se t gjitha kto jan argumente t pakontestueshme.
Madje, prfaqsuesi i Burundit e tha tro q pavarsisht se far ka ndodhur, pavarsia e Kosovs nuk mund t zhbhet, sht nj akt t cilin e ka ndrmarr populli i Kosovs n rrethana shum t caktuara.
Argumentet serbe
Shefi i delegacionit t Kosovs n GJND ka folur edhe rreth argumenteve t pals serbe dhe shteteve q prkrahin Beogradin.
N ann tjetr kishte prpjekje q t kontestohej mnyra e shpalljes s pavarsis, t kontestohej trupi q ka
shpalljen dhe t paraqitej si nj organ i prkohshm, nj organ i emruar nga OKBja, e jo nj organ i zgjedhur n mnyr demokratike nga populli i Kosovs, ka thn ai.
Ai thot se pala kundrshtare bn interpretim t gabuar t s drejts ndrkombtare lidhur me trsin territoriale t shteteve. E drejta ndrkombtare i referohet trsis toksore t nj vendi, vetm ather kur ajo trsi toksore krcnohet nga jasht. Ndrkoh q shprbrja e ish-Jugosllavis nuk ka ardhur si rezultat i intervenimeve dhe krcnimeve nga jasht, por ka ardhur si rezultat i proceseve dezintegruese t brendshme. Me kt rast, e drejta ndrkombtare nuk mund ti referohet trsis toksore t ish-Jugosllavis.