Politika europiane pas stuhisë së krizës financiare

Angela Merkel dhe Mario Monti bien dakord se duhet më shumë “Europë”, dhe një harmoni më e madhe politike mund të na japë shpresë. Asketizmi që rikthehet përsëri  në ekonomitë tona në recesion, është e nevojshme për të përsëritur, është shumë vetëm për shkak të mosbesimit të ndërsjellë mes vendeve. Do të zvogëlohet nëse ne bashkohemi pak më shumë.
Mbetet dyshimi se koha me të cilën kancelarja dëshiron të lëvizë në këtë drejtim është shumë e ngadalshme. Nga Berlini vijnë vetëm fjalë tani për tani, por pak fakte, siç dëften edhe filozofi i madh gjerman Jürgen Habermas. Ndoshta për të pasur një “banesë” të qëndrueshme me çështje të hapura do duhet të prisni edhe një vit e gjysmën, deri në zgjedhjet gjermane të vjeshtësh së 2013.
Marrëveshja  bashkëpunuese e treguar dje nga dy krerët e qeverive, italiane dhe gjermane, ka vlerën e saj, ndërsa në fushatën franceze  mbi Europën flitet shumë pak, madje edhe Nicolas Sarkozy fiton pikë në sondazhet duke sulmuar disa politika të caktuara të BE. Kriza e madhe ka treguar se autoritetet publike janë të nevojshme për të korrigjuar paqëndrueshmërinë e tregjeve, për të shfrytëzuar brenda rregullave energjinë e tyre. Por kjo gjithashtu tregon se disa autoritete publike – se shtetet-kombe që ndajnë zonën e euros – nuk janë të një madhësie të mjaftueshme. Në Paris, ende nuk duket se e kanë kuptuar, dhe as presidenti i sotëm dhe as ai që mund ta mundë socialisti Fransua Hollande.
Elementë të tjerë të kuadrit, për fat të mirë, po ndryshojnë. Kompromisi i arritur dje me Spanjën, që i jep pak më shumë frymëmarrje në masat e reduktimit të deficit, e bën atë më pak të ashpër sesa aspekti “integrimit fiskal” në të ardhmen. Këto rregulla të reja disiplinore për buxhetet publike, për më tepër, duke i lexuar mirë, në thellësitë e teknike të tyre janë më pak të ngurta seç dukeshin në fillim.
Zëri i njëjtë, i çuditshëm i kandidaturës Mario Monti-së për president të Eurogrupit, përveç provës së pëlqimit të cilën kryeministri ynë gëzon, ka një efekt anësor për lojën e kolltuqeve. Ndoshta shqetësimi i Bundesbank do të qetësohet pas hyrjes në ekzekutiv e Bankës Qendrore Evropiane të Luksemburgasit, Yves Mersch (një "fajkua" në gjuhën gjermane) në vendin që  deri tani duket se i përkiste një spanjolli. Nëse ai do të ndodhë, do të bëhet urgjente zëvendësimi në presidencës së Eurogrupit të luksemburgasit Jean-Claude Junker, deri tani i konfirmuar në mungesë të alternativave.
Nostalgjia e Spread-it – Edhe pse lëvizjet e politikës janë të vonuara dhe i ngathtë, në Bruksel, ashtu si në Paris dhe Berlin, faza aktuale zbutëse të tregut financiar lehtëson zhvillimet të ndryshme. Hendeku në konkurrencën midis vendeve, e bën të vështirë mbajtjen së bashku të zonës euro, mund të zbutet në Gjermani nga qeveria, por nga ajo e  sindikatave që janë duke kërkuar një rritje të pagave. Në qoftë se punëtorët gjermanë do të marrin rritje pagave, kësisoj do të reduktohet përparësia gjermane mbi vendet e tjera.
Megjithatë, vazhdohet të  procedohet në mënyrë  pak konfuze, me rrezikun për drejtimin e pengesave të reja. Zgjedhjet e përgjithshme të parakohshme në Greqi, nëse me të vërtetë të zhvillohet muajin e ardhshëm, pothuajse me siguri do të përkeqësojë cilësinë e qeverisjes, dhe masat e mëtejshme ashpra janë të nevojshme për vitin 2013. Ndoshta gjatë verës do të duhet të bien dakord mbi një paketë të dytë të ndihmës për Portugalinë.
Italia nuk do të jetë jashtë rrezikut derisa në sistemin e saj të prodhimit do të ketë filluar të rriten. Nuk është pak, ndërkohë, kanë rifituar të drejtat e plota për të përcaktuar zgjedhje në Europë. Kërcënimi i përhapjes (spread) ka arritur të na bëjë të marrim vendime të mira për ekonominë, ne shpresojmë që të mos pendohemi pa pasur nevojë të përballemi, në mënyrë paradoksale, me paqëndrueshmërinë e re të politikës sonë.