Perse femijet vuajne gjithmone e me shume nga astma

Sipas mjekeve shkaqet kryesore jane smogu ushqimi i keq dhe ekspozimi ndaj duhanpirjes pasive. Rendesi ka edhe cilesia e ajrit ne shkolle dhe shtepi. Dieta e shendetshme dhe diagnoza e hershme jane rruget me te mira te parandalimit

Dihet qe femijet preken me shpesh nga semundjet e rrugeve te frymemarrjes sesa te rriturit. Mbi te gjitha sot te vegjlit vuajne nga astma bronkiale pese here me shume ne krahasim me vitet lsquo70. Alarmi vjen nga mjeket pneumatologe ne kongresin e tyre te pervitshem. Eumlshte e vertete se femijet pothuajse cdo dite thithin ajer te ndotur si pasoje e makinave gjithmone e me te shumta ne numer. Po ashtu ata shpesh jane te ekspozuar ndaj duhanpirjes pasive ushqehen keq dhe jetojne ne ambiente jo shume te shendetshme perfshi ketu edhe shtepine. Me perpara alergologet dhe ekspertet e ketij sektori kishin shprehur shqetesimin edhe per ambientet shkollore duke theksuar se numri i mikrobeve qe gjenden ne klase eshte shume i madh. Pasoja e gjithe kesaj eshte se astma nje semundje qe prek me shume se 3 milione qytetare ne nje vend te Europes dhe pergjegjese e 1000 vdekjeve ne vit po perhapet me shume shpejtesi mes te vegjelve. Ndersa te te rriturit shifra e prekjes nga semundjet e rrugeve te frymemarrjes eshte 53 te femijet shkon ne 10 per qind kundrejt 2.3 ne vitet lsquo70. Ne kongres ekspertet theksuan se mes shkaqeve te ketij fenomeni jane ndryshimet ambientale qytetet gjithmone e me te ndotura nje ushqyerje e gabuar dhe duhanpirja pasive. E rendesishme ishte edhe pirja e duhanit te nenat para lindjes. Rritja e numrit te femijeve dhe adoleshenteve te prekur nga astma e regjistruar ne vitet e fundit ka ecur krah perkrah me zhvillimin industrial dhe ekonomik te vendeve europiane. Faktore te tille mund te nisin te percaktojne nje kushtezim te sistemit imunitar dhe nje lloj sensibilizimi alergjik qe ne barkun e nenes e me vone ne hapat e pare te jetes shpjegon mjeku Stefano Centanni.

Impakti i astmes mund te parandalohet me nje stil korrekt jetese. Nje diete e pasur me fruta dhe perime per shembull mund te mbaje sistemet e mbrojtjes ne maksimumin e eficences kunder demtimeve oksiduese apo radikaleve te lira. Per me teper eliminimi i pirjes se duhanit gjate shtatzenise dhe ne periudhen pas lindjes lejon reduktimin e rrezikut nga astma sepse nuk ndryshon funksionin polmonar. Ne te njejten menyre thone mjeket gjate rritjes eshte e rendesishme te mbash nen kontroll peshen e femijeve. Ndryshimet fizike mbi te gjitha ato qe lidhen me mbipeshen mund te modifikojne kapacitetin normal te zgavres se kraharorit dhe te mushkerive duke krijuar me shume mundesi per tu prekur nga semundjet. Pertej masave parandaluese mjekeve u keshillohet tu kushtojne shume kujdes shenjave te para te shfaqjes se semundjes. Astma eshte ne fakt nje semundje kronike per te cilen sot nuk ekziston ndonje ilac qe te ofroje menjehere zgjidhjen perfundimtare por ate eshte e mundur ta kontrollosh duke reduktuar sa me shume krizat. Per kete eshte e rendesishme diagnoza e hershme. Nje prind perpara se te vrapoje per te mjeku duhet te dije te njohe simptomat me te shpeshta te semundjes krizat e frymemarrjes kollen sidomos ate gjate nates ftohjen e tejzgjatur dhe ndjenjen e shtypjes se kraharorit. Per tu pergatitur eshte mire qe te dime tu pergjigjemi disa pyetjeve 1 A ka femija veshtiresi ne frymemarrje dhe kolle te vazhdueshme 2 Simptoma te tilla jane me te qarta pas ekspozimit neper ambiente me duhan prekjes se kafsheve shtepiake lageshtires ajrit te ftohte aktivitetit fizik pas se qeshures apo te qarit 3 Veshtiresia per te marre fryme eshte shkaku i zgjimeve kolles dhe apneve gjate nates 4 A jane te pranishme edhe simptomat nazale si per shembull sekrecionet kruajtja apo teshtimat

Ne rast se pergjigjja per te gjitha keto pyetjet eshte po atehere rreziku per te konfirmuar pranine e semundjes te femijet eshte i larte. Pas diagnozes se mjekut mund mendohet per trajtim me te pershtatshem. Sepse edhe pse astma nuk eshte nje semundje e kurueshme mund te reduktohet intensiteti i inflamacionit nje faktor ky qe percakton nivelin e semundjes e qe i pergjigjet me mire terapise me ilace te marra permes aparateve te posacme edhe ne mungese te simptomave te tjera. Keto lloj ilacesh mund ti ndihmojne shume pacientet e vegjel te qetesohen ne raste krizash. Ato gjenden ne forma te ndryshme nga spray te kokrrat por terapia korrekte eshte teresisht individuale. Bashkepunimi me mjeket eshte i nevojshem per te ulur shpeshtesine e prekjes nga krizat.

Nje studim i Universitetit japonez te Kyushu-t ka gjetur nje lidhje mes gjendjes psikike dhe emocionale te nenes dhe predispoziten e femijeve per tu prekur nga astma. Sipas asaj qe ka deklaruar Jun Nagano autor i studimit stresi te nena shkakton astmen te femijet dhe perkeqeson gjendjen e tyre nese te vegjlit jane te prekur nga kjo patologji. Nervozizmi i transmetohet femijes edhe pse ne menyre te pandergjegjshme. Deri tani shkenca kishte zbuluar nje lidhje mes stresit ne shtatzeni dhe rrezikut te astmes tek i sapolinduri. Tani kerkimi ka shkuar me tej duke treguar lidhjen mes gjendjes shpirterore te nenes dhe shendetit te femijes edhe pas lindjes. Nga 223 nena qe u moren per tu studiuar u pa raporti mes femijeve dhe nivelit te stresit te grate. Rezultatet konfirmojne se nenat e stresuara ndikojne negativisht te rreziqet e astmes per femijet. Me pak fjale te vegjlit priren te pervetesojne ate qe ndodh perreth tyre.