Rreziku i digave te harruara
Ish-kryeinxhinieri i Bonifikimeve ne Durres ben apel per te marre masa per rezervuaret e medhenj qe ka qyteti bregdetar duke paraqitur edhe nje situate te rrezikut te tyre
Po harrohet se nje dige e care ka forcen e nje arme atomike mbi popullsine. Keshtu shprehet ish-kryeinxhinieri i Bonifikimeve ne Durres Shaban Karruli i cili i pyetur per rrezikun e ujembledhesve te Durresit ben thirrje per me shume kujdes. I diplomuar ne vitin 1960 si inxhinier ndertimi ai ka punuar thuajse gjithe jeten me ndertimin dhe bonifikimin ne zona te ndryshme te vendit.
Shabani thote se Durresi ka rreth 20 ujembledhes te medhenj te cilet se bashku kane nje sasi prej rreth 56 milione e 747 mije meter kub uje. Ka edhe rezervuare me te vegjel me sasi uji te parendesishem krahasuar me te medhenjte.
Ai thote se ndertimi i tyre eshte bere rreth viteve 1960 -1985 dhe rendit si te tilla te rendesishme digat e Manskurise Rubjekes Borces Tarinit Rrotulles Shkalles Ishmit etj. Karruli shprehet se ato duhen vleresuar pasi perbejne nje rrezik te madh potencial nese lihen jashte kujdesit sic edhe ka ndodhur.
Mbi digat ne zonen e Durresit jane bere rrugekalime e si rrjedhoje kane bllokuar edhe kanalet e quajtura shkarkuesit katastrofike te cilet sherbejne per derdhjen e ujerave te teperta kur niveli i ujit i rene gjate reshjeve i afrohet lartesise se diges.
Bllokimi i ketyre kanaleve si dhe i pajisjeve qe sherbejne per te bere shkarkimet ben qe uji te ngjitet mbi diga Atehere diga nuk reziston me pasi ujerat e gerryejne ate duke shkaterruar edhe lidhjet anesore te saj. Shkarkues te tille jane bere me beton.
Po tashme kurorat e digave jane ulur pasi mungon disiplina dhe pergjegjesia. Pajisjet hidraulike te shkarkimeve jane te ndryshme por edhe jane demtuar nga banoret te cilet kane marre deri pjese metalike per ti perdorur per nevoja personale ne banesa.
Disa te tjere me te papergjegjshem kane bere edhe ndertime poshte rrezes se digave pa e ditur se sa ne rrezik i kane familjet e tyre. Nga ana tjeter - thote inxhinier Karruli - saracineskat e shkarkimeve duan mirembajtje te pervitshme duke i grasatuar.
Po ashtu edhe guarnicionet duhen pare nese jane demtuar dhe duhen zevendesuar pasi mosfunksionimi i impianteve te shkarkimeve krijon derdhje te ujerave nga pjesa e siperme e diges. Imagjino sikur te shpertheje nje rezervuar ne Durres psh ai i Borxhes ose i Tarimit te cilet kane njeri 6 milione meter kub uje dhe tjetri rreth 9 milione se cfare katastrofe mund te ndodhe ne zonen e Durresit.
Nderkohe duhet te kete kujdes te vazhdueshem per keto diga. Per kete cdo dige duhet te kete vezhguesin e saj - thote Karruli - i cili nuk duhet te jete coban por nje person specialist dhe i instruktuar pasi ai ka per detyre te vezhgoje jo vetem digen por edhe zonen perreth qe te mos nisin krijimet e carjeve ne sektoret perreth diges. Sot keta njerez mungojne.
Po harrohet se nje dige e care ka forcen e nje arme atomike mbi popullsine. Vezhguesit nuk duhen nderruar pasi ata duhet te njohin zonen dhe te mbajnen nen vezhgim skarpaten e siperme dhe te poshtme dhe per kete duhet te jene njerez te zgjedhur pa vese.
Mungesa e sinjalizimeve nga persona te tille qe duhet te mbajne ne vezhgim edhe shpatet e kodrinave se mos krijohen rreshqitje masivesh me dhera dhe rrenojne digat me valen e madhe qe krijojne mund te shkaktoje katastrofa edhe ne dite te thata pa shira.
Edhe hapja e portave te rezervuareve do njerez te kualifikuar pasi - sipas Karrulit - hapja e shpejte nga joprofesioniste krijon vibrime ne dige duke shkaterruar skarpaten e brendshme te rezervuarit dhe duke ulur rezistencen e strukturave te saj dhe ne kushtet e lageshtires shkaterrimi i diges eshte i shpejte.
Te premten e kaluar Durresi ne emergjence
Situata emergjente me te cilen po perballet vendi yne nxoren per Qarkun e Durresit si nje problem te madh edhe rrezikun qe vjen nga amortizimi dhe demtimi njerezor i digave te rezervuareve. Tejmbushja e tyre me uje dhe renia e shirave te shumta cuan deri ne situata me permasa dramatike ne rezervuaret e Bacunit dhe te Arapajt 2 dhe ne zonat e tjera.
Kjo beri qe Shtabi i Emergjences te marre masa me Bordin e Kullimit te ujerave per te punuar edhe naten qe te shmangej rreziku i cili do te rrezikonte jeten e mijera banoreve nese shperthenin digat. Ne mbledhjen e se premtes u theksua se eshte bere investim ne tre rezervuaret e Fushe-Krujes dhe Durresit dhe se ky investim ka qene investim i deshtuar. Drejtori i Bordit te Kullimit Shyqyri Ballgjini ka deklaruar se edhe ne rezervuaret e Arapajt 2 dhe te Shijakut gjendja e tyre eshte kritike.
Ai ka bere me dije gjate raportimit te situates se ka ulje te kurrizit te digave dhe se kjo ka ardhur si rezultat i nderhyrjeve te banoreve te cilet kane vendosur tuba per te marre uje etj. Ne Fushe-Kruje puna per te stabilizuar situaten ne diga ka vazhduar edhe naten e se premtes se kaluar.