Raport i Bankes Boterore mbi zhvillimet ekonomike ne rajon
Ne nje raport te sapopublikuar te Bankes Boterore mbi zhvillimet ekonomike ne rajon thuhet se gjate ketij viti programi i anetaresimit ne BE ka drejtuar reformat ne keto vende dhe permiresuar perspektiven e anetaresimit.
Fjala eshte per Shqiperine Bosnje-Hercegovinen Maqedonine Malin e Zi Serbine dhe Kosoven gjashte vendet qe aspirojne integrimin europian. Sipas raportit te fundit te Bankes Boterore rritja ekonomike e ketyre vendeve kete vit do te jete rreth 25 dhe ne vitin e ardhshem 2012-en do te jete 21 . Para fillimit te krizes ne vitin 2008 rritja ekonomike ne keto vende ishte nga 6-10 . Kjo ulje e rritjes ekonomike shpjegohet kryesisht si pasoje e efekteve te krizes financiare ne eurozone te cilat pritet te vazhdojne edhe ne vitin e ardhshem. Kanalet kryesore te transferimit potencial te krizes financiare nga vendet e eurozones tek gjashte vendet e Europes Juglindore jane tregtia investimet e huaja direkte bankat dhe remitancat. Keshtu partneret me te rendesishme tregtare per Shqiperine Bosnje-Hercegovinen Maqedonine Malin e Zi Serbine dhe Kosoven jane vendet e BE-se dhe sidomos ato te Eurozones ve ne dukje raporti i Bankes Boterore. Shkembimet tregtare me BE zene rreth 30-50 te produktit te brendshem bruto te ketyre vendeve. Nderkohe qe BE perben edhe burimin me te madh te investimeve te huaja direkte ne keto vende. Po keshtu edhe prania e bankave te huaja ne Ballkanin Perendimor eshte shume e larte rreth 89 perqind e gjithe aktivitetit bankar qe zhvillohet ne keto gjashte vende. Dhe se fundi BE-ja eshte burimi me i rendesishem i remitancave dergesave te emigranteve per rajonin. Te gjitha keto kanale transmetimi do te ndikohen nga thellimi i tensioneve ekonomiko-financiare te BE-se dhe Eurozones parashikon Banka Boterore.
Thellimi i procesit te integrimit europian - modeli me i mire afatgjate per rritjen ekonomike
Por pavaresisht nga ky parashikim Banka Boterore beson se thellimi i procesit te integrimit te Shqiperise Bosnje- Hercegovines Maqedonise Malit te Zi Serbise dhe Kosoves ne BE mbetet modeli me i mire per nje rritje ekonomike afatgjate te ketyre 6 vendeve. Kjo do te thote qe ne te ardhmen rritja ekonomike do te mbeshtetet tek investimet rritja e kapaciteteve prodhuese dhe e konkurrueshmerise. Integrimi progresiv i ekonomive te ketyre gjashte 6 vendeve te Evropes Juglindore me ato te BE do te thote gjithashtu rritje e bashkepunimit rajonal dhe e eksporteve pasi BE ze 582 perqind te totalit te eksporteve nga keto vende. Sipas Bankes Boterore perqindjen e luanit e ka Gjermania dhe Italia. Ndersa tregtia me vendet e rajonit ze vetem 22 perqind. Ksenia Lvovski perfaqesuese e Bankes Boterore ne Shqiperi e konsideron bashkepunimin rajonal shume te rendesishem per te pershpejtuar ritmet e integrimit europian dhe per pasoje edhe shanset e rritjes ekonomike Bashkepunimi rajonal eshte shume i rendesishem dhe duhet bere ne nivele te ndryshme. Mes vendeve te Ballkanit Perendimor ka ngjashmeri.
Ka perfitime te medha qe vijne nga transferimi i teknologjive dhe shkembim i pervojave mes ketyre vendeve thote Ksenia Lvovski.
Roli i arsimimit dhe i aftesive profesionale ne rritjen ekonomike
Ne raportin e Bankes Boterore per zhvillimet ekonomike ne Shqiperi Bosnje- Hercegovine Maqedoni Malin e Zi Serbi dhe Kosove konstatohet niveli i i ulet i aftesive profesionale te popullsise se afte per pune. Sipas ketij raporti ne Bosnje-Hercegovine dhe ne Kosove 10 perqind e popullates ne moshe pune nuk kane mbaruar arsimin fillor ndersa ne Shqiperi dhe Maqedoni 6 perqind ne Malin e Zi 6 3 perqind dhe 1 perqind ne Serbi. Per perfaqesuesen e Bankes Boterore ne Shqiperi Ksenia Lvovski arsimimi dhe formimi profesional eshte nje investim i rendesishem per rritjen ekonomike te ketyre 6 vendeve Banka Boterore beson se investimi ne arsimim eshte nje nga me te rendesishmit qe nje qeveri mund te beje per te plotesuar nevojat specifike qe kerkon zhvillimi i vendit dhe rritja ekonomike. Rritja e pjesemarrjes ne shkolla dhe universitete duhet shoqeruar me cilesi pasi kjo lidhet ngushte me integrimin europian rritjen ekonomike dhe ngritjen e nje ekonomie moderne thote Ksenia Lvovski.
Viti 2011 ka permiresuar perspektiven e anetaresimit ne BE
Ne raportin e saj BB konstaton gjithashtu qe gjate vitit 2011 programi i anetaresimit ne BE ka drejtuar reformat ne Malin e Zi dhe ne Serbi. Nderkohe qe progresi ne procesin e anetaresimit ne BE per Shqiperine dhe Bosnje-Hercegovinen eshte me shume rendesi veren raporti. Progresi i Shqiperise drejt integrimit ne BE ka ngelur ne vend gjate ketij viti ndersa situata e tejzgjatur e pazgjidhur politike ne Bosnje-Hercegovine ka cuar ne vonesa te metejshme ne aspektin e reformave strukturore.
Autor Ani Ruci
Redaktoi Angjelina Verbica