SHBA mbetet e ndarë pas nxjerrjes së sekreteve

Richard Solash - Zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë, Robert Gibs, i zgjodhi fjalët me shumë kujdes kur iu desh t’i përgjigjej pyetjes rreth reagimit të presidentit Obama lidhur me publikimin në internet të dokumentеve sekrete ushtarake. Gibs e cilësoi “nxjerrjen pa leje të dokumentеve sekrete në kundërshtim me ligjin”. Ai shtoi se “është alarmuese të shohësh se dokumentе të tilla janë publikuar në internet”. Dokumentеt sekrete nga lufta në Afganistan, të nxjerra nga faqja e internetit WikiLeaks, më 25 korrik, përmbajnë mes tjerash informacione për vdekjet e paraportuara të civilëve afganë si dhe për bashkëpunimin mes shërbimeve sekrete pakistaneze dhe talibanëve.
Derisa Gibs nuk tha asgjë më tepër lidhur me reagimin e Obamës, publiku nisi të fokusoheј jo pak në këtë rrjedhë dramatike informacioni. Ndonëse ka pasur dyshime rreth suksesit në luftën në Afganistan, informacionet e nxjerra vetëm sa e kanë rritur zhgënjimin e publikut. Nuk kanë munguar as ata që i kanë qesëndisur dokumentеt e nxjerra, duke thënë se nuk sjellin asgjë të re. Këtë mendim e ndante dhe Gibs.
“Nuk mendoj se, në njëfarë mënyre, ajo çfarë raportohet në këto dokumentе, nuk është diskutuar më parë publikisht nga mediat apo еdhe nga përfaqësuesit e Qeverisë amerikane”, theksoi Gibs. Por, një pjesë e publikut ka theksuar se dokumentet e publikuara kanë vërtetuar dyshimet e tyre rreth përfshirjes amerikane në luftë.
Një anketë e Galluput, bërë publike më 13 korrik, thekson se 60% e amerikanëve besojnë se punët nuk po shkojnë mirë për Shtetet e Bashkuara në Afganistan.

Xhulian Asange, themelues i faqes Wikileaks

Edhe gazetat kryesore amerikane si “New Tork Times”, “Washington Post” apo “Los Angelos Times”, në reagimet e tyre theksojnë se dokumentet e bëra publike japin një gjendje të zymtë të situatës në Afganistan. Nuk kanë munguar as zërat që e dënojnë WikiLeaks, publikuesin e dokumenteve. Madje, ka pasur nga ata që e kanë cilësuar tradhëtar Xhulain Asangen. themeluesin e WikiLeaks. David Streko, ish-pjesëtar i ushtrisë amerikane, nuk pret që nxjerrja e dokumenteve sekrete të krijojë ndonjë pajtim mbarëkombëtar për luftën në Afganistan. “Mendoj se njerëzit që kundërshtonin luftën, tashmë kanë më shumë armatim kundër saj. Ata që janë për luftën, apo që nuk duan të kritikohet Amerika, thjesht do ta hedhin poshtë ose do ta injorojnë. Nuk besoj se do të ndërrojë situata si pasojë e dokumenteve në fjalë”, thotë Streko për Radion Evropa e Lirë. Megjithatë, Streko pranon se ata që e kanë vënë në pikëpyetje ndërhyrjen në Afganistan, do të jenë shumicë. Në Kongres i pari që ka reaguar ka qenë kreu i Komitetit për Marrëdhënie me Jashtë në Senat, Xhon Kerri. Reagimi i Kerrit ishte një sfidë direkte ndaj administratës. Përmes një deklarate, Kerri theksoi se, pavarësisht sa i paligjshëm është publikimi i dokumenteve, ai ngre pyetje serioze lidhur me politikat amerikane në Afganistan dhe në Pakistan. Shumë lexues presin nxjerrjen e dokumenteve të tjera që WikiLeaks ka thënë se i zotëron. Nxjerrja e mbi 90 mijë dokumenteve është rrjedha më e madhe e informacioneve sekrete në historinë amerikane. Shumë komentatorë, jo pa ironi kanë theksuar se kjo rrjedhje ishte më e madhe se ajo e naftës në Gjirin e Meksikës, që po vazhdon prej tre muajsh.

“Shumica nuk janë të reja" - Reagime në Afganistan
për publikimin e dokumenteve sekrete

Kai Küstner

Më shumë se 90.000 dokumente ushtarake amerikane për misionin në Afganistan, shumë prej tyre dokumente tepër sekrete janë publikuar në platformën e internetit "WikiLeaks".Ekspertët thonë se dokumentet janë të vërteta. "Po, ne u shokuam", e pranon zëdhënësi i presidentit afgan, Hamid Karzai. Të shokuar për faktin se ishte e mundur që një numër kaq i madh i dokumenteve të dalë në opinon, por jo edhe për përmbajtjen e tyre: "Përsa i përket përmbajtjes së dokumenteve, reagimi i menjëhershëm i presidentit ishte: shumica e tyre nuk janë të reja, të gjitha ka kohë që ne i kemi diskutuar." Zëdhënësi i Karzait, Vaheed Omer ka veçuar dy çështje nga dokumentet në të cilat është hedhur më shumë dritë mbi ngjarjet. Së pari: roli i palavdishëm, të cilin e ka luajtur në të kaluarën shërbimi i fshehtë i vendit fqinj Pakistan, për të destabilizuar Afganistanin. Dhe së dyti: faktin që në raportet e fshehta bëhet fjalë për raste deri tani të panjohura për vrasjen e civilëve. "Qëndrimi ynë në të dy pikat ka qenë shumë i qartë në vitet e fundit: në e kemi diskutuar gjithmonë temën e vrasjes së civilëve. Dhe kemi paralajmëruar se sa e dëmshme është nëse bashkarisht duam që të mposhtim terrorizmin në Afganistan dhe njëkohësisht vdesin njerëz të pafajshëm."Ajo çfarë është publikuar në platformën e internetit është material bruto, i cili nuk është përpunuar më parë nga zyrat për marrëdhënie me publikun. Mbledhja e të dhënave është bërë vetëm deri në fund të 2009. Pallati Presidencial i Karzait thekson se që atëherë janë bërë përparime të dukshme për evitimin e viktimave të pafajshme. Aktuale mbetet tema e dytë: shërbimi i fshehtë paistanez ISI dhe marrëdhëniet e tij të veçanta me talebanët. Eksperti i politikës afgane, Haroun Mir mendon: "Për ne në Afganistan tema e mbështetjes pakistaneze për kryengritësit nuk është ndonjë befasi e madhe. Ne ka kohë që flasim për këtë çështje, edhe presidenti Karzai ka folur shpesh hapur për këtë me zyrtarët amerikanë dhe pakistanezë. Fatkeqësisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk kemi pasur asnjëherë reagime pozitive. Është koha që t'i sqarohet popullit dhe kongresit amerikan, përse këto raporte kanë provuar t'i mbajnë të fshehta." Shtetet e Bashkuara të Amerikës paguajnë shumë para për të luftuar talebanët. Por nëqoftëse pakistanezët mbajnë njërën dorë të shtrirë dhe arkëtojnë parata e amerikanëve dhe me dorën tjetër mbajnë kontakte të mira me ekstremistët, atëherë kjo krijon një situatë të pakëndshme edhe për qeverinë në Uashington. Nuk mund të mohohet se lidhjet e shërbimit të fshehtë pakistanez me ekstremistët në të kaluarën kanë qenë shpesh të ngushta. Shumë vëzhgues mendojnë: shërbimi i fshehtë ISI përpiqet ende t'i ruajë këto lidhje, sepse në të ardhmen talebanët mund t'i hyjnë në punë për siguruar ndikimin në vendin fqinj, kur Perëndimi të ketë tërhequr trupat e tij nga Afganistani.

28 Korrik 2010