Pronat, gati fatura financiare
Me ne fund, shteti shqiptar duket se do te kete mundesine te llogarise faturen financiare per kompensimin e pronareve te ligjshem. Agjencia e Kthimit dhe kompensimit te Pronave ka perfunduar hartimin e regjistrit, ku jane regjistruar te gjitha pronat dhe vendimet e marra per to qe nga viti 1993.
Regjistri
Liber i quajtur Regjistri i Transparences, duke pasur parasysh edhe perfundimin e hartes se vleres se prones ne te gjithe vendin, do te beje te mundur llogaritjen e fatures financiare, qe nevojitet per kompensimin financiar. Ne kete "liber" zbardhet ne menyre te organizuar dhe transparente cdo pjese toke qe eshte njohur, eshte kthyer apo kompensuar para 15 vjetesh ne rang vendi. Nje nga ceshtjet me te perfolura ne vend, ajo e fatures financiare te pronave po shkon drejt fundit, fale ketij regjistri dhe si pasoje shteti do te kete mundesine te jape nje date konkrete per perfundimin e kompensimit financiar te subjekteve te shpronesuara. Transparenca nga viti 1993 deri me sot do te perfshije te gjithe informacionin per cdo qark e per cdo qytet, sa prone eshte njohur, sa eshte kthyer, sa eshte kompensuar, sa vendime jane marre per te drejte parablerjeje.
Procesi
Per kete proces, ne bashkepunim edhe me OSBE-ne, po realizohet nje projekt pilot per hedhjen e vendimeve te 2000 dosjeve ne harte. Permes kesaj, synohet te permiresohet dhe baza e te dhenave te krijuar ne AKKP me vendimet e dhena qe nga 1993 e ne vazhdim, duke shtuar informacionet dhe duke krijuar mundesine e nje aksesi sa me te shpejte. Paralelisht me kete do te skanohen hartat e vendimeve te meparshme dhe do te hidhen ato ne hartat, me te cilat punon sistemi i regjistrimit. Gjate muajit mars, nga te dy sektoret, si ai i hartes se vleres dhe sektori i shperndarjes se kompensimit, do te hidhet ne menyre elektronike e gjithe puna qe eshte kryer neper qarqe dhe me pas t'i mundesohet jo vetem AKKP-se, por edhe cdo institucioni tjeter shteteror apo qytetar nepermjet internetit. Mesohet se hedhja e informacionit do te behet si per pronen e njohur, ashtu edhe per pronen e kthyer. Informacioni ne total do te behet si ne forme manuale, ashtu dhe elektronike. Pas perfundimit te ketij projekti pilot, mendohet qe kjo te realizohet per te gjitha dosjet qe kane ne administrim arkiva e AKKP-se ne qender dhe ne qarqe.
Kompensimi fizik, gati procesi
Ndryshe nga vitet tjera, gjate 2008-es pritet te filloje procesi per krijimin e fondit fizik per kompensimin e subjekteve te shpronesuara. Qellimi i ketij procesi eshte evidentimi, saktesimi i siperfaqeve te paluajtshme, prone shteterore si dhe pajisja e ketyre pasurive ne te gjithe elementet e nevojshem qe kerkon nje pasuri te paluajtshme ne ZRPP-ne perkatese, te cilat do te perbejne fondin e kompensimit fizik per subjektet e shpronesuara. Objektivat qe do te realizohen jane pasqyrimi i gjithe siperfaqes se tokes bujqesore e jobujqesore, pyje, kullota e livadhe, disponibel shteterore dhe ne administrim te institucioneve kerkimore e shkencore, qe rezulton e pandare.
Pronaret: Kompensimi, vlera 24 miliarde euro
Fatura financiare per kompensimin e ish-pronareve arrin ne 24 miliarde euro. Shifra ne fjale eshte bere publike nga vete shoqata e pronareve, e cila deklaron se, sipas te dhenave qe disponohen, kjo vlere rezulton pas llogaritjeve me cmim mesatar. Sipas tyre, llogaritet qe fatura financiare per kompensimin e ish-pronareve ne te gjithe vendin te jete ne rreth 24 miliarde euro, cka do te thote qe kjo shifer eshte teper e madhe dhe e paperballueshme per te gjitha qeverite. Nderkohe, sipas te dhenave qe jane bere publike nga vete strukturat shteterore, rezulton se vetem ne Tirane jane rreth 22 milione m2 truall, qe presin te kompensohen nga shteti. E llogaritur e gjithe kjo siperfaqe me nje vlere mesatare prej rreth 200 euro m/2 do te thote qe vetem per kryeqytetin, qeveria shqiptare duhet te derdhe ne xhepat e ish-pronareve rreth 4,4 miliarde euro. Nderkohe, ne kete siperfaqe nuk eshte llogaritur siperfaqja e tokes bujqesore, qe, sipas te njejta te dhenave, rezulton te jete rreth 29 milione m2, vetem per rrethin e Tiranes.
Regjistri
Liber i quajtur Regjistri i Transparences, duke pasur parasysh edhe perfundimin e hartes se vleres se prones ne te gjithe vendin, do te beje te mundur llogaritjen e fatures financiare, qe nevojitet per kompensimin financiar. Ne kete "liber" zbardhet ne menyre te organizuar dhe transparente cdo pjese toke qe eshte njohur, eshte kthyer apo kompensuar para 15 vjetesh ne rang vendi. Nje nga ceshtjet me te perfolura ne vend, ajo e fatures financiare te pronave po shkon drejt fundit, fale ketij regjistri dhe si pasoje shteti do te kete mundesine te jape nje date konkrete per perfundimin e kompensimit financiar te subjekteve te shpronesuara. Transparenca nga viti 1993 deri me sot do te perfshije te gjithe informacionin per cdo qark e per cdo qytet, sa prone eshte njohur, sa eshte kthyer, sa eshte kompensuar, sa vendime jane marre per te drejte parablerjeje.
Procesi
Per kete proces, ne bashkepunim edhe me OSBE-ne, po realizohet nje projekt pilot per hedhjen e vendimeve te 2000 dosjeve ne harte. Permes kesaj, synohet te permiresohet dhe baza e te dhenave te krijuar ne AKKP me vendimet e dhena qe nga 1993 e ne vazhdim, duke shtuar informacionet dhe duke krijuar mundesine e nje aksesi sa me te shpejte. Paralelisht me kete do te skanohen hartat e vendimeve te meparshme dhe do te hidhen ato ne hartat, me te cilat punon sistemi i regjistrimit. Gjate muajit mars, nga te dy sektoret, si ai i hartes se vleres dhe sektori i shperndarjes se kompensimit, do te hidhet ne menyre elektronike e gjithe puna qe eshte kryer neper qarqe dhe me pas t'i mundesohet jo vetem AKKP-se, por edhe cdo institucioni tjeter shteteror apo qytetar nepermjet internetit. Mesohet se hedhja e informacionit do te behet si per pronen e njohur, ashtu edhe per pronen e kthyer. Informacioni ne total do te behet si ne forme manuale, ashtu dhe elektronike. Pas perfundimit te ketij projekti pilot, mendohet qe kjo te realizohet per te gjitha dosjet qe kane ne administrim arkiva e AKKP-se ne qender dhe ne qarqe.
Kompensimi fizik, gati procesi
Ndryshe nga vitet tjera, gjate 2008-es pritet te filloje procesi per krijimin e fondit fizik per kompensimin e subjekteve te shpronesuara. Qellimi i ketij procesi eshte evidentimi, saktesimi i siperfaqeve te paluajtshme, prone shteterore si dhe pajisja e ketyre pasurive ne te gjithe elementet e nevojshem qe kerkon nje pasuri te paluajtshme ne ZRPP-ne perkatese, te cilat do te perbejne fondin e kompensimit fizik per subjektet e shpronesuara. Objektivat qe do te realizohen jane pasqyrimi i gjithe siperfaqes se tokes bujqesore e jobujqesore, pyje, kullota e livadhe, disponibel shteterore dhe ne administrim te institucioneve kerkimore e shkencore, qe rezulton e pandare.
Pronaret: Kompensimi, vlera 24 miliarde euro
Fatura financiare per kompensimin e ish-pronareve arrin ne 24 miliarde euro. Shifra ne fjale eshte bere publike nga vete shoqata e pronareve, e cila deklaron se, sipas te dhenave qe disponohen, kjo vlere rezulton pas llogaritjeve me cmim mesatar. Sipas tyre, llogaritet qe fatura financiare per kompensimin e ish-pronareve ne te gjithe vendin te jete ne rreth 24 miliarde euro, cka do te thote qe kjo shifer eshte teper e madhe dhe e paperballueshme per te gjitha qeverite. Nderkohe, sipas te dhenave qe jane bere publike nga vete strukturat shteterore, rezulton se vetem ne Tirane jane rreth 22 milione m2 truall, qe presin te kompensohen nga shteti. E llogaritur e gjithe kjo siperfaqe me nje vlere mesatare prej rreth 200 euro m/2 do te thote qe vetem per kryeqytetin, qeveria shqiptare duhet te derdhe ne xhepat e ish-pronareve rreth 4,4 miliarde euro. Nderkohe, ne kete siperfaqe nuk eshte llogaritur siperfaqja e tokes bujqesore, qe, sipas te njejta te dhenave, rezulton te jete rreth 29 milione m2, vetem per rrethin e Tiranes.