Pensionet e reja, si do te rriten
Pensionet qe do te perfitohen nga aplikimi i skemave te reja te sigurimeve shoqerore do te rriten, fale investimeve qe do t'u behen fondeve nga vete institucionet menaxhuese. Dje, zv.ministri i Financave, Sherefedin Shehu, sqaroi edhe proceduren mbi te cilen do te ecin institucionet e reja per te menaxhuar dhe investuar kontributet e sigurimeve shoqerore.
Procedura
Sipas projektit te Bankes Boterore, do te kete nje ndarje te kontributeve te derdhura mes Institutit te Sigurimeve Shoqerore dhe institucioneve private te pensioneve, por keto te fundit do te kene disa kerkesa shume specifike per te marre te drejten e menaxhimit te ketyre fondeve. Sipas Shehut, ky proces, i cili do te zgjase per nje periudhe te gjate kohore, do te kete nevoje per nje kuader te plote ligjor, si dhe per rregulla te qarta loje ne menyre qe te jape garanci dhe siguri. "Duke pasur parasysh kete fakt, reforma ne pensione sapo ka filluar. Ne momentin aktual ne kemi bere nje analize te sistemit ekzistues kemi listuar problemet dhe po perpiqemi te fitojme konsensus per keto probleme", sqaroi Shehu. Sipas ketij shpjegimi, me pas do te fillojne perpjekjet per te gjetur rruget e zgjidhjes ne menyre qe te realizohet kjo reforme. Qellimi kryesor i ketij projekti eshte i ristrukturimi sistemit aktual te pensioneve, ku kryesisht synohet ndarjen e pensioneve nga ndihmat ekonomike. Kjo per arsye se eshte e nevojshme qe ne Shqiperi te arrihet ne nje sistem pensionesh, ku perfitimet te jene te bazuara nga kontributet. "Kjo do te thote qe qeveria nuk do te cenoje perfitimet e sotme, por perfitimet qe rrjedhin nga kontributet do te kene nje garanci dhe nje qendrueshmeri me te madhe ne te ardhmen", vazhdoi Shehu.
Rritjet
Perfitimi i pensioneve nga skema e re qe do te aplikohet ne vendin tone do te realizohet permes nje procesi financiar te percaktuar me ane te nje kuadri ligjor krejtesisht te ri. Keshtu, sipas ketij projekti, kthimi i perfitimeve te kontribuuesi do te realizohet permes investimeve te parave te grumbulluara ne tregjet financiar. Ne shpjegim te kesaj procedure, Shehu theksoi se rritja e te ardhurave ose kontributeve qe ne japin do te arrihet nepermjet investimeve ne forma te ndryshme, pra investime ne tregun financiar. Keto para qe grumbullohen mund te depozitohen ne banka dhe si pasoje ato do t'i shtohen kontributeve te derdhura nga vete individet. "Keto para mund te investohen ne tregun evropian, sepse kemi filluar te flasim per euromarket dhe shtohen parate qe ne kontribuojme", deklaroi Shehu. Si pasoje, kontributet e derdhura lidhen me fort me perfitimet qe rrjedhin nga skemat.
Shifrat
Aktualisht, numri i kontribuuesve ne skemen e sigurimeve shoqerore eshte 669 mije persona, ndersa numri i perfituesve te sistemit eshte 540 mije persona. Nga te gjithe keta perfitues, rreth 524 mije jane pensioniste dhe pjesa tjeter jane perfitues te programeve te ndryshme, qe mbulohen nga qeveria me ligje te vecanta. Numri i pensionisteve urbane eshte 367 mije dhe 157 mije jane pensione rurale. Sipas ketyre shifrave, ne tryezen per "Reformen ne sistemin e pensioneve", u deklarua se raporti kontribuues/perfitues eshte ende i vogel dhe skema paraqet nje sere problemesh te tilla, si nivel i ulet i pensioneve dhe ulje te normes se zevendesimit. Pas masave te ndermarra nga qeveria qe nga 1 janari i vitit te kaluar, ne qytet nuk ka pension nen 10 mije leke dhe ne fshat nen 5 mije leke. Me gjithe keto ndryshime, duke qene qe pensionet financohen pjeserisht nga buxheti i shtetit, pensionet do te vijne duke u rritur, si pasoje e politikave dhe indeksimit te pervitshem qe u behen pensioneve. Nderkohe, kalimi i pensioneve ne kete skeme te re parashikohet te sjelle nje rritje te numrit te personave te perfshire ne skemen e kontributeve te detyrueshme. Gjithashtu, efekti tjeter do te jete deklarimi real i pagave nga punonjesit, pasi edhe pensioni i perfituar do te jete me i larte.
Sistemi
Pensionet, 17% e popullsise perfiton
Aktualisht 17 per qind e popullsise trajtohen me pensione, por, sipas parashikimit te BB-se, ne vitin 2075 perqindja e ketij treguesi do te shkoje ne 24,8, duke deshmuar per nje plakje te popullsise shqiptare ne perspektiven afatgjate. "Paralelisht me reduktimin e numrit te kontribuuesve gjate viteve te tranzicionit, vertetohet edhe dukuria tjeter negative, ajo e rritjes me ritme shume te larta e numrit te perfituesve nga skema e sigurimeve shoqerore", deklaroi para dy ditesh ministri i Financave, Ridvan Bode, duke shtuar se mosha e daljes ne pension ka perkeqesuar situaten e shperndarjes se perfitimit. Kjo detyron qeverine te marre masa per zbatimin e reformes ne pensione, e cila pritet te hape nje sere debatesh mes te gjitha paleve te perfshira ne kete proces.