PS: Dosja e plotë me manipulimet zgjedhoreNga TemaSITUATA POLITIKE DHE E SIGURISË PËRPARA DITËS SË ZGJEDHJEVE ----- Klima politike konfliktuale Kryeministri Berisha dhe kryetarja e Kuvendit, Topalli, përmes një retorike konfliktuale dhe sjellje
Nëse dëshironi të lexoni edicionin online të gazetës në PDF klikoni këtu.
PS: Dosja e plotë me manipulimet zgjedhoreNga TemaSITUATA POLITIKE DHE E SIGURISË PËRPARA DITËS SË ZGJEDHJEVE
----- Klima politike konfliktuale
Kryeministri Berisha dhe kryetarja e Kuvendit, Topalli, përmes një retorike konfliktuale dhe sjelljesh arbitrare, kanë tensionuar klimën politike duke arritur kulmin gjatë fushatës zgjedhore. Lidershipi politik i mazhorancës ka hedhur një sërë akuzash dhe shpifjesh mbi jetën private për opozitën në tërësi, dhe veçanërisht mbi drejtuesit politikë të PS.
---- Ekzekutimi i deputetit të opozitës Fatmir Xhindi
Vrasja e deputetit të opozitës të qarkut të Fierit, z. Fatmir Xhindi, më 2 maj 2009, goditi rëndë perceptimin e publikut mbi nivelin e sigurisë dhe të rendit në vend.
Edhe pse kanë kaluar më shumë se 2 muaj nga ky ekzekutim, ende nuk ka asnjë të arrestuar për këtë krim të rëndë. Partia Socialiste vlerëson se kjo vrasje përmban kontekst tërësisht politik dhe ka ndodhur për shkak të detyrës që mbante deputeti i opozitës. Ky akt shërbeu si një presion i drejtpërdrejtë mbi opozitën dhe publikun në përgjithësi, veçanërisht në zonën e Fierit.
---- Ekzekutimi i kryetarit të Partisë Demokristiane në Shkodër
Atentati terrorist ndaj zyrtarit të PDK në Shkodër më datën 18 qershor 2009, për nga mënyra si u realizua dhe momenti që ndodhi, ishte ngjarja më e rëndë kriminale me efekte të drejtpërdrejta elektorale. Ky krim ndodhi vetëm dy ditë pas akuzave që hodhi kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, pikërisht ndaj zyrtarëve të Partisë Demokristiane, duke i cilësuar ata si mafiozë. Situata u përkeqësua pas deklarimit në mënyrë të rrufeshme të zëdhënësit të Policisë së Shtetit, disa orë pas atentatit, se vrasja ishte kryer për motive kriminale dhe nuk kishte lidhje me deklaratat e zonjës Topalli. Çuditërisht ende nuk ka asnjë të arrestuar apo të akuzuar për këtë krim, megjithëse policia deklaroi se kishte dijeni për aktivitetet kriminale të viktimës.
----- Dhuna ndaj simboleve dhe zyrave të opozitës
Partia Socialiste dhe media kanë denoncuar rastet e ndryshme të dëmtimit të zyrave elektorale, dhunimit të përfaqësuesve të opozitës apo dhe dëmtimit të materialeve promocionale të fushatës si në Shijak, Tiranë, Korçë, Elbasan, Rrëshen, Gramsh, Lezhë etj.
----- Përdorimi i elementëve kriminalë dhe ekstremistë nga Partia Demokratike.
Partia Socialiste, por dhe raportime të ndryshme të medias, vlerësojnë se ka pasur një rigjallërim të grupeve të militantëve të PD, të njohur për frymë ekstremiste, të cilëve u janë bashkangjitur persona të njohur me precedentë penalë apo dhe më keq akoma, persona të shpallur në kërkim. Këta individë u përdorën, si për të tensionuar situatën, ashtu dhe për të frikësuar përfaqësuesit dhe votuesit e opozitës në ditët para dhe gjatë votimit. Disa informacione të siguruara në rrugë konfidenciale, vetëm për datat 12, 15, 16, dhe 17 qershor, tregojnë për një rritje të ndjeshme të lejeve të dhëna për të dënuarit gjatë periudhës zgjedhore, shumica e të cilave janë në kundërshtim të hapur me ligjin. Përmes këtyre lejeve, të burgosurit janë bërë pjesë e fushatës në favor të qeverisë apo kanë shërbyer për të riaktivizuar lidhjet kriminale në mbështetje të fushatës proqeveritare.
Në kundërshtim me kriteret e përcaktuara në ligj, janë dhënë lejet shpërblyese për të dënuarit, madje edhe për ata që vuajnë dënimin në burgje të sigurisë së lartë.
Personat e poshtëshënuar që vuajnë dënimin me heqje lirie, janë të dënuar për vepra penale me rrezikshmëri të lartë shoqërore e me masa dënimi shumë të larta, dhe për rrjedhojë nuk plotësojnë kushtet për të përfituar leje shpërblyese. Këtyre personave u është dhënë leje 5-14-ditore gjatë muajit qershor.
Konkretisht: Isa Doçi, dënuar me 6 vjet e 8 muaj heqje lirie për veprën penale të trafikimit të armëve dhe municioneve;
Marjan Lukaj, dënuar me 13 vjet burg për vrasje;
Shpëtim Beqiri, dënuar më 13 vjet burg për vrasje;
Emiljano Domi, dënuar me 15 vjet burg vrasje;
Artan Goxhaj, dënuar me 25 vjet burg për vrasje;
Arian Sina, dënuar me 18 vjet burg për vrasje;
Bujar Sinjari, dënuar 17 vjet për shfrytëzim prostitucioni;
Altin Patoku, dënuar 8 vjet për prodhim dhe shitje narkotikësh;
Spartak Kazazi, dënuar 20 vjet për vrasje me dashje;
Skënder Kulla, dënuar 12 vjet për vrasje me paramendim të mbetur në tentativë dhe armëmbajtje pa leje;
Ilir Tosku, dënuar me 5 vjet për vrasje të mbetur në tentativë.
Ligji ka përcaktuar se leje të veçanta mund t’iu jepen personave që vuajnë dënimin me heqje lirie vetëm për arsye shumë specifike, siç janë: raste vdekjesh, martesash apo sëmundje të rënda të rrezikshme për jetën e familjarëve të tyre.
Në datat 12 qershor, 15 qershor, 16 qershor dhe 17 qershor, janë dhënë në shumicë leje në kundërshtim me ligjin, si rastet e mëposhtme:
Petrit Gjoka, dënuar 12 vjet e 7 muaj për vrasje, i është dhënë leje e veçantë, me arsyetimin se ka nënën sëmurë;
Antonin Keci, dënuar 14 vjet për vrasje, i është dhënë leje e veçantë, sepse ka babanë e sëmurë;
Ervis Curri, dënuar 8 vjet për vrasje me dashje, leje e veçantë për gjyshen e sëmurë;
Lush Kolndreu, dënuar 17 vjet për vrasje, leje e veçantë për gjyshen e sëmurë;
Bardhi Nanollari, dënuar 12 vjet për trafik lëndësh narkotike, leje e veçantë për gjyshen e sëmurë;
Luan Isufaj, leje e veçantë për nënën e sëmurë, dënuar 25 vjet për vrasje me dashje;
Gjergji Saliu, dënuar 17 vjet për trafik lëndësh narkotike, leje e veçantë për përvjetorin e vdekjes së babait;
Festim Koci, dënuar 6 vjet për vjedhje me dhunë mbetur në tentativë;
Florian Pisha, dënuar 8 vjet e 6 muaj për prodhim e shitje të lëndëve narkotike;
Dritan Zhuka, i dënuar 8 vjet për shfrytëzim prostitucioni në rrethana rënduese;
Besnik Subashi i dënuar me 16 vjet për vrasje, mbetur edhe 5 vjet e 5 muaj;
Besnik Deda, i dënuar me 16 vjet për vrasje me dashje dhe armëmbajtje pa leje;
Ferdinad Lamaj, i dënuar 9 vjet për shfrytëzim prostitucioni;
Gentjan Balla, i dënuar 20 vjet për vrasje me paramendim;
Ivan Kondi, i dënuar 15 vjet për prodhim dhe shitje të lëndëve narkotikë;
Naim Avdija, i dënuar 10 vjet për vrasje;
Ervin Gërbi, i dënuar 8 vjet për prodhim dhe shitje lëndësh narkotike;
Sokol Uxhi, dënuar 7 vjet e 4 muaj për prodhim të armeve luftarake;
Hajri Hiraj, i dënuar me 10 vjet për trafikim qeniesh njerëzore;
Jasim Sula i dënuar 9 vjet e 4 muaj për trafik armësh e municionesh;
Lista vazhdon dhe me të paktën 25 të dënuar të tjerë.
SJELLJA E QEVERISË DHE PËRDORIMI I ADMINISTRATËS PUBLIKE
Edhe pse ligjërisht fushata elektorale nisi më 28 maj 2009, për qeverinë fushata filloi shumë kohë më parë duke angazhuar fonde, mjete publike dhe duke vënë në funksion të saj edhe gjithë administratën publike. Fushata me spotet televizive të qeverisë nëpër media të ndryshme filloi që në vjeshtën e vitit 2008. Vetëm fatura e paguar nga qeveria për këtë reklamim të vetvetes përllogaritet në disa miliona euro.
Mitingjet e kryeministrit Berisha dhe kryetares së Kuvendit, Topalli, ishin gjithmonë të shoqëruara nga prania e fëmijëve. Mbyllja e shkollave dhe institucioneve të tjera arsimore për të siguruar pjesëmarrjen e studenteve dhe nxënësve në aktivitetet e Partisë Demokratike, ishte një dukuri e pranishme në të gjithë fushatën zgjedhore.
Akuzave të Presidentit të Republikës dhe Avokatit të Popullit për politizim të sistemit arsimor, ministri i Arsimit, z. Fatos Beja, iu përgjigj se pjesëmarrja e fëmijëve në fushatën zgjedhore ndihmon shëndetin mendor dhe formimin e tyre.
Një pjesë e kandidatëve për deputetë të Partisë Demokratike, të cilët janë drejtues të njësive vendore, refuzuan të japin dorëheqjen, në kundërshtim me kërkesat e Kodit Zgjedhor. E njëjta gjë mund të thuhet edhe për drejtues të lartë të administratës publike, të cilët operojnë në petkun e legjislacionit të shërbimit civil.
Nga ana tjetër, gjatë gjithë fushatës zgjedhore presioni ndaj administratës publike ishte evident dhe i përqendruar në disa drejtime:
• mbledhje votash duke deklaruar votën paraprakisht për të gjithë të punësuarit në administratë publike;
• pjesëmarrje me detyrim në të gjitha aktivitetet publike të Partisë Demokratike;
• paralajmërime për pushime nga puna për pjesëmarrje në aktivitete politike të opozitës apo votim për opozitën, përfshirë edhe fenomenin e fotografimit të votës me celular.
Fenomenet e mësipërme janë të mirevidentuara, si dhe janë vënë në dukje edhe nga raportet e OSBE/ODIHR.
INFRASTRUKTURA ZGJEDHORE
---- Mungesa serioze në pajisjen e qytetarëve me Karta Identiteti dhe shpërndarje selektive e tyre
Mbi 250 mijë zgjedhës mbetën pa një dokument të ligjshëm për të ushtruar të drejtën kushtetuese të votës. Ky numër zgjedhësish mbetet përcaktues për rezultatet e votimit. Mospajisja e një numri shtetasish me kartë identiteti përbën një pengesë të pakapërcyeshme për të konsideruar zgjedhjet e 28 qershorit si të lira e të ndershme.
---- Listat e votuesve
Ministria e Brendshme shkeli haptazi afatin ligjor të parashikuar për dorëzimin e listave të votuesve duke i vonuar të paktën 5 ditë nga afati i fundit ligjor. Ndërkohë që opozitës i është dhënë një kopje elektronike e listës së zgjedhësve vetëm më datë 3 qershor 2009.
Nga verifikimet paraprake të Partisë Socialiste rezultoi se:
1. Të paktën 2799 persona të moshës nga 110 deri në 150 vjeç figuronin në listën e votuesve.
2. 515 qytetarë që kanë lënë shtetësinë shqiptare me dekret presidencial figuronin në listat e votuesve.
3. 5186 qytetarë figuronin me të dhëna të dubluara në lista dhe në më shumë se një QV.
Deri në datën 8 qershor, nga 383 njësi vendore në Republikën e Shqipërisë, 101 prej tyre ende nuk kishin afishuar listat e zgjedhësve. Nga verifikimi i listave zgjedhore dhe sidomos gjatë ditës së votimit rezultoi se në listat e shumë qendrave të votimit mungonin shumë zgjedhës, pasi emrat e tyre rezultonin në qendra të tjera votimi.
---- Vendndodhja e KZAZ, KQV e VNV
Në pajtim me kërkesat e Kodit Zgjedhor, Partia Socialiste ka shprehur shqetësimin për vendosjen e Komisioneve të Qendrave të Votimit, Vendeve të Numërimit të Votave, të cilat në një pjesë të rasteve u vendosën në kundërshtim me ligjin.
Flagrant mbetet shembulli me VNV në komunën e Bushatit, të zonës zgjedhore Shkodër, për të cilën pati një vendim të Kolegjit Zgjedhor, dhe shumica në KQZ nuk e respektoi atë, duke e ri-caktuar përsëri VNV në objekt privat në kundërshtim me ligjin dhe me urdhërimin përcaktues gjyqësor të Kolegjit Zgjedhor.
Shkelja më serioze që u vu re para zgjedhjeve, dhe me një ndikim të jashtëzakonshëm gjatë ditës së zgjedhjeve, ishte pikërisht caktimi i shumë qendrave të votimit në ambiente private të zotëruar nga militantët e PD. Ky fenomen kulmon me KZAZ nr. 56 në Kamzë, ku mbi 10% e numrit të QV u caktuan në ambiente private të zotëruar nga militantë të PD.
Nga të gjitha raportimet del se votimi në këto qendra ka qenë një farsë dhe trysnia ndaj zgjedhësve ka bërë që shumë votues të opozitës të mos merrnin pjesë në zgjedhje.
---- Media
Pasqyrimi i fushatës elektorale në media ka qenë në kushte jo të barabarta dhe e dominuar nga qeveria. Një fakt i tillë është vënë në dukje edhe nga raportet e ODIHR se “të gjitha stacionet televizive të monitoruara ia kushtuan PD një pjesë të madhe të kohës së caktuar për subjektet politike ...“ dhe “se ministritë dhe agjencitë qeveritare u përdorën për të nxjerrë disa spote televizive informative”, të cilat janë përdorur për fushatë zgjedhore në favor të PD.
Përdorimi i parave publike për të blerë kohë televizive dhe transmetuar shumë muaj më parë se të fillonte fushata zgjedhore spote me përmbajtje elektorale ishte një nga shkeljet më serioze, por edhe një praktikë e re për demokracinë e brishtë shqiptare.
PROCESI I VOTIMIT
----- Hapja e qendrave të votimit dhe administrimi i procesit zgjedhor
Në shumë qendra votimi dhoma e fshehtë është vendosur në mënyrë të atillë që nuk siguronte fshehtësinë e votës. Në shumë qendra u evidentua kontrolli i votës së zgjedhësve në disa mënyra:
a. Deklarimi i votës anëtarit të komisionit të PD që qëndronte pranë dhomës së fshehtë.
b. Shumë fletë votimi përmbanin emrin ose firmën e votuesit duke e bërë atë të pavlefshme.
c. Plotësimi i fletës së votimit pa hyrë në dhomën e fshehtë ose tregimi i saj pas plotësimit dhe më pas palosja.
d. Bërja e fletëve të pavlefshme nga ana e komisionarëve të PD, në rastet kur votuesit njiheshin si simpatizantë të PS. Qarku i Beratit shënon numrin më të madh të fletëve të pavlefshme, 2900, kur dihet që për mandatin e pestë në këtë qark duheshin vetëm 400 vota.
----- Prania e materialeve propagandistike dhe bërja propagandë gjatë ditës së votimit.
Sipas nenit 101, pika b, të Kodit zgjedhor, KQV heq materialet propagandistike në një rreth me rreze 150 m. Ditën e zgjedhjeve u vunë re materiale propagandistike në/dhe pranë qendrave të votimit, propagandë me mjete, flamuj dhe bluza të Partisë Demokratike para qendrave të votimit, kjo më e theksuar në ato QV që ishin në objektet private dhe të zotëruara nga militantë të PD.
1 Në qarkun e Tiranës në zonën pranë KZAZ 48 dhe në KZAZ nr. 51, makina me targa të huaja, me flamuj të Partisë Demokratike dhe me këngën e fushatës së kësaj partie kanë lëvizur që nga momenti i hapjes së votimit edhe me pas.
2 Në qarkun e Durrësit, KZAZ 8, në qendrat e votimit nr. 1428, 1428/1, 1429 dhe 1430/1 në Spitallë të Durrësit, militantë të Partisë Demokratike kanë demonstruar me flamuj dhe bluza të Partisë Demokratike para qendrave të votimit.
3 Në QV Pajovë fshat, Peqin, kryetari i komunës ka ushtruar presion ndaj zgjedhësve dhe ka futur materiale propagandistike të PD.
4 Në qendrën e votimit nr. 2372, Bashkia Elbasan, situata ka qenë shumë e tensionuar, pasi militantë të subjektit zgjedhor të PD hynë me forcë në ambientet e qendrës së votimit dhe prishën procesin zgjedhor.
5 Në qendrën e votimit nr. 2366 në Elbasan u përqendruan shumë militantë të PD nën drejtimin e kandidatit për deputet, z. Aurel Bylykbashi, duke bërë presione mbi votuesit.
6 Në QV nr. 4724 në fshatin Markat, në Bashkinë Konispol, qarku Vlorë, z. Ismail Murtaj, kryetar komune, me militantë të PD kanë ushtruar presion te qendra e votimit.
---- Lista e votuesve dhe paraqitja e votuesve në qendrën e votimit
Gjatë ditës së votimit u vunë re bllokime të proceseve në disa zona, për shkak se kutitë e votimit ishin dëmtuar, listat e zgjedhësve nuk kishin ardhur ose mungonte energjia elektrike. Kështu, në fshatin Qinam në QV nr. 4059, kutia e votimit ishte dëmtuar. Gjithashtu, kutia e votimit ishte e dëmtuar edhe në qytetin e Pogradecit në QV nr. 3888. Në qarkun e Tiranës në KZAZ nr. 60 nuk u dorëzuan listat e zgjedhësve në 13 qendra votimi. Në komunën Moglicë dhe në Kurvelesh, procesi zgjedhor u dëmtua për shkak të mungesës së energjisë elektrike në qendrat e votimit. Në qendrën e votimit nr. 0045 Niksh dhe nr. 0041 Shelcë, komuna Kelmend, Malësi e Madhe, kryetari i komunës, përfaqësues i PD, përfshiu në listën e votimit me shkrim dore dhe jashtë formatit zyrtar, rreth 70 persona, duke pretenduar se ishin harruar në lista, por në fakt ata ishin militantë të Partisë Demokratike.
----- Votimi, kartat e identitetit dhe mundësia për të votuar
Sipas nenit 99 të Kodit Zgjedhor, KQZ dërgon në KZAZ numrin e nevojshëm të fletëve të votimit. Sikurse rezultoi ditën e votimit, kjo kërkesë ligjore u shkel në shumë KZAZ. Në qendrat e votimit nr. 4401, Mifol, Komuna Novoselë, ka pasur 100 fletë votimi më pak. Në Postribë në qendrën e votimit 0079, kanë shkuar fletë të bardha në vend të fletëve të votimit. Një nga parregullsitë e konstatuara gjatë mbylljes së votimit ishte edhe mospërputhja mes numrit të votuesve që rezultonin se kishin votuar dhe fletëve të votimit. Në qarkun Shkodër, në Qendrën e Votimit 0342, rezultuan në kutinë e votimit 26 fletë votimi më shumë se numri i zgjedhësve që kishin votuar.
Më flagrante paraqitet situata me ata zgjedhës që nuk arritën të votonin, pasi një person tjetër kishte votuar më parë në emër të tyre. Kështu, në Tiranë, në KZAZ 53 QV nr. 1966, e vendosur te shkolla “Sami Frashëri”, zgjedhëses Eriola Dervishi i është mohuar e drejta për të votuar, për arsye se në emër të saj ka votuar një person tjetër me kartë identiteti me të gjitha të dhënat e Eriola Dervishit.
Në KZAZ nr. 51 QV nr. 1885/1 qytetari Ramazan Meleq Zerdelia u ankua se i është hequr e drejta e votimit, pasi dikush tjetër ishte lejuar të votonte në vend të tij. Orjon Ndue Simoni, një i ri emigrant në Greqi, ndonëse nuk ka ardhur në Shqipëri ditën e zgjedhjeve, rezulton se ka votuar.
---- Lista e zgjedhësve, dublikimet në listë dhe mospastrimi i tyre
Listat përfundimtare kishin shumë dublikime emrash, jo vetëm në qarqe të ndryshme, por persona që ishin të dubluar brenda një qarku. Në Pukë u evidentuan mbi 400 zgjedhës që kishin emrin në më shumë se një listë. Më konkretisht, në komunën Blerim 179 persona, në komunën Fierzë 70 persona, në Qafë Mali 31 persona, në Bashkinë Fushë-Arrëz 7 persona, në Iballë 30 persona, në Kukës 129 persona të dubluar.
Shumë votues të majtë nuk kishin emrat në listat e tyre, ndonëse i kanë patur në listat paraprake. Kështu, në zonën nr. 19, rreth 450-500 persona nuk arritën të votonin, sepse emri i tyre nuk ishte as në qendrën e votimit ku kanë votuar në zgjedhjet e mëparshme dhe as në qendrat e tjera të kësaj ZAZ. Në shumë komuna të Patosit kishte zhvendosje të mëdha nga një fshat në tjetrin dhe shumë njerëz e kishin vështirë të ushtronin të drejtën e votës. Sipas verifikimeve me kompjuter, rreth 500 votues ishin zhvendosur në lista nga një qendër votimi në një tjetër në disa qendra votimi të qarkut Shkodër.
---- Votimi familjar
Sikundër në të shkuarën, votimi familjar vijoi të mbetet një problem shqetësues në shumë zona rurale. Me gjithë ndërhyrjen e komisionarëve të PS, ky problem nuk u arrit të shmangej.
Votime familjare pati jo vetëm për shkak të votuesve, por edhe për shkak të presioneve dhe vendimeve të komisionerëve demokratë, ku kishin shumicën. Pati raste si në Komunën Shalë, në qendrën e votimit nr. 0116, ku komisionarët e Partisë Demokratike kërkuan me insistim që të votohej në grup. E njëjta situatë u shfaq edhe në Kukës, në ZAZ 34 dhe në fshatin Bele të komunës Zapot. Në ZAZ 31 Kolonjë, në QV nr. 4058 Qafëzez, votimi u bllokua, sepse disa zgjedhës bënin presion që të votonin familjarisht.
----- Komisionarët, vëzhguesit e opozitës dhe presioni ndaj tyre para, gjatë dhe pas votimit
Komisionarët e Partisë Socialiste u përballën me presione të ndryshme nga anëtarë dhe simpatizantë të Partisë Demokratike në disa qarqe. Ka patur raste të goditjes së anëtarëve të shtabeve elektorale, presioneve nga kandidatë ndaj komisionarëve, madje edhe përdorim të dhune ndaj tyre.
Në QV 0652, Kukës, KZAZ mori vendimin që komisionarët e PS të largohen me forcën e policisë.
Në Gjirokastër në QV nr. 4358 Rexhin të komunës Kurvelesh, sekretari i KQV, përfaqësues i PS, është goditur nga ana e anëtarit të KQV, përfaqësues i Partisë Republikane.
Në QV 3325, Velabisht, kandidatja për deputete e PD, Miranda Haxhia, i ka bërë presion kryetarit të komisionit të PS, duke ndërprerë procesin e votimit për rreth një orë.
Në zonat periferike të qyteteve dhe në komuna, kandidatë për deputetë dhe përfaqësues të administratës publike kanë tentuar të “blejnë” komisionarët e PS. Kështu, në disa qendra votimi si: Jorgucat, Dervician, Frashtan, Kakavie, Lunxhëri, Pogon, z. Spiro Ksera, prefekt dhe kandidat për deputet së bashku me përfaqësues të PD në qark, me drejtorin e Tatimeve, KESH, dhe një pjesë të administratës tatimore kanë tentuar intimidimin e komisionarëve të PS.
1 Në qarkun Fier, në qendrën e votimit 3052, z. Pëllumb Myrto, kryetari i komisionit, përfaqësues i Partisë Demokratike, i mbështetur nga një grup personash të armatosur, nën përdorimin e hapur të armëve, kanë kërcënuar me jetë anëtarët e opozitës në këtë komision. Ata kanë kërkuar largimin e tyre nga procesi zgjedhor dhe nën kërcënimin e armëve kanë mbushur kutitë e votimit me vota në emër të Partisë Demokratike.
2 Në qarkun e Korçës, KZAZ 33 Devoll, në Qendrën e Votimit nr. 4001 të komunës Miras, një banor, anëtar i Shtabit elektoral të PS, plagoset duke u goditur nga një makinë me targa të huaja.
3 Në qarkun e Elbasanit, z. Aurel Bylykbashi dhe z. Luçiano Boçi, kandidatë për deputetë të Partisë Demokratike, kanë hyrë në ambientet e qendrave të votimit duke debatuar dhe konfliktuar me anëtarët dhe vëzhguesit e Partisë Socialiste dhe më pas edhe me kandidatët për deputetë të Partisë Socialiste.
4 Në qarkun e Lezhës, në qendrën e votimit 0778, fshati Xhuxh i Fanit, komisionarët e Partisë Socialiste janë dhunuar fizikisht, duke shkaktuar edhe ndërprerjen përkohësisht të votimit.
5 Në KZAZ nr. 47 në QV nr. 1761 disa simpatizantë të PD kanë tentuar të futen në qendrën e votimit duke u bërë presion qytetarëve për të votuar për PD.
6 Në qarkun e Tiranës, në komunën Bërzhitë, komisionari i Partisë Socialiste është kërcënuar me eliminim fizik nga një person, kërcënim i cili është bërë me anë të një bisede telefonike, ku dhe disponojmë numrin e telefonit të kërcënuesit.
7 Në qarkun e Tiranës në komunën Dajt në lagjen Tufinë, banorët dhe votuesit e kësaj zone mbrëmjen e 26 qershorit janë kërcënuar në mënyrë të vazhdueshme me të shtëna armësh dhe thirrje për eliminim fizik të atyre që nuk do të votojnë për Partinë Demokratike.
----- Presione mbi zgjedhësit nga përfaqësuesit e komunave dhe bashkive dhe kandidatët për deputetë dhe përfaqësues të bizneseve.
Në qarkun e Kukësit, Shkodrës, Korçës ditën e votimit u vu re një presion shumë i madh. Drejtues të pushtetit vendor, të institucioneve vendore arsimore dhe mjekësore në Kukës kanë ushtruar presion në QV e komunave ndaj personave që trajtoheshin me ndihmë ekonomike, administratës së bashkisë dhe institucioneve që varen nga bashkia, duke i kërcënuar me largim nga puna, nëse PD nuk fitonte në qarkun e Kukësit.
Në qendrën e votimit, nr. 3052, komuna Ruzhdie, kryetari i PD ka ushtruar presion mbi numëruesin e PS, z. Agim Shehu, inxhinier në profesion deri më 30 qershor dhe i transferuar nga inxhinier në punëtor të thjeshtë më datë 1 korrik 2009. Në komunat Ruzhdie, Siqec dhe Strum, disa prej komisionarëve të PS, Policia Rrugore u vendosi të nesërmen e përfundimit të procesit zgjedhor gjoba ekstreme nga 35 000- 60 000 lekë dhe heqje patente.
Në administratën e ALB. SH Patos është bërë presion i hapur për të votuar PD, në rast të kundërt të gjithë punonjësit do të humbisnin punën.
1 Drejtori i DAR, njëkohësisht kryetari i PD, Kukës, kryetari i Bashkisë, Kukës, drejtori DRSKSH, drejtori i spitalit rajonal Kukës, drejtori i Sigurimeve Shoqërore kanë ushtruar presion në QV e komunave Zapod dhe Shishtavec.
2 Në Bashkinë Kukës, kryetari i bashkisë ka ushtruar presion te të gjithë personat që trajtoheshin me ndihmë ekonomike.
3 Kryetari i PD, njëkohësisht drejtor i Drejtorisë Arsimore Kukës, ka ushtruar presion në të gjitha QV e Bashkisë Kukës, tek arsimtaret e të gjithë rrethit duke i kërcënuar me largim nga puna, nëse nuk fitonte PD.
4 Drejtori i Spitalit Kukës ka mbledhur me urdhër administratën duke e detyruar të merrte pjesë në takimet elektorale të PD, duke lënë spitalin pa personel shëndetësor, njëkohësisht u është bërë presion duke iu thënë se, nëse nuk do të votonin PD ditën e hënë, do largoheshin nga puna.
5 Kryetarët e komunave përfaqësues të PD kanë ushtruar presion nëpërmjet ndihmës ekonomike ku me flagrantja është komuna Topojan, e cila e ka shpërndarë ndihmën ekonomike ditën e shtunë, komuna Kalis nuk e shpërndau ndihmën ekonomike në formë presioni dhe në pritje të rezultateve të zgjedhjeve.
6 Në qytetin e Elbasanit, komuna Pajovë, z. Albert Kreci, kryetari i komunës, përfaqësuesi i Partisë Demokratike, ka shëtitur i armatosur me pistoletë në mënyrë demonstrative në qendrat e votimit.
7 Në qarkun e Tiranës, në qendrat e votimit nr. 579 dhe 579/1, Kamzë, kryetari i bashkisë, përfaqësues i Partisë Demokratike, ka lëvizur nëpër disa qendra votimi, duke bërë presione dhe kërcënime ndaj komisionarëve.
8 Në qarkun e Korçës në komunën Mollaj, kryetari i kësaj komune ka kërcënuar zgjedhësit për të votuar për Partinë Demokratike.
9 Në qarkun e Tiranës z. Gent Strazimiri, zëvendësministër i Brendshëm dhe z. Aldo Bumçi, kanë lëvizur në qendra votimi duke bërë presion ndaj komisionarëve dhe zgjedhësve.
10 Në KZAZ nr. 47, në shkollën “Hasan Prishtina”, ku ndodheshin 10 qendra votimi, këshilltarja e kryeministrit, znj. Suzana Guxholli dhe drejtoresha e poliklinikës nr. 3, të shoqëruara me një grup të konsiderueshëm njerëzish të grumbulluar në oborrin e shkollës, u bënë presion zgjedhësve për të votuar Partinë Demokratike.
11 Në qarkun e Tiranës në KZAZ 56, grupe simpatizantësh të Partisë Demokratike kanë bërë presione mbi komisionarët dhe votuesit.
12 Në Tiranë, në Njësinë Bashkiake Nr. 4, z. Agim Berisha, militant i Partisë Demokratike, vazhdimisht ka ushtruar presion ndaj zgjedhësve për të votuar Patinë Demokratike.
13 Qendra 2814, komuna Dushk, ka raportuar votimin me kuponë dhe jo me kartë identiteti ose pasaportë.
14 Në Pukë, në komunën Blerim, punonjësi i ndihmës ekonomike vinte me makinë në të gjitha takimet e kandidatit të PS, duke marrë shënim emrat e pjesëmarrësve dhe nuk hezitonte t’u telefononte edhe gjatë takimit dhe t’i kërcënonte se do i ndërpriste ndihmën ekonomike.
15 Punonjësve të arsimit me kontratë provizore në Pukë u është dërguar shkresë duke u treguar se jeni provizorë dhe mund të largoheni nga puna në shtator, nëse nuk fiton Partia Demokratike dhe ata nuk punojnë për këtë gjë.
16 Infermieret e të gjitha komunave dhe të spitalit Puke janë urdhëruar të shkojnë në takim me Jozefina Topallin në Shkodër, duke organizuar edhe transportin me 3 autobusë, dhe duke i kërcënuar se po nuk shkuan, do të pushohen nga puna.
17 Punonjësit e Ndërmarrjes Pyjore Pukë, por edhe të ndërmarrjeve të tjera, nuk janë lejuar të shkojnë në takimet e kandidatit socialist, duke i kërcënuar me heqje nga puna, dhe pas zgjedhjeve janë larguar 4-5 persona.
---- Votimi në institucionet e paraburgimit dhe të ekzekutimit të vendimeve të tjera penale
Në burgjet që ndodhen në Krujë dhe Fushë-Krujë, rreth 90% e të dënuarve votuan për PD, falë presionit dhe premtimeve të bëra më parë për leje dhe lehtësira, si lirime me kusht, ulje dënimi etj. Numri i votuesve në këtë burgje ishte më i lartë se numri i fletëve të votimit.
---- Policia e Shtetit në zgjedhje
Punonjës të Policisë së Shtetit kanë lejuar të hyjnë dhe të qëndrojnë në ambientet e votimit ose të numërimit persona të paautorizuar, që njiheshin në zonë ose ishin përfaqësues të lartë të administratës publike. Në qarkun e Tiranës, në qendrat e votimit 1862 dhe 1862/1 në Kombinat, Policia e Shtetit në kundërshtim me ligjin ka nxjerrë nga të dy qendrat e votimit vëzhguesit e Partisë Socialiste duke ushtruar dhunë mbi ta.
---- Emigrantët dhe votimi në emër të tyre
Një fenomen i përhapur gjerësisht ditën e votimit ishte tentativa për të votuar në emër të emigrantëve që nuk kishin mundësi të ushtronin të drejtën e votës, pasi ishin jashtë shtetit. Në komunën Bytyç, Tropojë, është votuar me parregullsi dhe në vend të emigrantëve kanë votuar të tjerë persona. Kështu, në emër të dy djemve të Demali Nezës që janë në emigracion në Mbretërinë e Bashkuar, kanë votuar persona të tjerë. Në qendrën 3052, Patos, qarku i Fierit, kryetari i Komisionit dhe 3-4 persona të tjerë, përfaqësues i PD, votuan disa herë për pjesëtarët e familjes së tyre që nuk ndodhen në Shqipëri.
PROCESI I NUMËRIMIT TË VOTAVE
---- Kushtet dhe infrastruktura e vendeve të numërimit të votave
Ambientet e miratuara nga KQZ me propozim të prefektit të qarkut shpeshherë nuk ishin aspak të përshtatshme për zhvillimin normal të procesit të numërimit. Rastet e Paskuqanit, Bushatit etj., ndonëse të kontestuara nga opozita, u miratuan nga KQZ në kundërshtim me ligjin, i cili kërkon që ato të ngrihen në ndërtesa publike dhe me hapësira dhe ndriçim të mjaftueshëm.
---- Problematika e numërimit të votave
Pothuajse në të gjitha KZAZ procesi i numërimit të votave filloi me vonesë, në orët e para të mëngjesit të datës 29 .09.2009. Në disa raste një kuti u numërua për 9 orë dhe nuk u respektuan kritere të njëjta për shpalljen e një vote të pavlefshme. Shumë vota të PS u deklaruan të pavlefshme vetëm për faktin se ishte rrethuar numri 33 ose ishte vënë një kryq në rreshtin ku ishte shkruar Partia Socialiste. Pra, vullneti i votuesit ishte i qartë dhe ai nuk u vlerësua.
---- Veprime të të dërguarve të KQZ në KZAZ
Partia Socialiste ka denoncuar në vijimësi të procesit zgjedhor se KQZ nuk ka luajtur rolin e saj të përcaktuar në Kodin Zgjedhor. KQZ tentoi të zëvendësojë rolin e saj të përcaktuar në ligj si arbitër i zgjedhjeve, me rolin e palës së njëanshme në proces. Jo vetëm KQZ, por edhe të deleguarit e saj në KZAZ, nuk kanë kryer detyrat siç duhet, madje kanë shkelur rëndë ligjin dhe shpërdoruar detyrën. Juristi i KQZ, Lorenc Danaj, i ngarkuar për të ndjekur procesin në zonën e Shushicës, ka votuar në çdo QV pa dokument identiteti, pa pranuar të vërë shenjën e bojës së gishtit, duke pretenduar se ishte i dërguar i KQZ.
--- Procesi i ankimimit dhe roli i KQZ
Në momentet që u pa qartë se në disa KZAZ procesi i numërimit u denigrua në mënyrë të pakthyeshme, atëherë KQZ u kujtua të ndërhynte në proces. Kjo ndërhyrje në vend që të ndihmonte në përfundimin e procesit e futi atë përfundimisht në qorrsokak. KQZ me vendimet e veta krijoi një problematikë të pakthyeshme.
Në vijim të këtyre qëndrimeve, KQZ nëpërmjet zëdhënësit të vet nxitoi të jepte një rezultat paraprak për qarkun e Fierit. Pa mbaruar procesi, KQZ ndau mandatet në këtë qark dhe nxori një rezultat për të gjithë vendin, duke shkelur në mënyrë flagrante ligjin. Veprime të tilla të KQZ dëshmojnë për një varësi tërësisht politike të saj, aspak profesionale dhe që vepron në kundërshtim me dispozitat e Kodit Zgjedhor.
Bazuar në parashikimet e nenit 138/3 dy anëtarë të KQZ paraqitën kërkesën për rinumërimin dhe rivlerësimin e votave në qarkun e Beratit, Shkodrës dhe në disa KZAZ të Tiranës. Megjithëse Kodi Zgjedhor përcakton në mënyrë të qartë se, në rast se kërkesa për rinumërimin dhe/ose rivlerësimin e votave të caktuara bëhet nga dy anëtarë të KQZ, ajo është e detyruar të bëjë rinumërimin dhe/ose rivlerësimin e votave të kërkuara, KQZ nuk i është bindur këtij detyrimi. Ky vendim ka qenë tërësisht arbitrar dhe i marrë nën trysninë e PD, e cila ishte kategorikisht kundër hapjes së kutive, madje përfaqësuesi i PD në KQZ kërcënoi haptazi anëtarët e KQZ të propozuar nga opozita se do kërkonte shkarkimin e tyre, nëse plotësonin një kërkesë të tillë.