Prof. Dr. Mentor Petrela: Goditjet ne tru, 4 faktore qe iu heqin 10 vjet nga jeta Sonila Isaku

Mungesa e nje kujdesi shendetesor publik, por edhe e nje sere faktoresh ka bere qe shqiptaret te preken me shume nga goditjet ne tru, por edhe ne moshe me te re. Ky fakt eshte pohuar nga profesori i njohur Mentor Petrela, i cili ka theksuar se konsumimi i duhanit, alkoolit, semundjet kronike, si dhe kequshqyerja ka rritur numrin e rasteve te prekur nga goditjet ne tru tek shqiptaret. Kjo menyre jetese ka ulur me 10 vjet moshen e personave qe preken nga ishemite apo hemorragjite cerebrale, ose sic njihet ndryshe stroku, duke mos kursyer mosha te reja 35- 40 vjec. "Kemi rreth 4-5 mije raste ne vit, nga te cilat, si shkak mund te kene aksidentin vaskular hemorragjik ose trumbotid, por qe lidhen me mortalitet te larte. Ne Shqiperi, mosha e aksidenteve vaskulare eshte ulur. Pikerisht, sepse ne nuk kemi akoma te mira te shendetit publik. Kur abuzohet me alkoolin, me kripen, me sheqerin, kur abuzohet me mbipeshen, natyrisht qe keto aksidente vijne edhe nje dekade perpara se c'jane ne vendet e perparuara. Tani po shohim aksidente edhe rreth moshes 35-40 vjec", - thote Mentor Petrela, shef i Pavijonit te Neurokirurgjise. Sipas tij, llogaritet qe 25 per qind e rasteve te paraqitura jane vdekshmeri. Goditjet e trurit kane te bejne me mosfurnizimin e trurit me oksigjen dhe glukoze, e cila vjen per shkak te bllokimit te eneve te gjakut per shkak te mpiksjes. Por pasojat e goditjes ne tru jane paraliza ne pjese te ndryshme te trupit apo deri dhe humbje jete, nese nuk i vihet ne ndihme shpejt pacientit. Simptomat e para mund te jene dhimbje koke apo mpirje te gjymtyreve, te cilat, sipas mjekeve, nuk duhen neglizhuar. "Ne po bejme edukimin e ketyre urgjentisteve dhe ne kohe reale ne do te marrim imazhin e skanerit. Gjeja e pare qe duhet te behet per pacientin eshte skaneri ne spitalin rajonal dhe transmetimi i imazhit do te behet direkt te ne per te pare gjendjen e te semurit", - thote Petrela. Mjeket neurologe iu terheqin vemendjen qytetareve qe te diagnostikohen ne kohe, pasi infrastruktura qe ofrojne spitalet tona i ploteson te gjitha parametrat e kohes. "Sot, infrastruktura per te diagnostifikuar eshte e plote ne te gjithe territorin. Vetem ne QSUT sot ka 6 skanera, nga te cilet 2-3 jane te gjenerates se fundit, dy rezonanca dhe tre angiograf qe eshte mesatarja europiane e nje qendre spitalore", - thote Petrela. Duke pare gjithe keto probleme, mjeket neurologe jane mbledhur ne nje konference me pjesemarrjen edhe te mjekeve te huaj, me qellim qe te shkembejne pervojat e tyre qe nepermjet telemidicines, mjeket e rretheve te komunikojne ne kohe reale me mjeket e QSUT-se per te ndermarre hapin e duhur per te evituar paralizat. Po keshtu gjate konferences, mjeket kane shprehur mendime rreth trajtimeve me te fundit dhe barnave me te reja qe duhet te perdoren ne vendin tone per trajtimin e pacienteve qe pesojne aksidente vaskulare cerebrale.

Aftesia per t'iu rikthyer jetes normale

Nese nje person kalon nje problem te goditjeve ne tru dhe pritet per rikthimin e jetes normale, cdo gje varet nga forma e insultit dhe sa i rende eshte deficiti qe insulti le. Insulti cerebral si shenje te vetmen kryesore ka paralizen, ate qe populli e quan si goditje. Por kjo eshte deficit motor i kembes apo dores se gjysmes se trupit. Per shembull, kur demtohet pjesa e djathte e trurit kemi paralize ne krahun e majte dhe anasjelltas. Rehabilitimi i ketij deficiti varet nga shume faktore, pasi, sic ka shume faktore per te shkaktuar semundjen, ashtu ka edhe shume faktore qe te shkohet drejt rehabilitimit. Pra, nje i semur, nese gjendjen fizike e ka te mire, rikuperimi i tij eshte i ngadalte per te mos thene edhe pa rezultat. Ne nje person ku zona e demtuar eshte shume e gjere, pra zona qe humbet funksionin eshte e madhe dhe aty deficiti ka pak shanse qe te rikuperoje totalisht. Ndaj, gjithmone ngelet nje lloj deficiti gje qe e ben personin qe vuan nga insulti te paafte per te kryer aktivitetin e tij ditor, dhe jo me per pune.