Robotet tane te perditshem

Mesues doktore menaxhere dhe infermiere. Dikur te perdorur vetem per misione hapesinore dhe luftarake robotet tanime kane hyre me shume lehtesi ne jeten tone te perditshme. Modelet e reja shiten ne treg me nje cmim prej 15 mije dollaresh por nuk eshte cudi qe ne te ardhmen te kushtojne sa nje pajisje elektroshtepiake

Sot shkenca i ka kaluar te gjithe kufijte aq sa ne te ardhmen njerezit nuk do te jene me aq te rendesishem sepse punen e tyre mund ta kryeje teresisht nje robot. Vitet e fundit vendet e industrializuara sidomos Japonia kane krijuar prototipa per cdo lloj shijeje dhe problemi. Ka nga ata qe te ndihmojne ne berjen e puneve te shtepise ka infermiere qe kujdesen per te moshuarit e mbetur vetem ne shtepi ka nga ata qe levizin komanden e televizorit e shume te tjere. Robotet e pare luftarake jane perdorur ne operacionet ushtarake ne Irak nderkohe qe Forcat e Armatosura Amerikane kane ne plan te zevendesojne me robote nje te treten e mjeteve te blinduara brenda vitit 2015. Keto makina vrasese nje dite mund te pajisen edhe me ndergjegje artificiale te arrijne edhe deri ne ate pike sa te kundershtojne urdhra qe i vleresojne si te pamoralshem. Me pak fjale ka ardhur koha ta harroni Goldrake tani roboti nuk eshte me nje UFO. Kapiteni Verne Chestunt pak dite me pare po nxitonte sic ben prej nje jete sa here qe bie alarmi ne kazermen e zjarrfikesve ne Mountain View. Sic dihet Mountain View eshte e ardhmja qe avancon kryeqyteti i Silicon Valley-t ku mes te tjerave gjendet selia e Google Mozillas dhe markave te tjera te famshme te internetit. Por Mountain View eshte edhe burimi me i madh i asaj industrie te vecante qe ndjek hapa pas hapi internetin dhe boten e teknologjise se larte sigurisht duke perfshire edhe pak fantashkence. Nuk mund ta besoja u gjendem pikerisht ne adresen e duhur dhe perpara portes se shtepise. Asistenti simpatik i perbere nga dy rrota te lidhura me nje telekamere dhe nje ekran te montuar siper priti ne heshtje zjarrfikesit dhe i ndoqi teksa inspektonin vilen. Ne fund i falenderoi gjithe edukate. Vetem atehere plakushi Verne qe rastesisht na kujton emrin e Jules Verne babait te filmave fantastiko-shkencore njohu zerin qe dilte nga ajo pajisje ishte Trevor Blackwell themeluesi i Anybots qe nga parajsa e tij ne Hawaii e falenderonte qe i ishte pergjigjur kaq shpejt alarmit. Anybots eshte nje nga kompanite qe po udheheqin revolucionin e roboteve. Prandaj kronika e pazakonte ne Portland Press Herald do te jete gjithmone e me shume e zakonshme ne muajt qe do te vijne kjo sepse robotet jane mes nesh dhe po na ndryshojne jeten. Kesaj here nuk behet fjale per cmendurine e radhes te shkencetareve apo kapriciot e pazakonta te ndonje miliarderi. Roboti qe pak dite me pare priti skuadren e zjarrfikesve te Chesnut e ka emrin QB dhe i perket atij brezi qe po fillojne te kene nje cmim me se te arsyeshem. Sepse 15 mije dollare sigurisht qe nuk do te jete cmimi i nje pajisjeje elektroshtepiake. Por lind pyetja a nuk do te ishit te gatshem te paguanit per nje robot qe ben gjithcka aq sa paguani per te blere nje pajisje shtepiake te domosdoshme Inxhinieri Blackwell nje kanadez i datelindjes 1969 beson se po ndaj per kete arsye nente vjet me pare themeloi kete industri me te ardhme te shkelqyer duke hequr dore nga vendi i drejtuesit te Yahoo-se. Ndoshta mendoi se keshtu ishte me mire. Edhe vete NASA u dashurua me QB-ne e tij dhe tashme po studion aplikacionet e mundshme. Por risia e vertete e ketyre makinerive eshte se jane konceptuar ti kryejne funksionet e tyre me mire ne Toke se ne hapesire. Industria e robotikes ka hyre ne nje faze te re. Me pare ishte pikerisht hapesira ambienti ku ishte zhvilluar kerkimi. Por nese nuk do te kishte qene madheshtori Viking nuk do te kishim marre kurre vesh gjithe te verteten per Marsin. Per te mos folur pastaj per te gjorin Spirit qe per hir te se vertetes ashtu sic thone ne Hudson duhet te kete pasur ndonje problem duke qene se kontaktet e tij kane humbur qe prej nje viti. Pastaj robotet u zbuluan nga zoterinjte e luftes. Skena e robotit qe shkon ne kerkim te bombave ne Irakun e pushtuar nga terroristet u be e famshme fale reportazheve ne televizor dhe nje filmi qe fitoi nje numer te madh cmimesh Oskar si The Hurt Locker. Robotet e luftes te modelit Qinetig u bene kaq te zotet sa islamiket kane nisur te organizojne atentate edhe kunder tyre. Nje lufte qe e shtyu Pentagonin te marre ne konsiderate mundesine per ti bere akoma me inteligjente me nje sensor te afte te kape frekuencat e radios te perdorura nga terroristet per ti hedhur ne ere ne distance. Por tani robotet i pret sfida e fundit ajo e te integruarit ne jeten e perditshme. Si do ti therrasim Shume kane menduar se emri me i pershtatshem eshte robotet sociale nje brez pajisjesh teknologjike te konceptuara per nje perdorim me social e te perditshem. Jane telepresence robot sic i quajne teknikisht duke nisur nga perdorimi i tyre i menjehershem d.m.th. ai qe mundeson prezencen e nje personi ne nje vend ku nuk eshte. Nuk eshte aspak nje loje fjalesh. Bukuria e teleprezences eshte pikerisht kjo thote per New York Times administratori i deleguar i kompanise iRobot. Teleprezenca sfidon perceptimin tone e asaj qe do te thote te gjendesh ne nje vend te vecante ne nje moment te vecante. Ashtu si themeluesi i Anybots dha alarmin e zjarrit ne Kaliforni ndersa vete ishte duke shijuar pushimet ne Hawaii. Megjithate koncepti i teleprezences eshte i dykuptimte dhe pikerisht mbi kete pike insistojne skeptiket qe nuk duan te bien ne duart e roboteve. Jane te shumte ata qe mendojne nuk ekzistonte me pare teleprezenca Po diferenca eshte ajo mes asistimit ne nje ndeshje futbolli ne televizor dhe te shohesh futbollistet qe levizin ne sallonin e shtepise. Me robot per shembull personi ne telekonference mund te levize ne sallen ku jane mbledhur bashkepunetoret. Ky nuk eshte nje rast qe keto lloj tipash robotesh te perdoren ne agjencite e specializuara per sigurine. Eumlshte e qarte se kalimi nga robot bashkepunetor ne robot vezhgues rrezikon te jete i shkurter. Sipas Stanford Dickert te Willow Garage Do te vije nje moment ne te cilin robotet do te jene te padallueshem nga qeniet njerezore por shume here me te bukur dhe pa asnje defekt. Nje robot qe ka nje ekran te madh te imponohet si prezence ne nje fare menyre deklarohet. Themeluesi i Mozillas Mike Betzner kalon me shume kohe me macen e tij ne shtepine qe ka ne Toronto se sa ne zyren e Mountain View. New york Times siguron se vartesit e tij jane lidhur shume me ate qe ata e quajne Robo-Beltzner dhe qe menaxheret e tjere e perdorin kete teknike per te qene te pranishem ne mbledhjet qe behen ne cepa te ndryshem te planetit. Por keto lloj aplikacionesh duket se e kane gjetur plotesisht veten ne fushen e mjekesise. Telemedicina eshte tashme nje realitet dhe gjithmone e me shume profesioniste ne SHBA perdorin nje robot te vendosur ne dhomen e pacienteve ne gjendjen me te keqe shendetesore per te kontrolluar ecurine e tyre ne distance. Edhe ne kete rast roboti eshte nje ekran ndersa motori perbehet nga dy rrota te vogla dhe nje doreze. Por rezultatet jane te jashtezakonshme. Percaktimi i shkencetares Jeane-Dietsch duket vertet gjeniale Kompjuteret kane nisur te levizin neper ambiente te ndryshme. Eumlshte ky lloj kompjuteri qe heret apo vone mund te behet nje shok i cmuar jo vetem per te semuret por edhe per te moshuarit. Alize-E quhet projekti prej me shume se 100 milione dollaresh i zhvilluar nga komuniteti europian qe do te perdoret per rehabilitimin e pacienteve. E vetmja gje qe u mungon per momentin eshte ndjenja por edhe per ate po punohet. Vetem nje muaj me pare ne Ars Elettronica ne Linz nje nga panairet me te rendesishme te teknologjise ne bote stenda me e vizituar ishte ajo e Asimo-s robotit qe provon dashuri. Roboti i Hondas i pagezuar me kete emer per nder te Isaac Asimov autor i librit Une robot eshte shume i ngjashem me njerezit. Por tani eksperimenti konsistonte per ta bere te reagonte me vizitoret ne menyre qe te studiohej sipas asaj qe thote pergjegjesi per kete proces Satoshi Shigemi ndryshimet ne reagime mes nje kompjuteri dhe nje njeriu.

Jam i sigurt se shume shpejt robotet do te behen partnere jo vetem seksuale per nje numer shume te madh personash. E per te krijuar nje ide mjafton te shohesh se sa te perdorshem jane bere vibratoret ose kukullat dhe te imagjinosh se sa argetuese mund te jete per nje person te posedoje nje robot qe pervec te tjerave eshte ne gjendje edhe ta shtrengoje ta perqafoje puthe madje edhe ti thote ndonje fraze romantike ose erotike thote njeri prej krijuesve. Nje ide e cuditshme Me sa duket jo. Sipas shkencetarit Henrik Christensen docenti i robotikes ne Universitetin e Stokholmit maksimumi brenda pese vjeteve njerezit do te fillojne te bejne edhe dashuri me nje robot dhe kjo eksperience do te behet gjithmone e me e kenaqshme. Keshtu pak nga pak do te zhvillohet edhe inteligjenca artificiale. Edhe keto makina do te mesojne nga eksperienca e tyre personale. Do te vije nje moment ne te cilin robotet do te jene te padallueshem nga qeniet njerezore por shume here me te bukur dhe pa asnje defekt. Ne kete pike perdorimi i tyre edhe per nevoja seksuale do te jete i pashmangshem. Dhe me perfeksionimin e metejshem te roboteve pervec funksioneve qe tashme ekzistojne si levizja e syve duarve dhe kembeve kukullat meshkuj apo femra do te reagojne edhe ndaj levizjeve dhe emocioneve tona.

E ardhmja e mjekesise ngjan me nje robot ne te cilin jane lidhur kater krahe mekanike nje per fibrat optike qe percjellin vizionin tredimensional dhe tre te tjere per te vene ne levizje veglat e punes qe operojne brenda trupit te te semurit. Sot ka shume emra qe rikujtojne mendje gjeniale te se shkuares te tilla si Da Vinci Zeusi Ezopi Hermesi e te tjere qe per momentin nuk permenden pasi rruga e gjate drejt kirurgjise robotike sapo ka filluar dhe po ecen me nje shpejtesi marramendese aq sa shume shpejt ofertat do te shumefishohen dhe do te permbushin te gjitha nevojat klinike. Sot kirurgjia e kryer nga robotet perfaqeson evolucionin natyror te nje disipline qe deri me sot eshte bazuar me teper ne shkathtesine e duarve te kirurgut mbi eksperiencen por qe me ne fund po behet nje shkence. Roboti kirurg me i njohur dhe me i eksperimentuar ne bote quhet Da Vinci dhe operon ne shume klinika te botes dhe Europes.

Rekrutet me te rinj te Ushtrise Amerikane jane rreth 1 meter te gjate jane veshur me kamuflazh shkretetire dhe te pajisur me mitraloza M249. Ata levizin fale zinxhireve dhe fale kamerave qe perbejne syte e tyre mund te shohin fare mire edhe ne erresire.

Keta luftetare te patrembur jane tre ushtare robote te cilet pa rene ne sy te publikut te gjere jane vene ne perdorim ne Irak qe nga gjysma e qershorit me detyre gjuetine e armiqve. Si te udhehequr nga nje dore e padukshme u afrohen shenjestrave per te qelluar me pas me mitraloza. Eumlshte e ardhmja e luftes dhe tashme ka mberritur.