Politika apo tregjet financiare - Kush udheheq ne krizen aktuale
Zanafilla ishte kriza financiare. Bankat humben ne poker dhe taksapaguesve iu desh ti ndihmonin me shuma miliardeshe. Miliarda te cilat shteti ne te vertete nuk i kishte. Keshtu malet e borxheve u rriten ne nivele te reja rekord. Si pasoje kriza financiare u kthye ne nje krize borxhesh e cila terhoqi ne vorbullen e saj ato shtete evropiane te cilat prej vitesh menaxhonin keq financat.
Po tani Nderkohe qe Greqia dhe Italia Spanja Portugalia dhe gjithnje e me shume edhe vende te tjera te BE-se dridhen per aftesine e tyre paguese kriza duket se po arrin stadin e saj te ardhshem ndoshta perfundimtar Nuk behet me fjale per nje krize borxhesh shteterore thote Gerd Husler kryetari i bordit te bankes se landit ne Bavari. Behet fjale per nje krize te aftesise reformuese te Europes. Ka detyrime ne sektorin e pensioneve te cilat nuk jane te financuara duhen reformuar sektore te tere financiare - tema te cilat ne te vertete do te diskutoheshin vetem pas 20 vjetesh.
Kriza e borxheve - thuajse askush nuk arrin te gjeje fillin
Por ne Europe thuajse askush nuk e pranon kete plotesisht. Diskutohet per eurobonde pra pergjegjesi te perbashket per borxhet shteterore per ombrella me te medha shpetimit dhe per rolin e Bankes Qendrore Evropiane e cila sipas vullnetit politik te pjeses me te madhe te vendeve te Eurozones duhet te hedhe pa kufizim para ne treg.Bildunterschrift Edhe per tregjet financiare ka rregulla loje - ato i percakton politika
Presidenti i shoqates federale te Industrise Gjermane Hans-Peter Keitel eshte i bindur se shume nga aktoret ne kete krize thjesht nuk jane ne lartesine e duhur intelektuale pasi ata vete nuk e kuptojne krizen dhe efektet e saj. Ai nuk e perjashton as veten nga ky grup. Por kjo nuk vlen per kancelaren gjermane Angela Merkel Sipas mendimit tim ajo eshte nga te paktet qe ka aftesine e nevojshme per te marre pjese ne diskutimin teknik ne Europe.
Kaq shume levdata ne kohen e krizes kjo eshte e re per kancelaren. Deri tani ajo eshte akuzuar se ngurron shume se Gjermania nuk po merr si duhet rolin udheheqes ne Evrope dhe se masat si ombrella e shpetimit erdhen shume vone e nuk paten efektin e duhur.
Por kohet e fundit Merkel perfaqeson ne krize nje pozicion te ndryshuar nese politika beson se kriza mund te zgjidhet duke rritur borxhet atehere gabohet.
Nje formacion politik si Bashkimi Europian qe i thote nje bote ne ndryshim te shpejte se perpjekjen e fundit reformuese e ka ndermarre me traktatin e Lisbones dhe qe nuk merret me kurre me ndryshime te bazave te tij ligjore per mendimin tim eshte i humbur ne tregje thote tani Merkel.
Bildunterschrift Zgjidhje e lehte por driteshkurter - ECB duhet te hedhe pa kufi para ne treg. Korniza dhe rregulla loje - politika mund te jape forme
Kancelares gjermane i eshte dashur kohe ta kuptoje kete por kjo eshte legjitim mendon Anke Hassel profesore per ekonomi politike ne Hertie School of Governance ne Berlin Thuhet se politika duhet te veproje me shpejt dhe duhet te beje me shume. Por kjo do te thoshte qe politika tia pershtaste ritmet e saj atyre te tregjeve financiare. Nderkohe ne proceset demokratike nevojitet kohe per marrjen e vendimeve te caktuara edhe pse kjo sjell me vete ashpersimin e problemeve.
Por cdo te ndodhe me primatin e politikes nese ajo vetem i shkon pas zhvillimeve ne tregjet financiare Sipas Hessel kjo nuk perben problem pasi ne syte e saj politika ka nje hapesire me te madhe veprimi nga sa mendohet politika percakton korniza dhe u vendos rregulla loje aktoreve ne tregjet financiare. Por sipas Hassel me keto rregulla duhet te pajtohen sa me shume pale. Ne rastin ideal duhej te gjenin nje emerues te perbashket vendet e G20 ose te pakten vendet e BE-se. Gjermania e vetme sipas Hassel nuk mund te beje shume.
Pa konsensues nuk ka marrje fund te krizes
Se sa e veshtire eshte te caktohen rregulla te perbashketa loje e tregon edhe zenka per futjen e nje takse per transaksionet financiare. Konsensusi nuk duket se mund te arrihet as brenda Europes pa folur fare per vendet e G20-s. Ne pergjitesi politika deri tani ka bere shume pak per rregullimin e tregjeve financiare. Njekohesisht europianet nuk ia kane dale te bindin aktoret e tregjeve se do te vene nen kontroll borxhet e tyre.
Ne vend te kesaj vatra e zjarrit po perhapet gjithnje e me shume. Nese ajo nuk do te arrihet te shuhet politikanet nuk do te kene me asnje mundesi te zbatojne reformat e tyre thote Beatrice Weder di Mauro. Sipas specialistes se ekonomise prane Keshillit te Eksperteve te Bundestagut shume shpejt problemi i likuiditetit mund te kthehet ne nje problem shlyerje.
Autor Sabine Kinkartz / E. Xhani
Redaktoi Angjelina Verbica