REUTERS: Skenare te mundshem pas pavaresise

Agjencia e lajmeve Rojters ne nje shkrim te sajin ka analizuar disa skenare te mundshme, te cilat sipas vleresimeve te agjencise, jane te mundshme gjate disa diteve ne vijim. Serbia, ne qofte se SHBA-ja, Britania e Madhe, Franca dhe Italia e njohin pavaresine qe Parlamenti kosovar do te mund ta shpalle te dielen, mund te pergjigjet me terheqjen e te gjithe ambasadoreve nga ato vende. Autoritetet ne Beograd ne ate rast ne teresi nuk do t'i nderpresin marredheniet diplomatike, por do t'i terheqin ambasadoret e tyre. Rojters thekson se Qiproja, Greqia, Rumania, Bullgaria, Sllovakia dhe Spanja nuk do ta njohin pavaresine, por vendimi per dergimin e misionit te BE-se "do te hyje ne fuqi te premten ne mesnate". Sipas skenarit te pare, Kosova do t'i miratoje flamurin, himnin e saj dhe simbolet tjera kombetare, por kremtimi formal do te vijoje pas dy javeve pas shpalljes se pavaresise dhe ne ceremonine do te marrin pjese shefat shtetesh dhe perfaqesues te tjere zyrtare te huaj nga vendet qe do ta njohin pavaresine.
Skenari i dyte i mundshem, sipas Rojtersit, eshte se rreth 120.000 serbe te Kosoves do ta refuzojne secesionin e Kosoves me mbeshtetje te Beogradit. Ne ate rast, eshte e mundshme qe serbet nga veriu i Kosoves te formojne parlament personal, deri sa autoritetet ne Beograd do te vendosin kontakte paralele me ta, duke iu ofruar mbeshtetje administrative dhe mbeshtetje tjeter. Serbet nga Kosova, sipas atij varianti, do te refuzojne cfaredo lloj bashkepunimi me misionin e BE-se ne Kosove, por, me siguri, megjithate nuk do te kerkojne nga forcat e NATO-s qe ta braktisin Kosoven. Perendimi nuk pret shperngulje te madhe te serbeve, por eshte e mundshme qe nje numer i vogel i tyre do te deshirojne ta braktisin Kosoven, sic kane bere edhe nente vitet paraprake. Skenari i trete, hap mundesi qe Beogradi te ndermarre masa kunder shtetit te ri te Kosoves. Kjo, sipas vleresimeve te analisteve, do te mund te thote se mbyllja e kufijve, embargoja tregtare dhe mospranimi i pasaportave te rinj te qytetareve te Kosoves. Autoritetet ne Beograd do te mund qe gjithashtu ta parandalojne edhe dergesen e energjise elektrike, furnizimin me uje, si dhe i serviseve telefonike dhe internet serviset, por perjashtohet cfaredo lloj intervenimi ushtarak.
Skenari i katert parasheh krize te mundshme politike brenda koalicionit qeveritar ne Serbi ne rast te humbjes se Kosoves. Rojters perkujton se kryeministri serb Voisllav Koshtunica tashme ka bere thirrje per refuzimin e te gjitha marreveshjeve me BE-ne te cilat ishin per eurointegrimet, nga ana tjeter, presidenti Boris Tadic e perjashtoi nje mundesi te tille. Agjencia perkujton se ne maj ne Serbi do te mbahen zgjedhjet lokale, por qe ato do te mund te ishin rast edhe per referendum te ri rreth rruges evropiane te Serbise, ose drejtim nga Rusia. Njekohesisht, Partia Radikale serbe do te vazhdoje qe ta perforcoje poziten e saj si parti me e madhe ne Serbi. Skenari i mundshem i fundit, sipas Rojtersit, eshte paraqitja e forces ne jug te Serbise ne Luginen e Presheves, ku jetojne nje numer i madh i shqiptareve.
Ata, vlereson agjencia, do te mund te perpiqen qe t'i perforcojne marredheniet e tyre me Kosoven, qe ishte paralajmeruar nga ana e disa lidereve shqiptare lokal ne rast te ndarjes se Kosoves. Edhe pse numri me i madh i pjesetareve te Ushtrise Clirimtare te Kosoves i kane dorezuar armatimin e tyre pas vitit 1999, vleresohet se ne Kosove ka edhe rreth 400.000 cope arme ilegale, prej te cilave pjese me te madhe posedojne grupet kriminale. Megjithate, vlereson Rojters, 16.000 pjesetare te forcave te NATO-s ne Kosove paraqesin garanci se nuk do te vije deri te dhuna.
Shperthim ne Mitrovice, nuk ka pasoja
Nje shperthim ka ndodhur mbremjen duke gdhire dita e djeshme ne pjesen veriore te Mitrovices, pa pasoja ne njerez. Shperthimi ka ndodhur ne afersi te nje ndertese ku eshte planifikuar vendosja e misionit te ardhshem te Bashkimit Evropian ne Kosove. Policia tha se zyrtaret e ketij misioni nuk ishin shenjestra e shperthimit. Ende nuk dihen hollesite rreth ketij shperthimi e as autoret e mundshem. Vendosja e misionit prej rreth 2 mije policeve dhe gjykatesve te Bashkimit Evropian ne Kosove mund te filloje te zbatohet qe kete fundjave. Vendosja e tij eshte kundershtuar ashper nga serbet e Kosoves dhe Beogradi, te cilet kundershtojne pavaresine.