Roland Permeti Ne 68-n u betova para babait se do te vrisja Manush Myftiun

Djali i ish-shefit te Sigurimit te Tiranes flet per momentet e perdhosjes se babit te tij per faktin se deklaroi te pafajshem grupin Pantera e Zeze. Ditet tragjike kur i ati i tij i flakur per moszbatim urdher-arresti priste edhe te prangosej nga koleget e Sigurimit

HYRJE

Precedenti i grupit Pantera e Zeze dhe i hetuesit te tij Pandeli Permeti

Ishte viti 1968. Ne Tirane zienin lajmet se Shqiperia po largohej boterisht nga aleanca me e fuqishme komuniste sic ishte Traktati i Varsheves. Per kete duhej nje shkak dhe ky ishte pushtimi me 21 gusht 1968 i Cekosllovakise nga Bashkimi Sovjetik i drejtuar nga Hrushovi.

Po ato dite Shqiperia po perjetonte edhe nje prej lajmeve me te bujshme te kohes. Jeta e Enver Hoxhes paskesh shpetuar per fije te perit. Ate kishte dashur ta vriste fizikisht nje grup i mirorganizuar dhe qe ishte pagezuar me emrin Pantera e Zeze. Megjithate nderkohe qe flitej e flitej per grupin e famshem dhe per pistoleten e tij TT qe do te merrte jeten e Enver Hoxhes asnjehere nuk u fol se anetare te atij grupi ishin etiketuar disa djelmosha qe si kishin mbushur ligjerisht vitet e denimit. Pra skishin mbushur 18 vitet. Gjithsesi nuk lihej lajm dhe nuk lihej moment pa u permendur suksesi i radhes i Sigurimit te Shtetit. Grupi prej 14 djelmoshash u arrestua. U seleksionua dhe perfunduan ne gjyq 5 vete. Kryetar i ketij grupi 5 vetesh u cilesua djaloshi 17-vjecar Pirro Mece qe punonte si specialist ne tornot e uzines sekrete te tankeve te Rrapi i Treshit. Ndersa te tjeret ishin dy djem bij oficeresh madhore te reparteve me speciale te ushtrise dhe nje djale i nje punonjesi te gazetes Bashkimi.

Hetimin e tyre do ta bente vete shefi i Sigurimit te Tiranes Pandeli Permeti. Por ndodhi ajo qe pritej. Pandeli Permeti qe u ngarkua te bente hetuesine e tyre u detyrua te shkruante ne dosjen perkatese marrezine me te madhe te atij momenti qe per strukturat me te larta te shtetit do te konsiderohej ashtu sic ndodhi ne te vertete Herezi. Konkretisht ai shkroi se ata djem ishin krejt te pafajshem dhe se skishte as nje prove qe ti akuzonte.

Pas kesaj ai do te flakej nga radhet e punonjesve te Sigurimit dhe do te behej gati per prangosje. Djali i tij instruktor ne Shkollen e Aviacionit ne Vlore do te mesonte ngjarjen e rende dhe do te indinjohej deri ne shkaterrim. Ai u betua para te atit se do te merrte hak ndaj shkaktareve te kesaj perdhosjeje. Pra ndaj Manush Myftiut.

Keshtu ndersa gazeta Standard per dy dite me radhe si pershkroi gjithe ngjarjen e famshme te Panteres se Zeze nepermjet deshmise se vete te akuzuarit si kreu i saj Pirro Mece sot del ne nje plan tjeter te deshmise. Ndersa Mece dje deklaroi se hetuesi Permeti mbylli hetimet sot ne nepermjet te birit te vet hetuesit te asaj ceshtjeje Pandeli Permeti qe eshte Roland Permeti mesojme se cfare ndodhi ne familjen e atij hetuesi qe guxoi te mos shkonte pas avazit te alibive. Si u hodh ai ne rruge dhe shkaterrimi i gjithe familjes se tij deri te largimi nga puna dhe arrestimi i te birit te tij Roland Permeti qe sot rrefen si deshmitar i asaj ngjarjeje.

Zoti Roland arsyeja e kontaktimit tim ne emer te lexuesit te gjere te Standard ka qene nje episod qe e kam mesuar fare rastesisht se fundmi. Ndersa kemi trajtuar per dy dite rresht nje interviste te Pirro Meces te akuzuar ne lsquo68-n si kreu i grupit terrorit qe do te vriste Enver Hoxhen kemi mesuar se yt ate ka qene hetues i ketij grupi dhe per moszbatim te direktivave nga lart eshte perjashtuar nga radhet e Sigurimit te Shtetit. Pas kesaj ai eshte rrezikuar per arrestim nderkohe qe ju ne ato moment keni bere nje betim solemn se do te vrisnit Manush Myftiun.Eumlshte e vertete

Eumlshte me se e vertete. Manush Myftiu atehere ashtu si e gjithe udheheqja e larte e shtetit komunist ishte Zeus. Por une ne menyre teper solemne ndenja para babait tim si para Krishtit. u betonova dhe u shnderrova i teri nga mllefi qe po ushqeja. Po zieja perbrenda. Dhe kur mesova se gjithcka kishte ardhur nga Manush Myftiu u betova para babait. Degjo baba - i thashe - ne qofte se ti do te hysh ne burg une te jap fjalen se do te hakmerrem. Do te vras Manush Myftiun.

Si reagoi yt ate

Ai ishte burre i forte por ata e kishin shnderruar ne nje grusht njeri. Ndihej i vetmuar dhe befasisht i pafuqishem dhe priste ne heshtje prangat ne duar. Kur une i fola ashtu ai sec ndjeu nje lehtesim perbrenda me shume per faktin se mendoi qe nuk kishte ngelur fare vetem ne kete hall dhe se dikush pavaresisht qe ky dikushi ishte djali i tij po mendonte per te.

Nuk e di se cfare kishte degjeneruar ne kete pike qe ti te betoheshe te vrisje nje udheheqes shteti. Kjo nuk mendoj se ishte vetem per faktin se babai juaj po priste arrestimin apo e kam gabim

Ore ti nuk e ke hic gabim madje je shume i sakte se ne rast se nje njeri ka nje te kaluar te erret dhe i djeg miza ne kesule dhe vjen nje moment qe ajo qe pritet ndodh pra fjala eshte te prangosja nga Sigurimi kjo nuk ka ndonje gje te keqe se ne ate dere kane hyre shume. Madje edhe mua qe me shikon ketu ti kam qene ne burg si i denuar politik. Dhe a e di se kur jam betuar per vrasjen e Manush Myftiut une kam qene instruktor ne Shkollen e Aviacionit ne Vlore ndersa im ate deri ne ate dite te betimit ishte shefi i Sigurimit te Tiranes Pra qe te dal te ideja jote e sakte ishte se papritur dhe pa kujtuar babai im u kthye ne nje cope lecke. Kishte punuar me drejtesi dhe korrektesi madje edhe kishte rrezikuar se ne Sigurim cfare sndodhte.

Qenka ngjarje teper interesante dhe mendoj se eshte shume e vlefshme per publikun e gjere. Ju thate se ishit ne aviacion madje instruktor qe me sa di une po te ishe ne ate kohe ne shkollen me te vecante te Shqiperise do te kishe aksese teper specifike pervecse duhej te ishe i afte. Ju lutem qe te hyjme me mire ne subjekt mund te na e pershkruani shume shkurt te kaluaren tuaj deri ne ate dite qe u betuat para tet eti

Po ti them me dy fjale. Eumlshte e vertete qe ajo shkolle kishte specifiken e vecante dhe jo kushdo mund te rrinte instruktor ne te por edhe te shkoje pilot duhej te ishe i lidhur mire me shtetin dhe te kishe nje mbeshtetje politike absolute gje qe mua nuk me mungonin se im ate ishte nje nga eksponentet teper te rendesishem te Sigurimit te Shtetit. Une e kisha njohur veten si gjithe te tjeret kur mbarova 8-vjecaren dhe po shkoja ne shkollen e mesme. Ka qene viti 1961 kur une ika nga vendlindja ime nga Patosi i Fierit dhe shkova ne shkollen e mesme ushtarake Skenderbej ne Tirane. Atje e pashe qe kisha mbeshtetje politike se e kuptova qe ne ate shkolle nuk mund te shkonte dokushdo. Pasi perfundova studimet e saj ne vitin 1965 une fillova shkollen e aviacionit. Nuk kishte me mire per nje djale qe po i plotesoheshin deshirat ne menyre te rregullt.

Ku ishte babai juaj ne kohen qe ishit ne shkollen e aviacionit

Babai im ka qene shef i Sigurimit te rrethit te Vlores.

Ju tashme nje i denuar politik e thoni me krenari qe yt ate ka qene nga eksponentet e Sigurimit te Shtetit. Si ta kuptoj

Kuptoje sic po ta them une qe im ate ka qene ne detyra teper te larta te Sigurimit por me nje dallim mos shikoni nese ka futur brenda ne burg apo jo por sa ka shpetuar. A e di ti i nderuar gazetar se ne rast se nuk do te kishte pasur njerez si babai im qe ishin te ekuilibruar dhe te kthjellet Sigurimi i Shtetit do te bente hatane

Pse yt ate nuk ka futur ne burg

Ka futur dhe shume madje por me nje kusht se ishin maskarenj dhe ska marre njeri ne qafe.

Mendon se ishin maskarenj se i ka futur ne burg vetem babai juaj

Per tim ate pyet te te thone. Ai quhej Pandeli Permeti qe ju e keni permendur gjate ne dy intervistat e numrave te kaluar te njerit prej te burgosurve te asaj kohe Pirro Meces te i cili babai im ka bere hetuesine. Si ju tha Pirroja A ju tha se nuk na rene qafe dhe e hengri E pra. Po te ishte im ate maskara do te hante buke tere jeten ne sigurim dhe nuk do te perfundonte si ate dite qe e gjeta une nje dore njeri dhe qe u betova me seriozitetin si para Krishtit se do te vrisja Manush Myftiun.

Ndoshta e moret per ters nderhyrjen time por une nuk e kam me ironi por dua qe ju te sqaroni para opinionit pozicionin tuaj dhe te babait tuaj ne lidhje me Sigurimin. Nuk e di nese me kupton qarte Per te ngulur kembe ne kete nderhyrje qe bete me lart pak te cuditshme hipotezen kur thate se babai juaj arrestonte maskarenjte. Meqenese thoni keshtu une kembengul te me jepni nje shembull. Mbani mend ndonje te tille

Sa te duash. Madje duhen jo ore por dite te te tregoj histori e peripeci te tij. Aty ku ai ka qene ka pasur vetem maskaralleqe dhe intriga prandaj edhe nuk mbarohen ngjarjet dhe kuriozitetet te pakten keshtu na duken neve se te tjeret i kane vuajtur ne kurriz. Une do te sjell vetem nje fakt. Ka qene shef i Sigurimit ne Vlore. Ne nje moment ne fshatin Vranisht arrestohen dy vellezer. Ata u arrestuan per tentative arratisjeje. Cfare su kane bere ne hetuesi. I kane masakruar. Ata ishin te martuar dhe me femije. Ne shtepite e tyre femijet ngelen ne dite te hallit. Vellai i trete vec femijeve te tij mbante edhe ata te dy vellezerve te arrestuar qe po e pesonin ne qelite e tmerrshme. Mirepo vellai i trete nje dite u gjend i vdekur. Vari veten. Nuk duronte dot streset. Kaloi ne depresion. Edhe per ate thane se vari veten se donte te arratisej. Babai im sigurisht e mesoi kete histori dhe e mori vete ceshtjen e dy vellezerve.

I mbani mend emrat

Emrat mua nuk me kujtohen se ka kaluar nje jete por me siguri kur ta lexojne qofte dikush afer atyre qofte dhe ndonje fshatar i tyre me siguri e di historine. Madje jam i sigurt se do tju thote se ata mendon se jetojne akoma dhe jane ne Vranisht.

Ju kuptova. Mund te vijojme subjektin me tej

Kur e mori babi im pra Pandeli Permeti i mori ne zyre. Iu dhimbsen. Ishin torturuar tmerresisht. U tha se donte fjale burrash si ishte e verteta. Pasi u gjeti mendjen ata u zberthyen.

Cfare i thane

I thane se gjithcka pse ata ishin ne ate gjendje e kishte kurdisur operativi i zones. Ai donte te vidhte se i conte ushqime mish e shume gjera kryetarit te Deges se Puneve te Brendshme. Madj ata i thane se ai perdorte njerez qe vidhte dhe i fshihte. Vijoi historia e tyre ashtu sic kishte qene ne te vertete.

Babai im i liroi menjehere nga burgu dhe nuk e coi ceshtjen fare ne gjyq. Pas kesaj takoi operativin e zones dhe i thote te tregonte se do ta pesonte. Ai nuk tregoi gje. Atehere im ate iu betua se do ta fuste ne burg.

E futi

Nuk kaloi kohe dhe operativi perfundoi brenda. U kap me presh ne duar. Mund te te them se ai vrau veten me mbrapa. Nuk e di me kuptuat

Qarte zoti Roland. Le te dalim te subjekti i temes se sotme. Si ndodhi qe u lirua babai juaj

Te thashe qe im ate pas Vlores kaloi ne Degen e Puneve te Brendshme te Tiranes. Mbulonte Sigurimin e Shtetit per Tiranen. Une mbarova shkollen dhe sic te thashe me mbajten instruktor fluturimi ne Shkollen e Aviacionit ne Vlore.

Nga kush drejtohej ajo shkolle atehere

Komandant ka qene Koco Andoni dhe komisar i famshmi Babace Faiku.

Gjate kesaj kohe u ndeshkua

Pikerisht gjate kesaj kohe. Ka qene viti 1968 kur doli grupi i famshem Pantera e Zeze ne te cilin u perfshine shume djem te ish-kolegeve te babit tim.

Si u perfshine Ka ekzistuar vertet ai grup

Fjalen e kam qe u arrestuan pra u perfshine si te akuzuar shume djem te njerezve te Sigurimit. Ju ne numrin e djeshem dhe te pardjeshem e keni sqaruar shume mire se une e ndoqa intervisten e Pirro Meces i cili u akuzua si kreu i asaj bande. Edhe Pirroja sic e more vesh ishte djale i nje prej njerezve shume te besuar te Sigurimit sa qe babai i punonte ne sigurine e Enver Hoxhes dhe halla e tij ishte punetore ne familjen e Enverit.

Pra doli grupi Pantera e Zeze dhe yt ate ishte shef i Sigurimit te Tiranes apo jo

Ka qene tamam ashtu sic tha Pirroja dje se babi im ishte shef i Sigurimit te Tiranes dhe i dhane me detyrim ceshtjen Pantera e Zeze. Pikerisht nga kjo ceshtje ai u ndeshkua dhe u percudnua. Juve jua thane pak kur ju folen per grupin e famshem prandaj me takuat edhe mua sot. Babai nuk kishte qene dakord qe ne fillim per ta etiketuar ate grup me ate emer.

Pse

Sepse e dinte se ai grup nuk kishte ekzistuar fare. Mirepo edhe ne mbledhjen e organizates se Partise te Drejtorise se Puneve te Brendshme te Tiranes u vendos qe te mos arrestoheshin djemte e akuzuar por te edukoheshin. Per kete vendim te organizates ishte kontributi i Pandeli Permetit pra i babait tim.

Por kur intervistuam te arrestuarin kryesor te grupit mesuam se mbledhja u be prape.

Po pra. Kur u mor ai vendim ceshtjen e mori ne dore Manush Myftiu i cili ndeshkoi jo vetem babain tim duke e hedhur ne rruge por me se fundmi edhe une perfundova ne qeli si i denuar politik. Kur e mori ceshtjen Manushi urdheroi perseritjen e mbledhjes se organizates ku mori pjese si i deleguar vete megjithese sekretari i organizates ishte miku i ngushte i tij dhe njekohesisht beniamini i tij.

Kush ishte

E keni permendur edhe dje. Ishte Qendro Hamzarai. Ne ate mbledhje im ate eshte kritikuar si zbutes i luftes se klasave dhe per ulje vigjilence dhe oportunizem ne punen zbuluese te veprimtarise armiqesore apo veprimtarise antiparti sic kishin qejf qe ta quanin. Ajo mbledhje e dyte vendosi qe anetaret e grupit qe kishin tentuar vrasjen e Enver Hoxhes te arrestoheshin.

Ra dakord yt ate tashme me vendimin e dyte te mbledhjes se perseritur te organizates se Partise

Absolutisht jo. Madje edhe pas kritikes qe i bene ai nuk u terhoq nga e tija se e dinte qe ishte nje sajese e poshter e kolegeve te tij dhe kryesisht nje sajese politike.

Pse thoni nje sajese politike

Ne 21 gusht 1968 Bashkimi Sovjetik sulmoi Cekine. Madje sic e dini nga historia ata moren Dubcekun dhe e rrahen mire e mire dhe e sollen perseri ne zyre. Ketu mendohej se mund te krijohej ndonje klime pro Bashkimit Sovjetik sepse atehere ne dolem perfundimisht pra dhe de jure nga Traktati i Varshaves. Me sa duket duhej ndeshkuar ndonje grup armiqesor per te bere shembull. Ky grup duhej te dilte nga radhet e njerezve te Sigurimit dhe ashtu u be. E kishit kapur mire kete moment kur kishit trajtuar dje historine e grupit Pantera e Zeze.

Thate se babai juaj nuk ishte dakord me vendimin e dyte te mbledhjes edhe pas kritikes gje qe mund te te kushtonte shume. Se te te behej nje kritike per ulje vigjilence mendoj se ishte nje paralajmerim i madh

Patjeter qe ishte. Dhe ndaj e pesoi dhe ndaj edhe une perfundova ne burg. E kuptoni ju se cdo te thote se megjithese Manush Myftiu e dinte se drejtuesi i mbledhjes se organizates ishte njeriu i tij serish mori pjese vete ne mbledhje Megjithate une nga keto nuk kisha mesuar asgje. I mesova ate dite qe vendosa ti merrja jeten Manushit.

Po cfare kishit mesuar derisa babai u largua nga puna

Kur u pushtua Cekia sic ju thashe qe ishte 21 gushti i 1968-s. Nje dite para une kisha ardhur nga Vlora me leje ne shtepi per te takuar prinderit. Pra ka qene data 20 dhjetor. Kemi parasysh qe ju per keto data ne numrin e djeshem keni folur se behej arrestimi i anetareve te Panteres se Zeze. Aty nga ora 0130 apo 0200 nuk e di sa ka qene por qe ishte mesnate. Degjoj zilen e telefonit te cilin e kishim ne korridor. Cohet im ate dhe merr receptorin se gjithnje telefonat ne mesnate ishin vetem per te. Dikush i foli me urdher matane receptorit. Ky reagoi cuditerisht shume ashper duke thene Degjo shoku Qendro edhe mua me thone Pandeli Permeti. Une po te them se nuk shkel mbi gjakun e shokeve te mi. I foli dicka por neve na beri pershtypje theksi i babait qe ia perseriti prape duke i bertitur. Une nuk shkel mbi gjakun e shokeve te mi dhe mbylli telefonin. Pas kesaj shkoi te binte.

Per se ishte fjala

Ne telefon ishte Qendro Hamzarai i cili ishte sekretar i Organizates se Partise ku ishte marre vendimi per arrestimin e grupit per te cilin babai im kishte qene kunder. Ate nate por qe une e mesova me vone Qendrua i kishte thene babait te bente arrestimin e djemve si anetare te bandes. Pra te zbatonte vendimin e Organizates se Partise se Drejtorise. Babi im nuk pranoi.

Cdo te thoshte me shprehjen se nuk shkel mbi gjakun e shokeve te mi

E para e kishte fjalen se ata ishin te pafajshem. E dyta e kishte fjalen se ata ishin djemte e shokeve te tij pra te njerezve te Sigurimit dhe ai nuk mund te akuzonte kot.

Kete ju e mesuat kur ishte liruar babi

Po. Te nesermen une nuk i vura rendesi perplasjes se babait ne telefon se kjo ndodhte shpesh ne punen e tij por u largova per te shkuar ne pune. Pra shkova ne shkolle te aviacionit ku punoja. Nuk kaluan vec dy jave dhe une u nisa serish drejt Tiranes per te prinderit. Isha djale beqar dhe isha I lidhur shume me prinderit. Kur shkoj ne shtepi me del nena te dera dhe me takon me mall nderkohe me ben me shenje te ulja zerin se babi ishte ne dhome.

Cfare bente

Une nuk dija gje qe ishte flakur ne rruge. Ishte perdhosur. Ishte degjeneruar. Une sdija asgje. Por mendova se ai mund te pushonte. Por nga syte e perlotur te nenes kuptova se dicka e rende kishte ndodhur. O Zot thashe me vete si eshte puna dhe shtyva deren jo me dore por me shkelm dhe hyra brenda ku rrinte babai. Ishte mbledhur sa nje grusht dhe ishte bere dylle i verdhe. Si e pyeta me tregoi se ckishte ndodhur.

Cfare ju tha aty per aty

Me tregoi qe nga telefonata me Qendro Hamzarain qe degjova une naten e fundit qe isha ne shtepi dhe deri te arrestimi i nje grupi djemsh te pafajshem qe i kishin etiketuar si anetare te organizates Pantera e Zeze dhe i kishin akuzuar si atentatore te Enver Hoxhes. Me tha se ata djem 17-vjecare qe ishin djemte e shokeve nuk kishin asnje faj dhe se ai si hetues nuk kishte qene dakord te akuzonte me supozime. Pas kesaj kishte nderhyre serish Manush Myftiu. Sigurisht nepermjet te tjereve se te thashe une kishte aty Qendron. Babait i ishte marre dosja hetimore qe kishte dale e bardhe dhe i ishte urdheruar lirimi nga detyra dhe largimi nga puna. Madje me tha se nuk besonte te ndalej ketu kjo rrokullime qe kishte marre per keq.

Pse cfare parashikonte

Me tha se mund te arrestohej nga dita ne dite. Tani problemin e ndiqte Manush Myftiu.

Tani u betuat

Ne kete kohe mu pershkuan vite te tera te babait plot tension dhe plote strese. Me te shumtat per te hequr nga lumi guret qe hidhnin njerezit e papergjegjshem te Sigurimit. Sepse krijoheshin shume precedente dhe merreshin shume njerez te pafajshem ne qafe. Pas kesaj babi si kishte punuar me perkushtim dhe me ore e pa ore vinte nje dite dhe nuk akuzontesic thoshte Manush Myftiu apo Qendro Hamzarai dhe ja hidhej poshte si lecke e vjetruar. Jo vetem kaq por ai priste te vinin ta merrnin.

Dhe cfare bete

Isha zverdhur I teri. Isha bere meit. Nuk me levizte nerv. Isha shnderruar sic ta thashe edhe ne fillim te intervistes. Thash me vete Cfare eshte ky Manushi qe beka si shefi i xhungles Por me qe ai ben ashtu une nuk e duroj dot te me perdhose babain ne kete lloj feje. Nuk e doja me veten dhe u cova ne kembe dhe i thashe babait Degjo Pandeli Permeti ne qofte se dikush te ve byzylyket ne duar une te betohem ne menyren me te shenjte se do te vras Manush Myftiun.

Do te benit po qe se ndodhte

Po betohesha me shpirt.

Vijon neser