Reforma, ja skema e shpetimit te mesuesve
Reforma e re qe pritet te ndodhe me sistemin shkollor parauniversitar ka vene ne levizje strukturat vendimmarrese arsimore, por edhe organizmat nderkombetare ne menyre qe ajo te mos lere gjurme te renda te mesuesit. Qe ne momentin kur Ministria e Arsimit njoftoi shkurtime te mundshme te vendeve te punes ne shkollat e mesme, arsimtaret kane vene ne levizje perfaqesuesit e sindikatave qe kjo reforme mos te rendoje ne shkurtimin e thelle te numrit te mesuesve. Megjithate burime nga MASH sqarojne se nje projekt i Bankes Boterore mund t'i shpetoje mesuesit nga keto shkurtime.
Projekti
Interesimit te dhjetera mesuesve per pushimin e tyre te mundshem nga puna, Ministria e Arsimit i eshte pergjigjur se ka mundesi qe gjithcka te rregullohet. Keshtu, sipas nje projekti te Bankes Boterore, ka mundesi qe keta mesues te rishperndahen po brenda shkollave ku japin mesim prej vitesh. "Nga 50 veta qe jane mesatarisht neper klasa, tani ky numer do te reduktohet ne 35. kjo do te thote se ata mesues qe do te largoheshin nga puna, do te sistemohen neper klasat, numri i te cilave do te shtohet", thone specialiste te Ministrise se Arsimit. Kesisoj, numri i atyre qe u bie lapsi te hiqen nga puna do te jete i paperfillshem ne krahasim me numrin e atyre qe do te shpetojne nga kjo reforme. Ne kete menyre, fenomeni i shkurtimeve te vendeve te punes nuk do te jete masiv ne shkollat e mesme. Te pakten me me fat do te jene ato shkolla ku klasat nuk jane te mbipopulluara. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit dhe e Shkences, logjikisht me shkurtimin e viteve te shkolles se mesme, shkurtohen edhe vendet e punes per mesuesit e cdo lende. Megjithate, projekti i BB-se parashikon zbutjen e fenomenit te shkurtimeve. Si pasoje e kesaj rishperndarjeje, e cila sjell shtim te klasave, i bie qe mesuesit qe do te shkurtoheshin, te mbeten prape ne ato shkolla, kesaj here me me pak ngarkese. Nje veprim i tille shoqerohet me kosto financiare, ndaj pritet qe gjithcka te vendoset pasi te behen mire perllogaritjet e ketyre efekteve.
9-vjecaret
Nderkaq, ne shkollat ku ngarkesa e klasave nuk eshte e madhe, por normale, i bie qe arsimtaret te pushohen nga puna ose te sistemohen ne arsimin baze 9-vjecar. Sipas Burimeve nga Ministria e Arsimit, ndersa ne shkollat e mesme do te kete mbipopullim te mesuesve, ne ato 9-vjecare do te ndodhe e kunderta. Alarmi per shkurtimet e mesuesve te shkollave te mesme erdhi pas lajmit se do te ndryshonte skema e arsimit parauniversitar. Nga 4+4+4 qe ka qene deri tani, duke filluar nga shtatori gjithcka do te ndryshoje. Skema do te behet 5+4+3, pra 5 vjet arsim fillor, 4 vjet vazhdimi i arsimit baze dhe 3 vjet, shkolla e mesme. Pasojat e ketyre ndryshimeve do te reflektohen si ne sistemin baze, ashtu edhe ne ate te mesem. Nese ne shkollat e mesme do te kemi shkurtim te vendeve te punes, ne ato 9-vjecare do te ndodhe krejt e kunderta. Kjo, sepse nje vit qe i hiqet arsimit te mesem i kalon automatikisht ne llogari arsimit 9-vjecar. Keshtu, kjo reforme do te shoqerohet me hapjen e rreth 300 vendeve te reja te punes per arsimtaret qe japin mesim ne sistemin e detyrueshem 9-vjecar.
Pasojat e ndryshimit te sistemit arsimor
Pervecse me pushim nga puna te mesuesve, apo punesim te te tjereve, ndryshimi i sistemit arsimor nga 4+4+4 (4 arsimi fillor, 4 baze, dhe 4 i mesem) ne 5+4+3, (5 arsimi fillor, 4 baze, dhe 3 i mesem) do te shoqerohet edhe me nje sere "pasojash" te jera. Duke filluar qe nga kurrikula e cila duhet te filloje te ndryshohet pothuaj teresisht, e deri te menyra se si do te behet pranimi i tyre ne shkolle te mesme. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit, duke qene se viti i pare i shkolles se mesme konvertohet ne klasen e nente te arsimit te detyrueshem, lypset qe te ndryshoje dicka ne tekstet shkollore. Gjithashtu, pritet qe te ndryshoje komplet struktura e provimeve te lirimit. Ato do te behen te ngjashem me provimet e Matures Shteterore per nga hartimi, skema e pyetjeve te testit me alternativa apo zhvillim, etj.
Matura e Lirimit, "stop" notave me hater
Konceptimi i provimeve te Lirimit, sipas atyre te Matures Shteterore pritet qe te rregulloje problemin e notave false qe jepen zakonisht ne to. Domosdoshmeria per Maturen e Lirimit sipas specialisteve te Drejtorise Arsimore lind per shkak se deri tani ka pasur fiktivitet ne nota dhe ne menyren se si u jane vene notat nxenesve. Ata shtojne se propozimi parashikon mbikeqyrjen e provimeve nga mesues te shkollave te tjera. Pra, mesuesit e nje shkolle, do te shkojne per te mbikeqyrur provimet e lirimit te nje shkolle tjeter ku nuk kane dhene mesim.
Projekti
Interesimit te dhjetera mesuesve per pushimin e tyre te mundshem nga puna, Ministria e Arsimit i eshte pergjigjur se ka mundesi qe gjithcka te rregullohet. Keshtu, sipas nje projekti te Bankes Boterore, ka mundesi qe keta mesues te rishperndahen po brenda shkollave ku japin mesim prej vitesh. "Nga 50 veta qe jane mesatarisht neper klasa, tani ky numer do te reduktohet ne 35. kjo do te thote se ata mesues qe do te largoheshin nga puna, do te sistemohen neper klasat, numri i te cilave do te shtohet", thone specialiste te Ministrise se Arsimit. Kesisoj, numri i atyre qe u bie lapsi te hiqen nga puna do te jete i paperfillshem ne krahasim me numrin e atyre qe do te shpetojne nga kjo reforme. Ne kete menyre, fenomeni i shkurtimeve te vendeve te punes nuk do te jete masiv ne shkollat e mesme. Te pakten me me fat do te jene ato shkolla ku klasat nuk jane te mbipopulluara. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit dhe e Shkences, logjikisht me shkurtimin e viteve te shkolles se mesme, shkurtohen edhe vendet e punes per mesuesit e cdo lende. Megjithate, projekti i BB-se parashikon zbutjen e fenomenit te shkurtimeve. Si pasoje e kesaj rishperndarjeje, e cila sjell shtim te klasave, i bie qe mesuesit qe do te shkurtoheshin, te mbeten prape ne ato shkolla, kesaj here me me pak ngarkese. Nje veprim i tille shoqerohet me kosto financiare, ndaj pritet qe gjithcka te vendoset pasi te behen mire perllogaritjet e ketyre efekteve.
9-vjecaret
Nderkaq, ne shkollat ku ngarkesa e klasave nuk eshte e madhe, por normale, i bie qe arsimtaret te pushohen nga puna ose te sistemohen ne arsimin baze 9-vjecar. Sipas Burimeve nga Ministria e Arsimit, ndersa ne shkollat e mesme do te kete mbipopullim te mesuesve, ne ato 9-vjecare do te ndodhe e kunderta. Alarmi per shkurtimet e mesuesve te shkollave te mesme erdhi pas lajmit se do te ndryshonte skema e arsimit parauniversitar. Nga 4+4+4 qe ka qene deri tani, duke filluar nga shtatori gjithcka do te ndryshoje. Skema do te behet 5+4+3, pra 5 vjet arsim fillor, 4 vjet vazhdimi i arsimit baze dhe 3 vjet, shkolla e mesme. Pasojat e ketyre ndryshimeve do te reflektohen si ne sistemin baze, ashtu edhe ne ate te mesem. Nese ne shkollat e mesme do te kemi shkurtim te vendeve te punes, ne ato 9-vjecare do te ndodhe krejt e kunderta. Kjo, sepse nje vit qe i hiqet arsimit te mesem i kalon automatikisht ne llogari arsimit 9-vjecar. Keshtu, kjo reforme do te shoqerohet me hapjen e rreth 300 vendeve te reja te punes per arsimtaret qe japin mesim ne sistemin e detyrueshem 9-vjecar.
Pasojat e ndryshimit te sistemit arsimor
Pervecse me pushim nga puna te mesuesve, apo punesim te te tjereve, ndryshimi i sistemit arsimor nga 4+4+4 (4 arsimi fillor, 4 baze, dhe 4 i mesem) ne 5+4+3, (5 arsimi fillor, 4 baze, dhe 3 i mesem) do te shoqerohet edhe me nje sere "pasojash" te jera. Duke filluar qe nga kurrikula e cila duhet te filloje te ndryshohet pothuaj teresisht, e deri te menyra se si do te behet pranimi i tyre ne shkolle te mesme. Sipas burimeve nga Ministria e Arsimit, duke qene se viti i pare i shkolles se mesme konvertohet ne klasen e nente te arsimit te detyrueshem, lypset qe te ndryshoje dicka ne tekstet shkollore. Gjithashtu, pritet qe te ndryshoje komplet struktura e provimeve te lirimit. Ato do te behen te ngjashem me provimet e Matures Shteterore per nga hartimi, skema e pyetjeve te testit me alternativa apo zhvillim, etj.
Matura e Lirimit, "stop" notave me hater
Konceptimi i provimeve te Lirimit, sipas atyre te Matures Shteterore pritet qe te rregulloje problemin e notave false qe jepen zakonisht ne to. Domosdoshmeria per Maturen e Lirimit sipas specialisteve te Drejtorise Arsimore lind per shkak se deri tani ka pasur fiktivitet ne nota dhe ne menyren se si u jane vene notat nxenesve. Ata shtojne se propozimi parashikon mbikeqyrjen e provimeve nga mesues te shkollave te tjera. Pra, mesuesit e nje shkolle, do te shkojne per te mbikeqyrur provimet e lirimit te nje shkolle tjeter ku nuk kane dhene mesim.