PLAGT E MOISIUT
Nje poeme e Ridvan Dibres ne 5 gjuhe ndersa botojme nje fragment te shkeputur nga poema shoqeruar me mendimin e perkthyesit ne gjermanisht Hans-Joachim Lanksch
....Njeni i shume pak autoreve bashkekohore shqiptare qe e braktisin trampolinin e te shkruemit te gjithhershem per tema dhe motive vetem e vetem shqiptare asht Ridvan Dibra. U lind me 1959 ne qendren letrare veriore ne Shkoder. Punon pedagog letersiet ne universitetin e atjeshem. Deri me tash botoi ma shume se nji duzine librash me proze e poezi. Libri i tij i pare u botue me 1989. Keshtu ndash fale Zotit ndash vepra e Dibres nuk u komprometue me ndonji kontaminim me morten e Realizmit Socialist. Librat e Dibres si ne proze ashtu dhe ne poezi njilloj te introvertuem e te reflektuem jane stilistikisht origjinale pa i ndjeke gjithfare modash a avangardizmash te hamendun. Poezite e tij jane ndash dukuni kjo mjaft e rralle ne letersine shqipe ndash dhe art autonom i fjales art qe thote shume sepse si shqipton te gjithat. Poezite e tij shquhen nga magjia dhe sharmi qe e kane tekstet e cdo poeti te randesishem ritem tingull tonalitet i pangaterrueshem freski origjinalitet pasuni imazhesh bukuri thellesi.
Jashte Shqipniet kritiket gazetaret e kultures dhe lexuesit thjesht se njohin Ridvan Dibren. Perkthimet anglisht frengjisht italisht rumanisht dhe gjermanisht qe po paraqiten ketu le te kontribuojne qe shkrimtarit padrejtesisht te panjohun pertecircj kuficircjve te Shqipnise ti jepet vemendja e meritueme.
Hans-Joachim Lanksch
PLAGEumlT E MOISIUT
Te gjithe e kane harruar Seforen gruan e Profetit.
Po shpalosen qiejt si fletet e librit
Zoti im.
Te zverdhur nga koha
Por une them me shume nga shfletimi i perditshem
Diku te perthyer diku te grisur
Nga vetetimat dhe padurimi yne.
Ne prape te verber si ne fillim
Zoti im.
As edhe nje flete sditem ta lexonim
As edhe nje rresht as edhe nje germe
Thjesht sepse kerkuam larg dhe lart
Kur alfabeti mesohej afer dhe gjithkund.
Ne prape te shurdher si ne fillim
Zoti im.
Sditem ta degjonim zerin tend
Habitur nder nje mije e nje zera te rreme
Kur gjithcka qe kaq e lehte dhe e thjeshte
Mjaft qe te ulnim koken e te degjonim frymen tone.
Ne prape te uritur si ne fillim
Zoti im.
Thjesht sepse lakmuam pjergullen e fqinjit
Dhe kurre se bekuam barin tone te eger
As globin qe sduhej ta kafshonim
Nxitimthi si mollen e papjekur.
Ne prape te vetem si ne fillim
Zoti im.
Haperdare gjithandej si kokrrizat e reres
Prej eres qe e ngriten bulcite tane
A si femije jetime pendestare
Pse ngriten dore e vrane prinderit.
Ne prape ne pluhur si ne fillim
Zoti im.
Nder buzet tona ne mushkerite eshte pluhuri
Edhe kur fluturojme kinse lart e larg pluhuri na ndjek
Thjesht sepse pertojme a harrojme
Te pastrohemi para cdo nisjeje.
Ne prape te pastrehe si ne fillim
Zoti im.
Shemben pa u ngritur kasollet tona
As nje mije vjet si durojne zemerimit tend
Teksa ne fajesojme me radhe
Here muret here themelet here catine.
Ne prape te etur si ne fillim
Zoti im.
Me buzet shkrumb te cara si gushti
Ia thame burimet jetes nje e nga nje
Lakmuam e sajuam mandej
Burime te panumerta gjaku.
Ne prape te paditur si ne fillim
Zoti im.
Thjesht sepse hodhem hapin e dyte para te tretit
Dhe thame fjalen e pare pas te dytes
Keshtu edhe dituria jone seshte gje tjeter
Vecse korrigjim i gabimeve te bera dikur.
Ti prape gjithkund
Dhe ne prape askund
Zoti im.
Arsyet e gjakut i shperfillem te gjitha
Harruam edhe britmen e te pikelluarve
Harruam se plaget e armiqve nje dite
Dhembin me fort ne gjoksin tone.
Dhembin ne gjoksin tim
Zoti im.
PLAGA E PAREuml GJAKU
Ti trembesh prej gjakut me shume se prej hijeve Sefore
Gjakut qe ska emer qe buron prej plages se fresket
Gjakut qe ndrit njelloj ne te gjitha plaget
Gjakut qe sditi kurre te behet uje
Porse uji behet gjak
Sefora ime.
Mjafton ta godas me shkopin tim te gjarpert
Me vullnetin tim te eger desha te them
Bam-bam-bam
Bam-bam
Bam.
Shih si u pergjaken lumenjte dhe te gjithe ujerat e tjere
Bora po shkrihet dhe pikon gjak
Hejte majemprehte gjak pikojne
Pike-pike-pike
Pike-pike
Pike. Kuptojeni tashti cmimin e ujit
Dhe lereni qellimin tim te shkoje
Ju buze te cara dhe ju toka te thara
Ju gjokse te etur dhe ju peshq te uritur
Harruat se prej ujit me nxoren bashke me emrin
Ishte jeta ne fillim
Vdekja erdhi fill pas.
PLAGA E DYTEuml BRETKOSAT
Ti trembesh prej mocalit me shume se prej gjakut Sefore
Mocalit qe i thone harrese dhe mungese vemendjeje
Mocalit te verdhe qe ben zap gjelberimin
Si casti perjetesine
Mocalit qe pjell perbindesha
Sefora ime.
Gjithfare zvarranikesh te plogesht e neverites
Turlifare zambakesh shumengjyresh e helmues
Lloj-lloj dihatjesh te gjitha te perbaltura
Dhe ne fund bretkosat emblematike
Ndjellur prej shkopit tim te gjarpert
Prej vullnetit tim te eger desha te them.
Ngjiten dhe hyjne ne shtepine tende Sefore
Ne dhomen ku ti fle
Ne shtratin tend futen
Trazojne carcafet e bardhe
Dhe gjumin tend te paqte
Me kuatjet e tyre te jargura
Kuak-kuak-kuak
Kuak-kuak
Kuak.
Kur zotat bejne lufte mes tyre
Njeriu duhet te beje paqe me veten
Sefora ime.
PLAGA E TRETEuml MUSHKONJAT
Ti i trembesh prej shkakut me shume se prej pasojave Sefore
Shkakut qe jam une a dikush tjeter brenda meje
Cka ndodh rralle fort rralle me njerezit
Dhe ndoshta kurre me bijat e eves.
Shtjellat e pluhurit tash jane re mushkonjash
Sefora ime.
Mbi fytyren tende dhe mbi trupin tend te gjate
Mbi buzet e tua dhe mbi gjinjte e tu te vegjel
Mbi gjumin tend dhe mbi endrrat tua te virgjera
Mbi heshtjen tende dhe mbi durimin tend hyjnor
Mbi lotet e tu dhe mbi gazin tend te rralle
Mbi amesine tende dhe mbi frutin tend te paket
Mbi rrenjet tua dhe mbi trungun tend te gjelber
Mbetur kane gjurmet gri te pickimeve
Sefora ime.
PLAGA E KATEumlRT MIZAT
Te vegjlit jane gjithkund dhe bezdisin shume Sefore
Si kokerrizat e reres se verdhe mes gishterinjeve
A si fjalet dhe ngjarjet e perditshme
Qe mund edhe te mos ishin
Kjo re mizash eshte qefin vdekjeje
Sefora ime.
As plage as kafshim dhe as helm
Mbi trupin tend te bardhe e te mermerte
Ose te tria njeheresh por diku nen lekure
Aty ku ndjeshmeria dhemb si mekati i pakryer
Dhe ku fillimi projektohet si fund i pritshem.
Se vdekja ndodh rralle te vije
Pa e thirrur me pare ne vete
Sefora ime.
PLAGA E PESTEuml KAFSHEumlT
Dikur kam folur per ty si per kafshet Sefore
Duke gjetur tek to gjithcka tenden
Ose tek ti gjithcka tyren njelloj eshte.
Flas per kohet kur ti thirreshe natyre
Ose natyra grua njelloj eshte.
Por kafshet vdiqen te gjitha
Sefora ime.
Vdiqen ne ty pikellueshem nje nga nje
Vdiq hijeshia e kuajve fushave nen muzg
Vdiq sakrifica e devese ne shkretetiren e verdhe
Vdiq naiviteti i gomereve teksa pertypnin gjembace
Vdiq miresia e deles dhe pjelloria e lopes vdiq.
U keputen nje e nga nje
Ose isha une qe i keputa me radhe
Fijet qe te lidhnin me natyren
Sefora ime.
Perkthimi
The Plagues of Moses ndashperkthyer nga shqipja nga Shinasi Rama Janice Mathie-Heck dhe Robert Elsie
Die Eumlunden des Mose ndashperkthyer ne gjuhen gjermane nga Hans-Joachim Lanksch
Les Plaies de Moise ndash perkthyer ne gjuhen franceze nga Aridian Marashi
Le Piaghe di Moseacute- perkthyer nga italishtja nga Albana Temali dhe Guerrino Stanzani
Ranile lui Moise ndash perkthyer ne rumanisht nga Ardian Kycyku