Perdorimi i emocioneve si rrugedalje politike

NgaBELINA BUDINI

Shperthimet e emocionalitetit jane shfaqje te rregullta politike dhe publike ne Shqiperi. Salla e seancave parlamentare ka sherbyer shpesh per venien ne skene te shfaqjeve te tilla. Keshtu javen e shkuar patem serish rastin te ndiqnim nje dramatizim verbal mjaft te ngarkuar me perplasje kinseemocionale ne formen e akuzave dhe fyerjeve reciproke qe u interpretuan nga palet politike kundershtare. U konsumuan verbalizime te reja si poker face apo plak i rrjedhur por edhe ato te arsenalit te vjeter si trafikant kriminel drogaxhi e vrases. Ca nga anekdotat qe u treguan ishin te reja si ato me vjedhje librash e vjedhje pemesh ca te perseritura si ato me tutore prostitutash e trafik droge ndersa ca te tjera u lane me vijim per tu rrefyer nje here tjeter si ajo ndermjet kryeparlamentares Jozefina Topalli dhe deputetit Ditmir Bushati. Duhet thene se shfaqje te tilla jane per te mos u humbur. Shpesh ato ua tejkalojne per nga batutat edhe spektakleve te mirefillta te humorit. Madje ketyre te fundit ua tejkalojne edhe per nga interpretimi me personazhe te gjalla te dores se pare duke rivalizuar ndoshta vetem me spektaklet reality show persa i perket mobilizimit dhe perdorimit te emocioneve te gjalla nga vete protagonistet.
Mirepo qe spektakli duhet pare kjo nuk do te thote qe ka vetem nje menyre per ta pare ate. Dhe e tille mund te mos jete menyra zbavitese e cila megjithate mbetet zgjedhje legjitime. Mund te mos jete as menyra dramatike e skandalizimit e cila nuk justifikohet plotesisht po te marrim parasysh kontekstet e ketyre zhvillimeve. Por mbi te gjitha nuk ka perse te jete dhe nuk duhet te jete e vetmja menyre leximi ajo qe perpiqen te ndertojne vete protagonistet e saj ne stilin reality show. Dhe duket se menyra qe duan te imponojne palet eshte ne thelb pikerisht versioni i emocionalitetit njerezor. Emocionaliteti ne kuptimin e sulmit ose mbrojtjes ne emer te moralit nderit dinjitetit dhe vlerave njerezore ne pergjithesi per sa kohe ato perbejne edhe kapital politik kur mbartesi eshte aktor i politikes.
Perzgjedhja emocionale nuk ka te beje ne kete rast vetem me formen e komunikimit te mesazheve pra me tonin e perdorur te zerit gjestikulacionet qe i shoqerojne keto mesazhe apo posturat dhe gjuhen e trupit ne pergjithesi. E kemi fjalen per emocionalitetin permbajtesor qe konsiston pikerisht ne formulimet e akuzave dhe kunderakuzave reciproke per akte pandershmerie korruptimi e deri inkriminimi. Kur ato behen aq anekdotike sa cpatem rastin ti percjellim ne seancen parlamentare te javes se kaluar atehere ka arsye per ti dyshuar ato seriozisht.
Ka arsye per ta dyshuar gjithashtu edhe vete natyren emocionale te ketyre shfaqjeve. Nuk eshte e veshtire per tu kuptuar qe emocionaliteti me kete lloj permbajtjeje ne politike nuk mund te jete as i paster dhe as i vertete. Ai ngjan me teper me nje shfaqje teatrale qe sherben per te zevendesuar qasjen racionale te arsyeshme ose te logjikes se ftohte qe normalisht duhet te karakterizoje politikeberjen. Kjo nuk do te thote te perqafosh utopine e ndarjes dikotomise se emocioneve dhe arsyes ne politike. Qe nga Aristoteli e deri tek teorite e psikologjise evolucionare pranohet qe arsyeja dhe emocioni jane te pandashme tek njeriu dhe qenia politike gjithashtu. Perkundrazi kjo do te thote te dyshosh ne perdorimin racional te emocioneve ne inskenimin e tyre si strategji ose rrugedalje politike per palen ne veshtiresi. Do te thote pra te kerkosh fillin racional qe i lidh ose i organizon keto emocione per qellime politike. Dukuria e teatrimit emocional si strategji ose rrugedalje politike nuk kufizohet me retoriken parlamentare ne Shqiperi megjithate pikerisht aty manifestohet me zbuluar se gjithkund tjeter. Pikerisht aty transparenca e lojes se emocioneve mund te behet nga ana tjeter edhe me e qarte per syte e publikut.