"Planet e Prishtines pas njevjetorit"
Dhjete vjet pas nje lufte te pergjakshme dhe nje fushate te bombardimeve te NATO-s per te mbrojtur shumicen shqiptare te popullsise serbe nga spastrimi etnik, paqeruajtesit jane ende ne vend. Ndarje e njeanshme nuk eshte pranuar nga serbet e Kosoves te cilet jetojne kryesisht ne veri dhe tensioni eshte ende e larte. Por Kryeministri i Kosoves eshte optimist.
Nje vit qe nga pavaresia, Kosova eshte njohur nga shume vende, por jo nga te gjithe. Eshte nje zone ne veri te vendit i cili refuzon te flas me ju. Si e shihni ju vitin e pare te pavaresise se Kosoves?
Viti i pare i Kosoves si shtet i pavarur, sovran dhe demokratik shtet ishte nje arritje historike e vitit. Vendimi i Kosoves te behet nje shtet, ka nje klime me te madhe te paqes, te stabilitetit dhe te bashkepunimit ne rajon dhe ka hapur perspektivat ne Evrope. Shteti yne ka krijuar simbolet e veta kombetare, te cilat identifikojne te gjithe qytetaret. Ne kemi krijuar nje mjedis demokratik me nje shoqeri shume-etnike.
Cfare do te ndodhe ne veri te Kosoves, kryesisht me shumice serbe. Si do t'i jepni fund konfliktit?
E ardhmja e Mitrovices eshte e ardhshmja e Kosoves. Ka ende disa zera ekstremiste, por ata nuk jane perfaqesues te popullsise serbe. Serbet jane te mbrojtur ne institucionet tona. Territori tani kane pranine e EULEX dhe Qeveria ne Prishtine gradualisht eshte gjetja e nje tregu ne veri. Pra, nuk do te kete hapesire per strukturat paralele, te paligjshme dhe ekstremiste, por vetem per zbatimin e ligjit. Ne kete kontekst, une besoj se ne 2009 do te kete njohje nderkombetare nga vendet e tjera, duke perfshire edhe Serbine fqinje. Kosova eshte e gatshme te hape nje ambasade ne Beograd, dhe mua me pelqen te mendojne se edhe ne Beograd per te hapur ne Prishtine, ne fund te mbylle kapitullin e konfliktit midis Serbise dhe Kosoves per te rivendosur paqen ne rajon.
Imagjinohet se qeveria ne Beograd, ne kete periudhe, e shohin situaten ndryshe. Sa eshte reale gjasat e krijimit te marredhenieve diplomatike, pasi Serbia nuk e njeh Kosoven si vend i pavarur?
Njohje reciproke ndermjet Serbise dhe Kosoves si dy shtete te pavarura eshte me realiste. Klasa politike e Serbise eshte duke planifikuar te njohin pavaresine e Kosoves, por eshte ende peng te qendrimeve antishqiptare, trashegimia e vjeter e se shkuares. Beogradi eshte i vetedijshem qe do ta njohin pavaresine dhe sovranitetin e Kosoves, ka nevoje vetem per nje vendim politik.
Imagjinohet qe krahasimi ne mes te qeverise aktuale dhe ate te Sllobodan Milloshevicit nuk e vene ne drite te mire sot ne syte e autoriteteve.
Une nuk jam duke bere nje krahasim ndermjet autoriteteve te sotme dhe ato te kohes se Milloshevicit, por kunder Kosoves kane nje agresivitet, nderhyre ne sovranitetin e vendit tim, si ne kohen e Milloshevicit. Slobodan Miloshevic ka bere nje gjenocid ne Kosove, kreret aktual te Beogradit tregojne, cdo dite, me synimin per shkeljen e politike dhe integritetit territorial te vendit tim.
A doni te bashkoheni me BE-ne?
Pa dyshim, e ardhmja e Kosoves eshte ne Evrope, ne i jemi futur rregullave demokratike, politikat, legjislative dhe ceshtjet ekonomike. Vitin e kaluar kishim raportin e Komisionit Evropian mbi progresin ne Kosove, kete vit presin rezultatet e nje studimi qe ne shpresojme se do te kete sukses ne pune. Kosoves, ashtu si vendet e tjera ne rajon, do te bashkohen me Bashkimin Evropian dhe NATO-s. Ne kemi nje te ardhme te sigurt ne Evrope. Se fundi, Serbia dhe Kosova nuk jane as te paret dhe as vendi i fundit qe te ulemi rreth nje tavoline se bashku per te diskutuar problemet dhe per te percaktuar vlerat e perbashketa, edhe pse, me pare, zhvilloi nje lufte. Sot atje jane te vendeve qe jane ne te njejtin familjen evropiane, por qe kane luftuar ne te kaluaren edhe konfliktet me serioze, por tani te punojne se bashku per keto vlera universale.
Duke pasur parasysh krizen e tanishme ekonomike, cilat jane efektet se fatkeqesise globale financiare ka cuar ne ekonomine e Kosoves, e cila edhe nje kusht para se vuajtjet e pasigurise?
Perkunder krize globale te vitit te kaluar, ne kemi regjistruar nje rritje prej 6%. Por ne nuk mund te themi se kriza globale do te kete nje ndikim ne Kosove, vecanerisht te renda per humbjen e parave. Kjo mund te kete nje ndikim ne komunitetin jashte Kosoves, e cila eshte duke investuar shuma te medha te parave ne vend, megjithese, sektori bankar eshte relativisht i qendrueshem.
Se fundi, zoti Kryeminister, nje dekade me pare ju ishit i veshur me uniformen ushtarake. Si e shihni ju te ardhmen ne dhjete vitet e ardhshme?
Une ishte kryeminister gjate sulmeve ajrore te NATO-s, kur kemi fituar luften. Isha kryeminister dhe ne kohen kur Kosova u shpall shtet i pavarur, sovran dhe demokratik. Ndryshime te medha kane ndodhur. Nuk eshte e lehte per nje vend mbi nje dekade, duke fituar luften per liri, per te pasur sukses ne procesin e tranzicionit demokratik, te shpalle pavaresine e saj dhe te shohe perspektivat per integrimin ne NATO dhe Bashkimit Evropian.
Nje vit qe nga pavaresia, Kosova eshte njohur nga shume vende, por jo nga te gjithe. Eshte nje zone ne veri te vendit i cili refuzon te flas me ju. Si e shihni ju vitin e pare te pavaresise se Kosoves?
Viti i pare i Kosoves si shtet i pavarur, sovran dhe demokratik shtet ishte nje arritje historike e vitit. Vendimi i Kosoves te behet nje shtet, ka nje klime me te madhe te paqes, te stabilitetit dhe te bashkepunimit ne rajon dhe ka hapur perspektivat ne Evrope. Shteti yne ka krijuar simbolet e veta kombetare, te cilat identifikojne te gjithe qytetaret. Ne kemi krijuar nje mjedis demokratik me nje shoqeri shume-etnike.
Cfare do te ndodhe ne veri te Kosoves, kryesisht me shumice serbe. Si do t'i jepni fund konfliktit?
E ardhmja e Mitrovices eshte e ardhshmja e Kosoves. Ka ende disa zera ekstremiste, por ata nuk jane perfaqesues te popullsise serbe. Serbet jane te mbrojtur ne institucionet tona. Territori tani kane pranine e EULEX dhe Qeveria ne Prishtine gradualisht eshte gjetja e nje tregu ne veri. Pra, nuk do te kete hapesire per strukturat paralele, te paligjshme dhe ekstremiste, por vetem per zbatimin e ligjit. Ne kete kontekst, une besoj se ne 2009 do te kete njohje nderkombetare nga vendet e tjera, duke perfshire edhe Serbine fqinje. Kosova eshte e gatshme te hape nje ambasade ne Beograd, dhe mua me pelqen te mendojne se edhe ne Beograd per te hapur ne Prishtine, ne fund te mbylle kapitullin e konfliktit midis Serbise dhe Kosoves per te rivendosur paqen ne rajon.
Imagjinohet se qeveria ne Beograd, ne kete periudhe, e shohin situaten ndryshe. Sa eshte reale gjasat e krijimit te marredhenieve diplomatike, pasi Serbia nuk e njeh Kosoven si vend i pavarur?
Njohje reciproke ndermjet Serbise dhe Kosoves si dy shtete te pavarura eshte me realiste. Klasa politike e Serbise eshte duke planifikuar te njohin pavaresine e Kosoves, por eshte ende peng te qendrimeve antishqiptare, trashegimia e vjeter e se shkuares. Beogradi eshte i vetedijshem qe do ta njohin pavaresine dhe sovranitetin e Kosoves, ka nevoje vetem per nje vendim politik.
Imagjinohet qe krahasimi ne mes te qeverise aktuale dhe ate te Sllobodan Milloshevicit nuk e vene ne drite te mire sot ne syte e autoriteteve.
Une nuk jam duke bere nje krahasim ndermjet autoriteteve te sotme dhe ato te kohes se Milloshevicit, por kunder Kosoves kane nje agresivitet, nderhyre ne sovranitetin e vendit tim, si ne kohen e Milloshevicit. Slobodan Miloshevic ka bere nje gjenocid ne Kosove, kreret aktual te Beogradit tregojne, cdo dite, me synimin per shkeljen e politike dhe integritetit territorial te vendit tim.
A doni te bashkoheni me BE-ne?
Pa dyshim, e ardhmja e Kosoves eshte ne Evrope, ne i jemi futur rregullave demokratike, politikat, legjislative dhe ceshtjet ekonomike. Vitin e kaluar kishim raportin e Komisionit Evropian mbi progresin ne Kosove, kete vit presin rezultatet e nje studimi qe ne shpresojme se do te kete sukses ne pune. Kosoves, ashtu si vendet e tjera ne rajon, do te bashkohen me Bashkimin Evropian dhe NATO-s. Ne kemi nje te ardhme te sigurt ne Evrope. Se fundi, Serbia dhe Kosova nuk jane as te paret dhe as vendi i fundit qe te ulemi rreth nje tavoline se bashku per te diskutuar problemet dhe per te percaktuar vlerat e perbashketa, edhe pse, me pare, zhvilloi nje lufte. Sot atje jane te vendeve qe jane ne te njejtin familjen evropiane, por qe kane luftuar ne te kaluaren edhe konfliktet me serioze, por tani te punojne se bashku per keto vlera universale.
Duke pasur parasysh krizen e tanishme ekonomike, cilat jane efektet se fatkeqesise globale financiare ka cuar ne ekonomine e Kosoves, e cila edhe nje kusht para se vuajtjet e pasigurise?
Perkunder krize globale te vitit te kaluar, ne kemi regjistruar nje rritje prej 6%. Por ne nuk mund te themi se kriza globale do te kete nje ndikim ne Kosove, vecanerisht te renda per humbjen e parave. Kjo mund te kete nje ndikim ne komunitetin jashte Kosoves, e cila eshte duke investuar shuma te medha te parave ne vend, megjithese, sektori bankar eshte relativisht i qendrueshem.
Se fundi, zoti Kryeminister, nje dekade me pare ju ishit i veshur me uniformen ushtarake. Si e shihni ju te ardhmen ne dhjete vitet e ardhshme?
Une ishte kryeminister gjate sulmeve ajrore te NATO-s, kur kemi fituar luften. Isha kryeminister dhe ne kohen kur Kosova u shpall shtet i pavarur, sovran dhe demokratik. Ndryshime te medha kane ndodhur. Nuk eshte e lehte per nje vend mbi nje dekade, duke fituar luften per liri, per te pasur sukses ne procesin e tranzicionit demokratik, te shpalle pavaresine e saj dhe te shohe perspektivat per integrimin ne NATO dhe Bashkimit Evropian.