Pamje nga hapësira/ Tharja e lumenjve problem për ekonomitë bujqësore dhe kërcënuese për speciet ujore
Mungesa shiut dhe valët e të nxehtit kanë sjellë një thatësirë të paprecedentë duke tharë lumenjtë në SHBA, Evropë, Azi dhe Lindjen e Mesme. Rënia e nivelit të ujit në lumenjtë si Danubi, Rhine dhe Po, po shkaton probleme të mëdha për ekonomitë bujqësore dhe kërcënuese për speciet ujore. Shumë prej tyre po tkurren në gjatësi dhe gjerësi dhe në disa të tjerë uji është tharëthujse i gjithi sa mund të ecësh mbi to.
Ja si duken disa prej tyre nga hapësira
Pasojat e thatësirës së lumit Kolorado janë të mëdha pasi rreth 40 milionë njerëz në shtatë shtete dhe Meksikë mbështeten në ujin e lumit për pije, bujqësi dhe energji elektrike.
Në Liqenin Mead, niveli e ujit është reduktuar aq shumë sa e bën të duket si një pishinë. Niveli ka qenë në një prirje rënëse që nga viti 2000 dhe tani ka rënë aq poshtë sa kockat e njeriut janë zbuluar në një fuçi që mund të ketë qenë viktimë e një vrasjeje dekada më parë.
Ndikimi i thatësirës në lumin Yangtze ishte i madh pasi hidrocentralet përbëjnë rreth 80% të energjisë elektrike ku pjesa më e madhe furnizohet nga ky lum.
Rhine fillon në Alpet Zvicerane, rrjedh përmes Gjermanisë dhe Holandës dhe më pas derdhet në Detin e Veriut. Është një kanal kritik për transportin evropian, por për momentin, lundrimi është kthyer në një makth. Pjesë të shtratit të lumit janë ngritur mbi sipërfaqen e ujit, që do të thotë se anijet që përpiqen ta kalojnë atë duhet të kapërcejnë një sërë pengesash, duke ngadalësuar të gjithë procesin.
Lumi Po përshkon majën e Italisë dhe derdhet në lindje në detin Adriatik. Ajo ushqehet nga bora e dimrit në Alpe dhe shirat e dendur në pranverë. Tani, lumi duket shumë ndryshe. Dimri ishte i thatë në Italinë veriore, kështu që bora siguronte pak ujë, ndërsa pranvera dhe vera ishin gjithashtu të thata, duke e zhytur rajonin në thatësirën më të keqe në shtatë dekada. Është tharë aq shumë sa kohët e fundit u zbulua një bombë e kohës së Luftës së Dytë Botërore.
Një problem i madh është se miliona njerëz mbështeten në Po për jetesën e tyre, kryesisht përmes bujqësisë. Rreth 30% e ushqimit të Italisë prodhohet përgjatë Po, dhe disa nga eksportet më të famshme të vendit, si djathi parmixhano, i detyrohen atij.
Lumi Loire në Francë mban një luginë me vreshta që prodhojnë disa nga verërat më të famshme në botë. Lumi shtrihet për rreth 600 milje dhe konsiderohet lumi i fundit i egër i Francës, duke mbështetur ekosistemet e biodiversitetit në të gjithë luginën, shumica e të cilave mbrohet nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë. Disa pjesë të lumit janë tashmë mjaft të cekëta, por nivelet dhe rrjedha e tij mund të ndryshojnë shpejt me motin dhe shkrirjen e borës. Disa pjesë janë bërë aq të thata nga mungesa e shiut dhe nxehtësia ekstreme, saqë njerëzit mund të ecin nëpër këmbë.
Danubi është lumi më i madh në Evropën Perëndimore dhe një kanal kritik i anijeve që kalon nëpër 10 vende. Në Rumani, Serbi dhe Bullgari, ata matin shtratin e lumit për të siguruar që anijet mund të lundrojnë ende.
Nuk është në një gjendje aq të keqe sa lumenjtë e tjerë në Evropë, por vende si Hungaria janë aq të varura nga Danubi për turizmin saqë efektet tashmë po ndjehen. Disa anije lundrimi nuk ishin në gjendje të kalonin pjesë të lumit për të arritur as në Hungari.
/rtsh.al/