Permbytjet fatura e demit 126 milione euro
Ekspertet kane perllogaritur per here te pare demin qe i eshte shkaktuar shtetit shqiptar dhe banoreve te zones nga permbytjet e fundit. Si jane llogaritur demet fatura e plote dhe menyra se si te demtuarit mund te marrin parate e tyre
Strukturat shteterore dhe banoret e permbytur te zones se Shkodres po luftojne cdo dite me ujin qe ka hyre ne banesat e tyre por nga ana tjeter jane duke menduar per faturen financiare te kesaj katastrofe. Bilanci i pare flet per mijera shtepi te permbytura prona te tera te shkaterruara me shume se 12 mije njerez te larguar nga banesat e tyre.
Me kalimin e situates emergjente te permbytjeve veprimi i pare qe do te ndermerret nga autoritet do te jete demshperblimi i banoreve per humbjet qe kane pesuar.
Pasi te kete bere verifikimet ne terren qeveria duhet te shperndaje masen e demshperblimit per te gjithe te prekurit nga permbytjet. Per momentin ende nuk ka nje kosto totale pasi ujerat nuk jane terhequr per ti lene vendin grupeve te vleresimit por tabelat e miratuara nje vit me pare nga qeveria gjate permbytjeve te ngjashme te janarit tregojne per nje kosto jo te vogel te tyre ne buxhetin e shtetit.
Metodologjia e perdorur ne perllogaritjen e demeve eshte nje llogaritje e thjeshte bazuar ne shifrat zyrtare te publikuara nga shteti shqiptar. Ekspertet kane perllogaritur shpernguljen e banoreve dhe rikthimin e tyre ne shtepi pasi te kete kaluar situata e rende.
Ne llogari jane vendosur demet e shkaktuara ne bujqesi blegtori deme materiale ne biznese deme ne infrastrukturen e kullim-bonifikimit deme ne infrastrukturen rrugore dhe rrjetin elektrik por edhe parate e shpenzuara per dite te tera me operacionet e ndihmes ne zonen e permbytur.
Struktura dhe vlera sipas nje parashikimi te perafert do te jete
Demshperblim i drejtperdrejte per familjet e permbytura. Ketu llogaritet nevoja ne leke qe duhet tiu jepet familjeve te permbytura tani qe jane te shperngulura per nje nivel jetese afer normales shpenzime akomodimi ushqime veshmbathje ngrohje etj. dhe ne momentin e kthimit ne shtepite e permbytura.
Shuma e lekeve kur te kthehen ne shtepi ka te beje me mundesimin e fillimit te nje jete afer normales dhe perfshin disa zera si blerje pajisjesh elektronike orendi si karrige divane tavolina dollape rafte dysheke batanije e komplete te tjera te kesaj natyre.
Ne shpenzimet e akomodimit etj. mund te pranojme per nje muaj 100 euro personi. Deri tani jane shperngulur rreth 13.000 persona. Per nje muaj jane 13.000x100=1.300.000 euro.
Ne kete rubrike duhet te futen edhe ndihmat ushqimore per ato familje qe nuk jane shperngulur apo pjesetare te familjeve qe kane ngelur te rrethuar e te izoluar nga uji. Mund te jene me shume se 20.000 qytetare te kesaj kategorie. Kostoja do te jete rreth 80 euro personi per nje muaj = 16.000.000 euro.
Ne shpenzimet per kthimin ne shtepite e tyre do te futen edhe parate e per transportin rehabilitimin e shtepive nga demtimet punime te lehta per te larguar ujin nga oborret etj. Per nje familje kjo shume mund te jete rreth 5000 Euro. Perafersisht rreth 5000 familje shuma mund te shkoje 25 milione Euro n.q.s. nuk do te tallen me qytetaret e permbytur.
Zhdemtim per kulturat bujqesore nga pemetaria e vreshtaria per nje siperfaqe afersisht 10.000 ha toke duke pasur parasysh demtimin e minimalisht te nje sesioni kulturash bujqesore. Nese demi do te jete 05 E / m katror kuptohet se vlera e demit do te kaloje 10000x10000x0.5= 50 milione Euro demshperblim nese qeveria nuk do te tallet me fermeret.
Zhdemtim per ngordhje te gjese se gjalle dhe humbje prodhimi nga ato qe mund te veje nje shifer rreth 1 milion euro.
Zhdemtim te demtimit te prones e te bizneseve per bizneset e ngritura ne zone si ato te materialeve inerte materialeve te ndertimit te serave bujqesore te luleve te komplekseve blegtorale te hoteleve bar restoranteve dyqaneve e minimarketeve etj. te ketij lloji. Po te behet vleresimi real shifra do ti kaloje 15 milione Euro.
Humbja e biznesit kushton me shume se investimi fillestar dhe per kete ka legjislacion te vecante mbi te cilin pronaret do ta kerkojne demshperblimin qindarke per qindarke qofte edhe me gjyq ndaj Qeverise...
Rehabilitimi dhe kthimi ne gjendjen e meparshme te sistemit te bonifikim-kullim-vaditjes ne zone ku duhet te riparohen diga argjinatura kanale te niveleve te ndryshem etj. qe do te shkojne rreth 15 milione euro.
Rehabilitimi i infrastruktures rrugore nacionale e rurale i linjave te shperndarjes te energjise elektrike i telefonise etj. elemente qe do te evidentohen pas inspektimit ne zone qe mund te kapin vlera rreth 3 milione euro.
Shpenzime per operacionet qe kryhen e do te kryhen deri ne kthimin e banoreve ne shtepite e tyre qe mund te shkojne rreh 5 milione euro. Shifer kjo qe perfshin shpenzimet e policise te ushtrise te strukturave te emergjences civile te pushtetit vendor si ndermarrjes lokale komuna prefekture qark etj.
Te gjitha keto shpenzime arrijne minimalisht ne shumen e 126.8 milione eurove
Nga pritet te dalin parate
Demshperblimi i humbjeve nga permbytjet pritet te perballohen nga Fondi Rezerve i buxhetit te shtetit i cili fillimisht ka qene ne vleren e rreth 2.5 miliarde lekeve. Por pergjate gjithe vitit ai eshte prekur me vendim te ndryshme te qeverise duke bere qe ne arke te mos jene me shume se rreth 500 milione leke.
Vendimi i fundit i qeverise i cili prek fondin rezerve ka te beje me blerjen e nje autoveture me vlere 70 milione leke ne llogari te Parkut te Delegacioneve. E vetmja zgjidhje per te perballuar faturen e majme te permbytjeve eshte te ndryshohet buxheti i shtetit dhe te ndahet nje ze i vecante per demshperblimin.