Pagat, indeksim 3,1% ne korrik
Qe nga muaji korrik, pagat e te gjitha niveleve do te indeksohen ne masen 3,1 per qind. Rritja e cmimeve dhe si pasoje edhe e normes se inflacionit, ka bere qe qeveria te nderhyje, duke kompensuar pagat e punonjesve buxhetore. Dje, Keshilli i Ministrave, miratoi projektvendimin per masen e indeksimit te pagave per vitin 2008.
Indeksimi
Te gjithe punonjesit buxhetore, ne muajit korrik, pervec rritjes se pagave te deklaruar, do te perfitojne edhe indeksimin ne masen 3,1 per qind. Sipas relacionit shoqerues te ketij projektvendimi, indeksimi parashikohet qe te behet ne perfundimet e studimit te kryer per ndarjen e indeksit te rritjes reale te pagave nga indeksi i cmimeve per shkak te inflacionit. Ky studim eshte mbeshtetur ne nje shporte mallrash, qe u propozua nga sindikata, perfaqesuesit e te ciles ishin pjesetare te grupit te punes. Ky indeksim i pagave behet njehere ne vit ne perputhje me afatet e parashikuara ne buxhetin e shtetit. Keshtu, Keshilli i Ministrave brenda dates 31 mars te cdo viti miraton masen e indeksimit te pagave. Sipas ketij procesi, Ministria e Punes, pasi ka analizuar te gjithe treguesit e dale nga INSTAT-i, propozoi qe procesi i indeksimit te pagave te behet ne masen 3,1 per qind. Objektivi kryesor i ketij projektvendimi, eshte percaktimi i mases se indeksimit te pagave, mbeshtetur ne inflacionin vjetor, i cili eshte llogaritur mbi nje shporte te reduktuar mallrash. Metodologjia e llogaritjes se normes se indeksimit eshte bere sipas asaj qe eshte miratuar nga grupi i punes per studimin e ndarjes se indeksit nga rritja e pagave. Efektet e indeksimit, per ministrite dhe institucionet e tjera buxhetore, do te perballohet nga fondet buxhetore. Ndersa per pushtetin vendor, efekti do te perballohet nga fondi i pagave per vitin 2008.
Kategorite
Pervec pagave, qeveria indekson cdo vit edhe pagat per efekt te llogaritjes se pensioneve. Sipas asaj qe eshte percaktuar tashme, jane miratuar koeficientet e indeksimit te pagave per llogaritjen e fillestare te pensionit qe nga viti 1994 deri ne vitin 2006. Sipas ligjit per Sigurimet Shoqerore te Republikes se Shqiperise, parashikohet se shuma fillestare e pensionit mujor te pleqerise perbehet nga nje shume baze dhe nga nje shtese. Shuma baze e pensionit qe u jepet te gjithe personave te siguruar, caktohet cdo vit me vendim te Keshillit te Ministrave dhe aktualisht eshte 8240 leke ne muaj. Shtesa eshte 1 per qind per vit sigurimi shumezuar me bazen mesatare te vleresueshme, qe personat e siguruar kane arritur nepermjet kontributeve. Pervec kesaj, ne kete dispozite percaktohet edhe detyrimi i Keshillit te Ministrave, per te indeksuar cdo vit bazen e vleresimit individual, ne lidhje me zhvillimin e kontributeve mesatare te paguara. Ky koeficient do te sherbeje edhe per indeksimin e pages neto mesatare. Metodika e llogaritjes se ketij koeficienti percaktohet ne ligjin e sigurimeve shoqerore ku cilesohet qe cdo vit, duke filluar nga data 1 janar, baza e vleresuar, vjetore, individuale indeksohet me koeficientin qe llogaritet si raport i kontributit mesatar per cdo person te siguruar, te mbledhur ne vitin e fundit kalendarik, kundrejt te njejtit tregues te vitit pararendes.
Qeveria rrit 500 leke ndihmen ekonomike
Familjet e varfra, te cilat trajtohen me ndihme ekonomike do te perfitojne nje shtese te kesaj pagese prej 500 lekesh. Sipas vendimit te marre nga Keshilli i Ministrave, familjet me shume femije dhe ato rome do te perfitojne nje pagese prej 7500 lekesh ne muaj, nderkohe qe deri me sot pagesa per ta ka qene 7000 leke. "Ky projekt vendim permireson nivelin tavan te mases se ndihmes ekonomike qe nevojitet per mbulimin e nevojave te familjeve te varfra. Pagesa nga 7000 leke shkon ne 7500 leke, duke sjelle nje rritje", thuhet ne vendimin e marre nga Keshilli i Ministrave. Ky vendim u mor duke pare se ne familjet me shume femije, te cilat jetonin ne kushte te tejskajshme te varferise shpenzimet ditore kane qene me pak se 2 dollare ne dite per fryme. Po keshtu, duke larguar nje numer te madh familjesh abuzuese te skemes, eshte rritur fondi per familjet, te cilet e perfitojne realisht ate. Sipas te dhenave vetem gjate tremujorit te pare te ketij viti jane larguar nga skema e ndihmes ekonomike me shume se 1800 familje, te cilat kane abuzuar ne perfitimin e saj.
Pervec rritjes se pageses, ky projektvendim parashikon edhe punesimin e personave te ketyre familjeve ne projekte te bashkive apo komunave. Keshtu, nese bashkite dhe komunat kane te ardhura nga taksat vendore dhe mund te ofrojne projekte per komunitetin, atehere nderpritet ndihma ekonomike dhe perfitohet pagese minimale.
"Ne kete rast pervec fondeve qe i perkasin familjes sipas kritereve te ndihmes ekonomike, bashkia eshte e detyruar te plotesoje me fondet e veta pagen minimale, si dhe sigurimet shoqerore per pjesemarresit", thuhet ne vendimin e miratuar dje nga Keshilli i Ministrave. Sipas ketij vendimi, vendet e punes qe mund t'u ofrohen familjeve qe trajtohen me ndihme ekonomike jane projekte te tilla si per ujitjen, mirembajtjen e rrugeve, higjienen, pastrimin nga debora apo nevoja te tjera. Por, ne rast se familjet, te cilave u ofrohet ky vend pune dhe nuk pranojne per te punuar, atehere bashkia ose komuna eshte e detyruar qe te nderprese ndihmen ekonomike, duke i perjashtuar nga kjo skeme. Shuma e pergjithshme e shpenzimeve do te perballohet nga buxheti i vitit 2008, ku per kete ze per Ministrine e Punes jane programuar 3,3 miliard leke, te cilat do t'i perfitojne rreth 93000 familje. S.Isaku
Punesimi ne komunitet
Punesimi ne komunitet i personave, te cilet perfitojne ndihme ekonomike do te jete nje nga menyrat me te mira per te kontrolluar abuzuesit e skemes. Keshtu sipas Ministrise se Punes, te gjitha njesite vendore jane te detyruara qe shperndarjen e Ndihmes Ekonomike ta kushtezojne cdo muaj me pjesemarrjen e personave te afte per pune te familjeve aplikonte ne pune komunitare me kohe te pjesshme, disa dite ne muaj. Ne kete menyre do te realizohet transparenca ne shperndarjen e fondeve, duke realizuar edhe nje kontroll me te plote nga te gjithe pjesemarresit lidhur me punesimin ne pune informale, emigracionin etj.
Indeksimi
Te gjithe punonjesit buxhetore, ne muajit korrik, pervec rritjes se pagave te deklaruar, do te perfitojne edhe indeksimin ne masen 3,1 per qind. Sipas relacionit shoqerues te ketij projektvendimi, indeksimi parashikohet qe te behet ne perfundimet e studimit te kryer per ndarjen e indeksit te rritjes reale te pagave nga indeksi i cmimeve per shkak te inflacionit. Ky studim eshte mbeshtetur ne nje shporte mallrash, qe u propozua nga sindikata, perfaqesuesit e te ciles ishin pjesetare te grupit te punes. Ky indeksim i pagave behet njehere ne vit ne perputhje me afatet e parashikuara ne buxhetin e shtetit. Keshtu, Keshilli i Ministrave brenda dates 31 mars te cdo viti miraton masen e indeksimit te pagave. Sipas ketij procesi, Ministria e Punes, pasi ka analizuar te gjithe treguesit e dale nga INSTAT-i, propozoi qe procesi i indeksimit te pagave te behet ne masen 3,1 per qind. Objektivi kryesor i ketij projektvendimi, eshte percaktimi i mases se indeksimit te pagave, mbeshtetur ne inflacionin vjetor, i cili eshte llogaritur mbi nje shporte te reduktuar mallrash. Metodologjia e llogaritjes se normes se indeksimit eshte bere sipas asaj qe eshte miratuar nga grupi i punes per studimin e ndarjes se indeksit nga rritja e pagave. Efektet e indeksimit, per ministrite dhe institucionet e tjera buxhetore, do te perballohet nga fondet buxhetore. Ndersa per pushtetin vendor, efekti do te perballohet nga fondi i pagave per vitin 2008.
Kategorite
Pervec pagave, qeveria indekson cdo vit edhe pagat per efekt te llogaritjes se pensioneve. Sipas asaj qe eshte percaktuar tashme, jane miratuar koeficientet e indeksimit te pagave per llogaritjen e fillestare te pensionit qe nga viti 1994 deri ne vitin 2006. Sipas ligjit per Sigurimet Shoqerore te Republikes se Shqiperise, parashikohet se shuma fillestare e pensionit mujor te pleqerise perbehet nga nje shume baze dhe nga nje shtese. Shuma baze e pensionit qe u jepet te gjithe personave te siguruar, caktohet cdo vit me vendim te Keshillit te Ministrave dhe aktualisht eshte 8240 leke ne muaj. Shtesa eshte 1 per qind per vit sigurimi shumezuar me bazen mesatare te vleresueshme, qe personat e siguruar kane arritur nepermjet kontributeve. Pervec kesaj, ne kete dispozite percaktohet edhe detyrimi i Keshillit te Ministrave, per te indeksuar cdo vit bazen e vleresimit individual, ne lidhje me zhvillimin e kontributeve mesatare te paguara. Ky koeficient do te sherbeje edhe per indeksimin e pages neto mesatare. Metodika e llogaritjes se ketij koeficienti percaktohet ne ligjin e sigurimeve shoqerore ku cilesohet qe cdo vit, duke filluar nga data 1 janar, baza e vleresuar, vjetore, individuale indeksohet me koeficientin qe llogaritet si raport i kontributit mesatar per cdo person te siguruar, te mbledhur ne vitin e fundit kalendarik, kundrejt te njejtit tregues te vitit pararendes.
Qeveria rrit 500 leke ndihmen ekonomike
Familjet e varfra, te cilat trajtohen me ndihme ekonomike do te perfitojne nje shtese te kesaj pagese prej 500 lekesh. Sipas vendimit te marre nga Keshilli i Ministrave, familjet me shume femije dhe ato rome do te perfitojne nje pagese prej 7500 lekesh ne muaj, nderkohe qe deri me sot pagesa per ta ka qene 7000 leke. "Ky projekt vendim permireson nivelin tavan te mases se ndihmes ekonomike qe nevojitet per mbulimin e nevojave te familjeve te varfra. Pagesa nga 7000 leke shkon ne 7500 leke, duke sjelle nje rritje", thuhet ne vendimin e marre nga Keshilli i Ministrave. Ky vendim u mor duke pare se ne familjet me shume femije, te cilat jetonin ne kushte te tejskajshme te varferise shpenzimet ditore kane qene me pak se 2 dollare ne dite per fryme. Po keshtu, duke larguar nje numer te madh familjesh abuzuese te skemes, eshte rritur fondi per familjet, te cilet e perfitojne realisht ate. Sipas te dhenave vetem gjate tremujorit te pare te ketij viti jane larguar nga skema e ndihmes ekonomike me shume se 1800 familje, te cilat kane abuzuar ne perfitimin e saj.
Pervec rritjes se pageses, ky projektvendim parashikon edhe punesimin e personave te ketyre familjeve ne projekte te bashkive apo komunave. Keshtu, nese bashkite dhe komunat kane te ardhura nga taksat vendore dhe mund te ofrojne projekte per komunitetin, atehere nderpritet ndihma ekonomike dhe perfitohet pagese minimale.
"Ne kete rast pervec fondeve qe i perkasin familjes sipas kritereve te ndihmes ekonomike, bashkia eshte e detyruar te plotesoje me fondet e veta pagen minimale, si dhe sigurimet shoqerore per pjesemarresit", thuhet ne vendimin e miratuar dje nga Keshilli i Ministrave. Sipas ketij vendimi, vendet e punes qe mund t'u ofrohen familjeve qe trajtohen me ndihme ekonomike jane projekte te tilla si per ujitjen, mirembajtjen e rrugeve, higjienen, pastrimin nga debora apo nevoja te tjera. Por, ne rast se familjet, te cilave u ofrohet ky vend pune dhe nuk pranojne per te punuar, atehere bashkia ose komuna eshte e detyruar qe te nderprese ndihmen ekonomike, duke i perjashtuar nga kjo skeme. Shuma e pergjithshme e shpenzimeve do te perballohet nga buxheti i vitit 2008, ku per kete ze per Ministrine e Punes jane programuar 3,3 miliard leke, te cilat do t'i perfitojne rreth 93000 familje. S.Isaku
Punesimi ne komunitet
Punesimi ne komunitet i personave, te cilet perfitojne ndihme ekonomike do te jete nje nga menyrat me te mira per te kontrolluar abuzuesit e skemes. Keshtu sipas Ministrise se Punes, te gjitha njesite vendore jane te detyruara qe shperndarjen e Ndihmes Ekonomike ta kushtezojne cdo muaj me pjesemarrjen e personave te afte per pune te familjeve aplikonte ne pune komunitare me kohe te pjesshme, disa dite ne muaj. Ne kete menyre do te realizohet transparenca ne shperndarjen e fondeve, duke realizuar edhe nje kontroll me te plote nga te gjithe pjesemarresit lidhur me punesimin ne pune informale, emigracionin etj.